Diplomasi
Münih Güvenlik Konferansı, transatlantik gerilimi bir kez daha gözler önüne serdi
62. Münih Güvenlik Konferansı, derinleşen Batı içi tartışmaları bir kez daha gözler önüne serdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Avrupa’ya ortak bir medeniyeti kurtarmaya yardım etme çağrısı yaparken, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise Avrupa’nın kurtarılmaya ihtiyacı olmadığını ifade etti.
Münih yıllık toplantısı, Amerikan, Ukraynalı ve Avrupalı üst düzey diplomatik heyetleri bir araya getirirken, odak noktası transatlantik ilişkilerdi. Üç gün süren görüşmeler, ABD-Avrupa geriliminin altını çizdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avrupa’ya ortak bir medeniyet olarak Batı’yı kurtarmaya yardım etme çağrısı yaparken, Avrupa Birliği’nin (AB) baş diplomatı Kaja Kallas buna karşı çıkarak AB’nin kurtarılmaya ihtiyacı olmadığını söyledi. Bu arada Volodimir Zelenskiy, Avrupalıları, Ukrayna’nın 2027’de birliğe katılmak için “teknik olarak hazır” olması adına bir tarih belirlenmesi konusunda uzlaşmaya çağırdı.
Münih’e Kaja Kallas ve Mike Waltz’un Gazze tartışması damga vurdu
Euronews, bu yılki konferanstan Batı adına öne çıkanları derledi:
Rubio: ABD’nin ‘kibar ve düzenli bekçi olmaya hiç niyeti yok’
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio cumartesi günü Münih zirvesinde yaptığı açıklamada, “Müttefiklerimizin, düzeltmek için gerekeni hesaplamak yerine bozuk statükoyu mantıklı göstermeye çalışmalarını istemiyoruz; çünkü biz Amerikalıların, Batı’nın kontrollü düşüşünün kibar ve düzenli bekçileri olmaya hiç niyeti yok” dedi.
Başkan Yardımcısı JD Vance’in geçen yıl aynı yerde Avrupa kıtasına yönelttiği sert eleştiriler Avrupalı liderlerin hala hatırındaydı. Rubio’nun konuşması da ABD Başkanı Trump’ın son dönemde Grönland’ı zorla ele geçirme tehditlerinin ardından gerilimin yüksek seyrettiği bir dönemde gerçekleşti.
Rubio, Vance’e kıyasla daha yumuşak bir üslup benimsese de, mesajı aynı doğrultudaydı: Batı, iklim “kültü” ve kitlesel göçten kaynaklanan yanlış tasarlanmış politikalar nedeniyle tercihen medeniyetsel bir düşüşle karşı karşıya ve kurtarılması gerekiyor.
Ancak farklı olan şey, Rubio’nun Avrupalıları ABD’ye katılmaya çağırması, Washington’u “Avrupa’nın bir çocuğu” olarak tanımlaması ve kaderinin Avrupa’yla “iç içe olduğunu ve her zaman öyle kalacağını” vurgulamasıydı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rubio’nun konuşmasını duyduktan sonra ABD ile ilişkiler konusunda “çok rahatladığını” söyledi.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise kurtarılmaya ihtiyacı olan bir Avrupa Birliği anlatısını reddetti.
Geçen yıl yayınlanan ve iklimden göçe kadar kilit politikalarda rotanın tersine çevrilmesi çağrısında bulunan tartışmalı bir ABD ulusal güvenlik stratejisi belgesine atıfta bulunarak, “Bazılarının söyleyebileceğinin aksine, ‘woke’, ‘yozlaşmış’ bir Avrupa medeniyetin silinmesiyle karşı karşıya değil” dedi.
Zelenskiy: Avrupa’nın barış görüşmelerinde yokluğu ‘büyük hata’
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Avrupa pratikte masada yok. Bence bu büyük bir hata. Ve Avrupa’nın çıkarlarının ve sesinin dikkate alınması için Avrupa’yı tam olarak sürece dahil etmeye çalışanlar biz Ukraynalılarız. Bu çok önemli” dedi.
Avrupa, Trump’ın Washington ile Moskova arasındaki teması yeniden başlatmasının ardından geçen yıl başlatılan barış görüşmelerinin dışında bırakıldı. Ukrayna ve Rusya arasındaki ikili görüşmelere, Avrupa dışındaki yerlerde ABD arabuluculuk ediyor.
