Bizi Takip Edin

ASYA

Uzmanlar: Çin elçisinin Orta Doğu turu İran’a odaklanmalı

Yayınlanma

Çin’in İran üzerindeki etkisi ve bunun İsrail-Gazze savaşının tırmanmasını ne ölçüde önleyebileceği, Orta Doğu özel temsilcisi Zhai Jun’un bölge turuna çıkmasının ardından tartışılmaya başladı.

Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan Atlantik Konseyi Orta Doğu Programları kıdemli üyesi Jonathan Fulton, South China Morning Post’a verdiği demeçte, “Bölgedeki herkes İran’a bakıyor ve ne olacağını merak ediyor” dedi ve ekledi: “Bence Çin, İran’ın tansiyonu düşürmesi için bazı olumlu teşvikler sunabilecek birkaç büyük güçten biri ve bence bu Çin’in Orta Doğu’daki çıkarlarıyla çok tutarlı olacaktır.”

Tahran Hamas ile iyi bağlara sahip olmakla birlikte, İsrail’e yapılan son saldırı ile ilgili bilgisi ve alakası olduğu yönündeki iddiaları reddetti.

Hamas lideri İsmail Haniye ve İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emirabdullahiyan geçtiğimiz cumartesi günü Katar’da bir araya gelerek son duruma ilişkin bir değerlendirme yaptılar. İranlı Bakan, İsrail’in Filistinli sivillere yönelik saldırılarını durdurması için her türlü desteği vereceğini bildirdi.

Bu arada İsrail ile güney Lübnan’ı kontrol eden Hizbullah arasında yoğunlaşan sınır ötesi çatışmalar Gazze’deki savaşın kuzeye sıçrayabileceği korkularını arttırdı.

Jonathan Fulton, Çin’in bölgede “gerçekten ekonomik bir aktör” olduğunu söyledi ve bu çatışmada arabuluculuk yapmasının gerçekçi olmadığını ifade etti.

Öte yandan Fulton Zhai’nin ziyaretinin zamanlamasına dikkat çekerek – ziyaret altyapı projesi Kuşak Yol’un 10. yıldönümü münasebetiyle düzenlenen Kuşak ve Yol Forumu’ndan sonra gerçekleşti- bunun Pekin’in önceliklerinin nerede olduğunu gösterdiğini vurguladı.

Fulton, Zhai’nin ziyaretinden çıkabilecek en önemli sonucun, Pekin’in İran’a “Hamas ve Hizbullah’ı büyük bir çatışmaya yol açacak şekilde harekete geçirmeyin” uyarısı olacağını söyledi.

‘İran bu konuda Çin’i dinlemez’

Zhai’nin İran’ı ziyaret edip etmeyeceği ya da İranlı yetkililerle görüşüp görüşmeyeceği belirsizliğini koruyor.

Zhai,  Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdülaziz Al-Khulaif ile görüşmek üzere perşembe günü Katar’a vardığını ve burada tüm taraflara “itidal” çağrısında bulunduğunu duyurmuştu.

Diğer yandan İran tarafından desteklenen Lübnan Hizbullahı resmi olarak savaşa katılmadı ancak İsrail’e karşı Hamas’a destek amaçlı füze saldırıları düzenliyor. Perşembe günü İsrail savunma kuvvetleri Lübnan sınırı boyunca Hizbullah ile yaşanan çatışmaların “önemli ölçüde tırmandığını” söyledi.

Bu durumu değerlendiren, Çin’in Northwest Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Yan Wei, “Hizbullah [Gazze savaşına] dahil olursa ya da savaş Suriye’ye sıçrayıp durumu tırmandırırsa, İran’ın tutumu ve politikası kritik hale gelecektir. Zhai’nin İran’ı ziyaret etme olasılığı da çok yüksek olacaktır,” dedi.

Singapur Ulusal Üniversitesi Orta Doğu Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı olan James M. Dorsey ise, “Kudüs üzerinde etkisi olan çok fazla ülke olmadığı gibi, İran üzerinde de etkisi olan çok fazla ülke yok. Ancak Çin kesinlikle bunlardan biri” dedi.

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi savaşın başlamasından bir hafta sonra İranlı mevkidaşını arayarak tüm taraflara “tansiyonu düşürme” ve sivillerin zarar görmesini engelleme çağrısında bulundu.