Avrupa’da görüşmeler için özel bir temsilci atanmasına yönelik müzakereler neredeyse bir yıldır devam ediyor ancak net bir favori görünmüyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçtiğimiz günlerde üst düzey diplomatını Rusya’ya göndererek Moskova’yla teması yeniden kurmaya çalıştı. Görüşme çok az sonuç verdi.
Zelenskiy gazetecilere verdiği demeçte, Putin’in “oldukça koordineli” bir Avrupa’yı böl ve yönet taktiğiyle yönetmeye çalışacağını öne sürdü, ancak Macron’u görüşmeler ve bunun doğası hakkında şeffaf olduğu için övdü. Fransa Cumhurbaşkanı Münih Güvenlik Konferansı’nda Avrupa’nın saldırgan bir Rusya karşısında güvenlik çerçevesini tamamen yeniden tasarlamak zorunda kalacağını söyledi.
Merz: Bildiğimiz dünya düzeni ‘artık mevcut değil’
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz cuma günü yaptığı açıklamada, “Ancak korkarım ki bunu daha da sert ifadelerle dile getirmeliyiz: En parlak döneminde bile kusurlu olan bu düzen artık mevcut değil” dedi.
Merz’e göre, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan, Batı’nın ABD liderliğinde tek bir sesle konuştuğu kurallara dayalı uluslararası düzen sona erdi ve “sert ve çoğu zaman öngörülemeyen kurallarıyla” “büyük güç politikaları” geri döndü.
Bu yeni çağda, Avrupa’nın “özgürlüğünün artık verili olmadığı” ve “bu özgürlüğü savunmak için sağlamlık ve kararlılık göstermesi gerekeceği” uyarısında bulundu.
Fransa nükleer şemsiye konusunda Almanya ile diyalog halinde
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron cuma günü yaptığı açıklamada, “Nükleer caydırıcılık konusunda ulusal doktrinimizi nasıl ifade edebileceğimizi görmek için Şansölye Merz ve (diğer) Avrupalı liderlerle stratejik bir diyalog başlattık” dedi.
“Bu diyalog önemli çünkü nükleer caydırıcılığı savunma ve güvenliğe bütünsel bir yaklaşımla ifade etmenin bir yolu. Bu, Almanya ve Fransa arasında stratejik yaklaşımımızda yakınlaşma yaratmanın bir yolu” diye ekledi.
Çoğunlukla ABD’nin Avrupa’ya sağladığı nükleer caydırıcılık, Avrupa’nın Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana ilk kez nükleer doktrinini yeniden düşündüğü şu dönemde giderek daha fazla tartışılan konular arasında yer alıyor. Bu revizyon kısmen Washington’un Avrupa güvenliğine gelecekteki bağlılığına dair şüphelerden kaynaklanıyor.
Trump, Avrupa’yı kendi savunması için yeterince çaba göstermemekle suçladı, NATO müttefiki Danimarka’dan Grönland’ı almak için askeri güç kullanma tehdidinde bulundu ve ABD’nin varlıklarını kısmen Avrupa’dan çekerek diğer tehdit bölgelerine yönelmek istediğini açıkça belirtti.
Almanya Paris’in teklifini ciddiye alıyor gibi görünürken, diğer AB ülkeleri o kadar ikna olmuş değil. Kendini Trump karşıtı ilerici ses olarak konumlandıran İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Münih Güvenlik Konferansı’ndaki konuşmasını nükleer yeniden silahlanmaya karşı uyarıda bulunmak için kullandı.
Nükleer caydırıcılığın çatışmayı önlemenin “çok maliyetli ve riskli” bir yolu olduğunu ve “tamamen yıkımdan kaçınmak için sıfır hata ve sürekli düzeltme gerektiren bir sistemin bir garanti değil, kumar olduğunu” söyledi.
Almanya ve Fransa Avrupa nükleer kalkanı için gizli görüşmelere başladı
Danimarka Başbakanı: Trump’ın Grönland ‘arzusu tamamen aynı’
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, cumartesi günü Grönland etrafındaki gerilimin NATO arabuluculuğunun ardından tamamen yatışıp yatışmadığı sorulduğunda, “Hayır, maalesef öyle değil. Sanırım ABD Başkanı’nın arzusu tamamen aynı” dedi.