Dorsey, telefon görüşmesinin ardından İran’dan gelen daha iddialı yanıtın, “İran’ın tutumunu yumuşatmaya çalıştılarsa da başarılı olamadıklarını” gösterdiğini söyledi.

Singapur Ulusal Üniversitesi Orta Doğu Enstitüsü’nde kıdemli bir araştırma görevlisi olan Jean-Loup Samaan, İran’ın ve devlet dışı ortaklarının çatışmaya girmesini önlemenin Çin’in çıkarına olduğunu söyledi.

Ancak “itidal ve gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik çağrıların ötesinde, Çin’in şu an için daha büyük bir rol arayışında görünmediğini” de sözlerine ekledi.

Ayrıca Çin’in bölgedeki ekonomik çıkarları göz önüne alındığında, “İran’ın ya da devlet dışı ortaklarının çatışmaya girmesini önlemenin Çin’in çıkarına olduğunu varsayabiliriz” dedi.

“Ancak Çin’in bu konuda herhangi bir etkisi olduğunu düşünmüyorum,” diyen Samaan, şunu ekledi: “Bunlar Devrim Muhafızları ve Hizbullah liderliği tarafından alınan kararlardır ve Çin tarafından baskı altına alınmaları pek olası değildir.”

ASYA

Tutuklanmasına rağmen Filipinler’deki ara seçimlerde yarışacak olan Duterte’ye destek artıyor

Yayınlanma

Analistler, eski Devlet Başkanı Rodrigo Duterte’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ndeki (UCM) tutukluluğuyla ilgili sosyal medya spekülasyonları ve rakip adaylarla ilgili dezenformasyonun Filipinler’deki ara seçim kampanyasında siyasi vaatler kadar öne çıkacağını öngörüyor.

Ülkenin en önde gelen iki siyasi hanedanı olan görevdeki Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. ile selefi Duterte arasında bir savaş olarak görülen 12 Mayıs seçimleri için kampanyalar cuma günü başlıyor.

Duterte’nin bu ayın başlarında tutuklanıp Lahey’deki UCM’ye gönderilmesinden bu yana düşmanlık daha da şiddetlendi. Duterte, ölümcül “uyuşturucuyla mücadelesi” nedeniyle insanlığa karşı suç işlemekle suçlanıyor.

Nikkei Asia’nın haberine göre, Duterte’yi destekleyen o kadar çok kişi sosyal medyada Marcos Jr. hükümetine karşı hoşnutsuzluklarını ve tutuklama üzerine eski lidere desteklerini dile getirdiler ki hükümet, Başkan ve ailesine karşı bir “yanlış bilgi tufanı” olarak tanımladığı bu durumu dikkate aldı.

“[Tutuklamadan] bu yana yalan haberlerin hedefi oldular. Bu yeni bir şey değil. Sara’nın Marcos’larla ilgili algısı bozulduğunda, yalan haberler de o zaman gelmeye başladı,” diyen yönetim sözcüsü Claire Castro, Duterte’nin başkan yardımcısı olan ancak Marcos’la arası açılan ve geçen ay görevden alınan kızı Sara Duterte’ye atıfta bulundu.

Başkan’ın Senato’da yeniden seçilmek için yarışan kız kardeşi Imee Marcos’un, Başkan’ın Duterte’nin tutuklanmasının ardındaki “gerçeği gizlemeye yönelik kasıtlı çaba” olarak tanımladığı gerekçeyle bu hafta kardeşinin aday listesinden ayrılması da riskleri artırdı.

Filipinler’in eski Devlet Başkanı Duterte tutuklandı

Bir Filipin başkanının altı yıllık görev süresinin yarısında düzenlenen ara seçimler, Temsilciler Meclisi, Senato’nun yarısı, eyalet ve şehir yetkilileri için yapılan seçimleri içeriyor. Duterte, Hollanda Lahey’de gözaltında tutulmasına rağmen güneydeki Mindanao adasında ailesinin merkezi olan Davao City’nin belediye başkanlığı için yarışıyor.

Yaklaşık 69 milyon Filipinli oy kullanma hakkına sahip. Bir önceki ara seçim olan 2019’da katılım oranı %76’ydı.