Trump geçen ay, Arktik adasını zorla ele geçirmeye hazır olduğunu söylemiş, Grönland’a birkaç düzine asker göndermiş olan birkaç Avrupa ülkesine tarife tehdidinde bulunmuştu. Anlaşmazlık diplomatik bir telaşa ve NATO ittifakının çökmek üzere olduğu korkusuna yol açtı.
Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte arasında “Grönland için gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesi” konusunda varılan mutabakat, geçen ay ABD, Grönland ve Danimarka’nın üçlü görüşmelere başlamasıyla gerilimin düşmesine yol açtı. Bu arada NATO müttefikleri, Arctic Sentry adı verilen Uzak Kuzey’de gelişmiş bir gözetleme faaliyeti başlatma konusunda anlaştı.
Frederiksen, Münih’ten yaptığı açıklamada toprak bütünlüğünden ödün vermeyeceğini yineleyerek bunu bir “kırmızı çizgi” olarak nitelendirdi ancak ABD, Danimarka ve Grönland’ın adadaki ABD askeri varlığını genişletmek gibi birlikte yapabileceği “başka şeyler” olduğunu vurguladı.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise adası üzerindeki baskıyı “kabul edilemez” ve mevcut üçlü süreci “ilk doğru adım” olarak nitelendirdi. Grönland’ın üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu ve “ittifakın bir parçası olmaya kararlı” olduğunu ekledi.
Von der Leyen: AB karşılıklı savunma maddesi revize edilmeli
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Avrupa’nın karşılıklı savunma maddesini hayata geçirmenin zamanının geldiğine inanıyorum. Karşılıklı savunma AB için isteğe bağlı değildir. Bu, kendi Antlaşmamız olan Madde 42(7) kapsamında bir yükümlülüktür” dedi.
AB, Rusya’dan olası bir saldırı ve ABD’nin NATO’nun 5. Madde kapsamındaki kolektif savunma taahhüdüne dair şüpheler karşısında, 2030’dan önce savunma hazırlığını artırmak için 800 milyar avroluk bir program başlattı.
Birliğin 42.7 Maddesi, “bir AB ülkesinin topraklarında silahlı saldırıya uğraması halinde, diğer AB ülkelerinin ellerindeki tüm imkanlarla yardım ve destek sağlama yükümlülüğü” olduğunu belirtir ancak büyük ölçüde NATO’daki muadilinden daha az güçlü olarak görülür.
Washington’un askeri gücü, ittifak için güçlü bir caydırıcılık işlevi görüyor.
Von der Leyen, Madde 42.7’nin ancak güven ve kapasite üzerine inşa edilirse ağırlık taşıyacağını söyledi ve maddenin koşullarının hâlâ gevşek bir şekilde tanımlandığı düşünülüyor.
Savunma odaklı konuşmasında ayrıca, savunmayla ilgili konularda AB’de daha hızlı karar alınması ve başta İngiltere olmak üzere üçüncü ortaklarla daha fazla ortaklık kurulması çağrısında bulundu.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de bir araya gelen Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, iki gün süren üçlü müzakerelerin sonucunda geniş çaplı esir takası konusunda mutabakata vardı. Her iki taraftan bini aşkın esirin yer alacağı takasın önümüzdeki iki ila üç hafta içinde gerçekleştirilmesi öngörülürken, ABD’li müzakereciler yarın Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüşecek.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de Rusya, ABD ve Ukrayna arasında iki gün süren üçlü müzakereler bugün tamamlandı.
Vedomosti gazetesinin müzakere sonuçlarına ilişkin derlediği bilgilere göre taraflar geniş çaplı esir takası konusunda mutabakata vardı, tutumlarını karşılaştırdı ve ileriki çalışmalar için bir zemin oluştuğunu açıkladı.
Görüşmelerde Rus heyetine başkanlık eden Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy, toplantının ardından basın toplantısı düzenledi.
ABD tarafı da müzakerelere ilişkin değerlendirmelerini paylaştı ve ABD Başkanı’nın temsilcilerinin Moskova’ya yapacağı ziyareti duyurdu.
Ukrayna tarafı ise geride kalan müzakere turunu zorlu olarak nitelendirdi.
Rus heyeti başkanı Medinskiy, Abu Dabi’deki görüşmeler kapsamında Ukrayna’daki çözüme ilişkin Rusya ve ABD’nin tutumlarının karşılaştırıldığını belirtti.
Medinskiy, “Amerikan tarafının katılımıyla tutumlarımızı karşılıklı olarak paylaştık, bazı noktalarda karşılıklı anlayış bulduk, bazılarında ise bulamadık. Ve bu görüşme şüphesiz devam edecek” dedi.
Toplantının organizasyonu için BAE makamlarına teşekkür eden Medinskiy, “Tüm Rus heyetimiz adına, üçlü müzakerelerin mükemmel organizasyonu, dostane ve iş odaklı bir atmosfer oluşturulması dolayısıyla Birleşik Arap Emirlikleri ve Abu Dabi yönetimine teşekkür etmek isterim” diye konuştu.
Abu Dabi’deki müzakere sürecinin somut ayrıntıları, nihai bir anlaşmaya varılana kadar açıklanmayacak.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov da görüşmelerin ardından ileriki çalışmalar için bir zemin oluştuğunu ifade etti.
Taraflar 1000’er kişiyi aşan esir takasında anlaştı
Rusya ve Ukrayna’nın geniş çaplı esir takası konusunda anlaştığını bildiren Medinskiy, “Bunun somut parametreleri yakın zamanda açıklanacak” ifadelerini kullandı.
Müzakereler sırasında insani konuların da gündeme geldiğini belirten Medinskiy, konuya ilişkin bir soruya yanıt verirken, “Heyetimizin üyeleri özel olarak bu konuyla ilgilendi” dedi.
Rusya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı Enformasyon Dairesi Başkan Yardımcısı Aleksandr Zorin, Vesti medya kuruluşuna yaptığı açıklamada, Rusya ile Ukrayna arasındaki takasta yer alacak esir sayısının her iki taraftan da bini aşacağını bildirdi.
Zorin’in aktardığına göre takas önümüzdeki iki ila üç hafta içinde gerçekleşebilir.
Medinskiy: “Ukrayna’da sadece bir çıban patladı”
Medinskiy, müzakerelerin ardından yaptığı açıklamada Avrupa’daki güvenlik mimarisi sorununun çözülmesi gerektiğini belirterek, “Azımsanmayacak kadar yıl geçti ve nihayet bu konu artık ses getirdi ve çözülmesi gerektiği yönünde bir anlayış kazandı” dedi.
Ukrayna’daki çatışmanın sona ermesinin ardından ne olacağına dair sorunun ortaya konulmasının bile başlı başına doğru olduğunu kaydeden Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Medinskiy, sözlerini şöyle sürdürdü: “Dünyanın yeni, modern, yenilenmiş, adil ve belirli bazı ülkelerin zararına olmayan bir güvenlik sistemine ihtiyacı var. Bunun üzerinde çalışacağız.”
Medinskiy’nin değerlendirmesine göre şu anda tüm dünya organizması hasta durumda.
Medinskiy, durumu “Ukrayna’da sadece bir çıban patladı. Bu nedenle organizmayı bir bütün olarak tedavi etmek gerekiyor. Burada yara bandıyla yetinemezsiniz” sözleriyle açıkladı.
Abu Dabi’deki Rus heyeti, aynı günlerde BAE’de bulunan Avrupa temsilcileriyle görüşmedi.
Medinskiy, “Hayır, onlarla görüşmedik, burada hangi statüde bulunduklarını pek anlamıyoruz. Müzakereler üçlü nitelik taşıyor” ifadelerini kullandı.
Avrupa ülkelerinden hiçbir barış girişimi gelmediğini söyleyen Rus heyeti başkanı Medinskiy, “Avrupa ülkelerinden tek bir barış girişimi, tek bir barış teklifi almadık. Bu yüzden neyi tartışacağımız belirsiz. Eğer buraya turist olarak geldilerse, otelin lobi barında sohbet etsinler” diye konuştu.
Avrupa ülkeleri, Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne yönelik barış müzakerelerine “vicdanları uyandığında” katılabilecek.
Witkoff ve Kushner Moskova ile Dublin’e gidecek
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, kendisinin ve Steve Witkoff’un Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek üzere yarın Moskova’ya gideceğini bildirdi.
Amerikalı müzakereciler bu ziyaretin ardından İrlanda’nın başkenti Dublin’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmeyi planlıyor.