Filipinler seçimlerinde sosyal medya güçlü bir propaganda aracı olarak kullanılıyor. Marcoslar da sosyal medyayla ilgili benzer taktikler kullandılar. Tartışmalı veri analiz firması Cambridge Analytica’ya 2022 başkanlık seçimleri öncesinde sosyal medyadaki imajlarını yeniden markalaştırmak için başvurdukları bildirildi. Aile, sosyal medyada Marcos’un babası merhum diktatör Ferdinand Marcos’un mirasını aklayan bir kampanya yürütmesine rağmen bunu reddetti.

Manila’daki De La Salle Üniversitesi’nde doçent olan Anthony Lawrence Borja, “Sosyal medyadaki faaliyetler siyaset hakkındaki yanılsamaları değilse bile önyargıları güçlendirebilir” dedi.

Borja’ya göre Duterte’nin UCM tarafından tutuklanması, destek tabanında “mağdurluk imajını ve buna bağlı kabile bağlılıklarını güçlendiriyor”. Seçmenler 2016’da onu kısmen Mindanao’dan geldiği ve bölge için barış ve kalkınma vaat ettiği için destekledi. Birçoğu, ülkenin en büyük adası ve başkentine ev sahipliği yapan Luzon’da kalkınmaya öncelik veren geçmiş Filipin başkanlarından giderek daha fazla memnuniyetsizlik duyuyordu.

Ancak Borja, bu “itibar artışının” ulusal siyasette bir kampanyaya yardımcı olacağını, ancak yerel makamlar için zaferi garanti etmeyeceğini belirtti.

Christopher “Bong” Go ve Ronald “Bato” Dela Rosa’nın Senato’da yeniden seçilmek için yarışması ile Duterte’nin müttefikleri de ulusal makamlar için teklifte bulunuyor. Yerel anket kuruluşu Social Weather Stations’a göre her ikisi de Duterte’nin tutuklanması etrafında gelişen olaylar zincirinden “oy” kazanıyor ve seçmenlerin tercihlerinde yükseliyorlar. Go, eski liderin eski bir yardımcısıyken, Dela Rosa eski Davao Şehri polis şefiydi ve Duterte’nin uyuşturucuya karşı savaşının “mimarı” olarak kabul ediliyor.

Onlar ve Duterte’nin desteklediği diğer senatör adayları, mevcut siyasi statükoyu değiştirmek için kampanya yürütmenin yanı sıra Duterte’nin 2016 kampanyasının yolsuzlukla mücadele, barış ve düzen gibi ayırt edici özelliklerini savunuyorlar. Marcos Jr. yönetiminin senatör adayları ise politikada süreklilik ve siyasi istikrar söylemiyle yarışıyor. Filipin ekonomisi geçen yıl %5.6 büyüyerek Güneydoğu Asya’daki en hızlı büyüme oranlarından birini yakaladı.

Okumaya Devam Et

ASYA

Bangladeş’in geçici lideri Yunus, Çin ziyaretinde Xi Jinping ile bir araya geldi

Yayınlanma

Basın sözcüsü cuma günü yaptığı açıklamada, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Bangladeş’in geçici lideri Muhammed Yunus’a, Pekin’in Dakka’ya verilen Çin kredilerinin faiz oranlarını düşürme taleplerini değerlendireceğini söylediğini aktardı.

Yunus, geçen yıl göreve gelmesinden bu yana ilk ikili devlet ziyareti için Çin’e gitti.

Yunus’un Basın Sözcüsü Shafiqul Alam, görüşmeleri “kapsamlı, verimli ve yapıcı” olarak nitelendiren bir Facebook paylaşımında, Başkan Xi’nin Çin’in Bangladeş’teki yatırımlarını teşvik etme ve Çinli imalat işletmelerinin taşınmasını kolaylaştırma konusundaki kararlılığını da teyit ettiğini söyledi.

“Başkan Xi, Çin’in Başdanışmana ve Geçici Hükümete verdiği desteği yineledi. Bu Profesör Yunus’un ilk ikili dış gezisiydi ve şu ana kadar büyük bir başarı elde etti” dedi.

Alam, Çin’in görüşmeler sırasında Bangladeş tarafından gündeme getirilen önemli bir konu olan su kaynakları yönetimi konusunda da işbirliğini geliştirmeyi düşündüğünü sözlerine ekledi.

Taraflar yaptıkları ortak