Kushner ayrıca üçlü müzakereler sırasında tarafların, çözüm sürecinin en zorlu konusu olacak toprak meselesi de dahil olmak üzere karmaşık konuları ele aldığını anlattı.
Tarafların savaş sonrası güvenlik konularını görüştüğünü kaydeden Kushner, ABD’nin Avrupalı temsilcileri müzakere formatına dahil etmeye çalıştığını belirtti.
Avrupa’ya Rusya ile diyalog için tek bir müzakereci seçme çağrısı yapan Trump’ın Özel Temsilcisi, üçlü müzakerelerin ardından yaptığı açıklamada, “Bu, Rusları Avrupa’yı müzakerelere dahil etmeye ikna etmekten daha büyük bir başarı olurdu” dedi.
Donald Trump’ın damadı, toprak konularında anlaşmaya varılmadan Ukrayna’nın savaş sonrası güvenliğine ilişkin bir anlaşmanın imzalanmayacağını vurguladı.
Kushner’e göre toprak anlaşmazlıklarının çözümü müzakerelerin en karmaşık kısmı olacak.
Ayrıca Kushner’in aktardığına göre Rus tarafı, Vladimir Putin ve Volodimir Zelenskiy yüz yüze görüşmeden önce daha fazla ilerleme kaydedilmesini istiyor.
Arahamiya: “Yılbaşına kadar çözüme ulaşmak için iyi bir dinamiğimiz var”
Ukrayna’daki Halkın Hizmetkarı Partisi Meclis Grubu Başkanı David Arahamiya, bu müzakere turunun “en zorlulardan biri olduğunu” açıkladı.
Arahamiya, “Ruslar çok katı talimatlarla geldiler” dedi.
Öte yandan ileriki görüşmeler konusunda iyimserliğini dile getiren Arahamiya, “Bence yılbaşına kadar bir çözüme ulaşmak için şu anda iyi bir dinamiğimiz var” diye konuştu.
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirill Budanov ise basın mensuplarına yaptığı açıklamada, bir sonuç alınana kadar müzakerelerin içeriği ve sonuçları hakkında bilgi verilmeyeceğini belirterek, “Sadece sonuç önemlidir. Buna ulaştığımızda kamuoyuna açıklanacaktır” ifadelerini kullandı.
Budanov, Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin Donbass’tan çekilmesinin görüşülüp görüşülmediğine ilişkin soruyu ise yanıtsız bıraktı.
Abu Dabi’deki müzakereler ilk gün olan 10 Kasım’da 4,5 saat, ikinci gün olan 11 Kasım’da ise iki saatten az sürdü.
Rus heyetinde Medinskiy, Dışişleri Bakan Yardımcıları Sergey Ryabkov ve Mihail Galuzin ile Rusya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı temsilcileri İgor Kostyukov ve Yuriy Jigarlovskiy yer aldı.
Ukrayna Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rüstem Umerov’un başkanlık ettiği Ukrayna heyetinde, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Ofis Başkanı Kirill Budanov, Budanov’un Birinci Yardımcısı Sergey Kislitsa ve Halkın Hizmetkarı Partisi Meclis Grubu Başkanı David Arahamiya yer aldı.
Müzakere masasında ABD tarafından ise Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steven Witkoff ve Başkan’ın damadı Jared Kushner hazır bulundu.
Politico’nun diplomatlara dayandırdığı haberine göre NATO, yurt dışı operasyonlarını azaltarak Rusya ile karşı karşıya gelmeye odaklanmak üzere yeni askeri hedeflerini müzakere ediyor.
Politico’nun diplomatlara dayandırdığı haberine göre NATO, yurt dışındaki operasyonlarını azaltmak ve Rusya ile karşı karşıya gelmeye odaklanmak istiyor.
İttifak ülkeleri, olası bir savaş durumunda müttefiklerin hangi güçleri ve silahları sağlamak zorunda kalacağını ve maliyetleri kimin üstleneceğini belirlemek amacıyla blokun yeni hedef göstergelerine ilişkin müzakerelere başladı.
NATO’nun askeri kapasitesine yönelik yeni şartları onaylaması gereken “Siyasi Yönlendirme” (Political Guidance) adlı taslak belgeye göre, müttefiklerden artık hem Avrupa’daki bir çatışma hem de yurt dışındaki operasyonlar için aynı anda yeterli güç sağlamaya hazır olmaları talep edilmeyecek.
Bunun yerine müttefiklerin, bu iki senaryodan yalnızca birini veya diğerini hayata geçirmeye hazırlanmaları öngörülüyor.
Eski NATO Genel Sekreterinin Savunma Yatırımlarından Sorumlu Yardımcısı Camille Grand, belgenin “her koşulda NATO için Avrupa’da geniş çaplı bir çatışmanın patlak vermesinin diğer tüm görev veya olaylardan öncelikli olacağına dair çok net bir anlayış” öngördüğünü açıkladı.
Müttefiklerin söz konusu belge üzerinde şubat ayına kadar nihai mutabakata varması bekleniyor.
Üst düzey bir ittifak yetkilisi, ülkelerin kaynaklarının akılcı şekilde harcandığından emin olmak istediklerini belirtti.
Aynı yetkili, “Rusya’nın kendi kapasitesini yeniden inşa etmekle meşgul olduğu mevcut jeopolitik koşullarda bu büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Politico’ya göre müttefikler, hem Avrupa’daki geniş çaplı bir çatışma hem de NATO sınırları dışında operasyonlar yürütmek için yeterli güce sahip olma şartından vazgeçilip vazgeçilmemesi gerektiği yönünde zorlu bir soruyla karşı karşıya kaldı.
Taslak belgede “ve” bağlacının “veya” ile değiştirilmesi öneriliyor; bu değişiklik, her iki senaryo için aynı anda değil, bunlardan yalnızca biri için güç bulundurulması anlamına geliyor.
Blokun üst düzey diplomatlarından biri, “Kolay olmayacak. ‘Ve’ ile ‘veya’ arasındaki seçim muazzam önem taşıyor” dedi.
Aynı diplomat, sözlerine şunları ekledi:
“Kimse kriz durumlarına yanıt olarak operasyon yürütme imkanından vazgeçtiğimizi söylemiyor. Nihayetinde askerlerin nereye gönderileceğine dair karar siyasi bir karardır.”
Habere göre bu değişiklik, NATO’nun Kosova veya Irak’taki misyonları gibi halihazırda yurt dışında devam eden operasyonları otomatik olarak etkilemeyecek.
NATO’nun Ankara zirvesinde ülkeler, ortak bildiride “Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarı için oluşturduğu uzun vadeli tehdide” işaret etmişti.
Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova tehdidine ve Rusya ile savaşa hazırlanma gerekliliğine ilişkin açıklamaları “provokasyon” ve “durumun kasıtlı olarak körüklenmesi” olarak nitelendirmişti.
Putin, eylül ayında yaptığı açıklamada, “Bir kez daha vurgulamak istiyorum: Avrupa ile herhangi bir askeri çatışmaya hazırlanmıyoruz, böyle planlarımız ve gerekçelerimiz yok, en önemlisi de Avrupa ile durumu tırmandırmak için hiçbir gerçek teşvik edici nedenimiz yok” ifadelerini kullanmıştı.
Putin, daha sonra yaptığı bir uyarıda da Rusya’nın kimseyi tehdit etmediğini ve “ne 29, ne 30 ne de 50’nci yılda kimseye saldırma” niyetinde olmadığını, ancak bir saldırı durumunda karşılık vereceğini belirtmişti.
Financial Times’ın haberine göre, Singapur merkezli Megaspeed şirketi ABD’nin ihracat kısıtlamalarına rağmen gelişmiş Nvidia yapay zeka çiplerinin Çin’e yönlendirildiği şüphesiyle ABD ve Singapur makamlarının incelemesine alındı. Çinli Alibaba ile işbirliği yapan şirketin varlıkları 2023’te 33 milyon dolardan 2024’te 3 milyar dolara yükseldi.
İddiaya göre Singapur’daki şirketler ABD’nin ihracat kısıtlamaları sürerken Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş ABD yapımı Nvidia yapay zeka çiplerine erişmesine yardımcı oluyor ve bu şirketlerden Megaspeed, çiplerin Çin’e yönlendirilmiş olabileceğine yönelik soruşturmanın merkezinde.
Financial Times (FT) gazetesinin haberine göre Megaspeed, Çinli Alibaba ile yürüttüğü işbirliği sayesinde Nvidia’nın Asya’daki en büyük müşterilerinden biri haline geldi.
Şirketin varlıkları 2023 yılında 33 milyon dolarken 2024 yılında 3 milyar dolara yükseldi.
Megaspeed, ağırlıklı olarak Güneydoğu Asya’da kiralanan kapasiteler üzerinden bilgi işlem hizmetleri sunmak amacıyla grafik işlemciler satın almasına olanak tanıyan resmi Nvidia bulut ortağı statüsü kazandı.
Alibaba ise şirketin en büyük müşterisi oldu.
Daha önce Megaspeed’in hissedarları arasında, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile ilişkisi etrafındaki krizin merkezinde yer alan Alice Huang da vardı.
FT, Alice Huang’ın Çinli yatırımcılara Alibaba ile olan ticari bağlantılarından ve yoğun talep gören Nvidia grafik işlemcilerini temin etme imkanından bahsettiğini bildirdi.
Alice Huang, sektörel etkinliklerde Nvidia CEO’su ile düzenli olarak fotoğraflandı.
ABD makamları, Çin istihbarat servislerinin Alice Huang’ı kendi saflarına kattığından şüphelendi.
ABD makamları, 2025 yılının sonlarına doğru ihracat kısıtlamalarını delerek Nvidia çiplerinin Çin’e yönlendirilmesine yardım ettiği şüpheleri nedeniyle Megaspeed hakkında soruşturma başlattı.
Singapur polisi de inceleme başlatırken, veri merkezi işletmecileri şirketle yaptıkları sözleşmeleri feshetmeye başladı.
Megaspeed, ABD ve Malezya makamlarının soruşturmalarına konu olduğunu açıkladı ancak “çiplerin yasa dışı devri veya herhangi bir hukuka aykırı faaliyetle bağlantılı ihlallere dair hiçbir kanıt tespit edilmedi” ifadesini kullandı.
Yapay zeka alanındaki şirketlere danışmanlık yapan Matthias Hendrichs, Singapur’un rolünü hem ABD hem de Çin ile olan yakın ekonomik bağlarıyla açıkladı.
Hendrichs’e göre Singapur, doğrudan erişimin zorlaştığı durumlarda iki ülke arasında sıklıkla aracılık yapıyor.
Kasım ayı başında ABD medyası, ABD istihbarat servislerinin Alice Huang hakkındaki şüphelerini duyurdu.
FT’nin aktardığına göre, Alice Huang’ın Nvidia CEO’su ile romantik bir ilişkisi vardı.
Daha sonra Jensen Huang, çalışanlara hitaben yaptığı konuşmada sadakatsizliğini itiraf etti ve ailesinden özür diledi.
Öte yandan Huang, ilişki yaşadığı kadının adını açıklamadı.
Nvidia Yönetim Kurulu, CEO’ya yönelik olası yabancı istihbarat operasyonu haberleriyle ilgili bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Şirket, yönetim kurulunun ulusal güvenliğin veya Nvidia sırlarının tehlikeye girdiğini düşünmek için bir gerekçesi olmadığını vurguladı ancak inceleme kapsamında mevcut tüm bilgilerin değerlendirileceğini belirtti.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise ajanlaştırma suçlamalarını asılsız ve iftira niteliğinde niteleyerek reddetti.
Nvidia, Huang’ın çalışmalarına ara vermeden CEO’luk görevini sürdüreceğini açıkladı.
Bu sırada yatırımcılar, Nvidia ve yöneticisine karşı toplu dava açtı.
Yatırımcılar, Huang’ın Alice Huang ile öne sürülen bağlantısına dair bilgileri gizleyerek hissedarları yanılttıkları gerekçesiyle davalıları suçladı.
Nvidia CEO’su Huang, “Çin casusu” ile ilişkide olduğunu kabul etti
ABD’den Rusya’ya Avrupa için yeni güvenlik anlaşması teklifi çağrısı
Oylamaya gitmeyen 11 Demokrat vekil Hegseth’in azil sürecini tıkadı
Büyük Teknolojide Demokratlara göz kırpan ilk isim Alex Karp oldu
Polonya’da “Bağımsızlık Yürüyüşü”ne on binlerce kişi katıldı
Rusya ile Ukrayna arasında 1000’er kişiyi aşan esir takası yapılacak
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası
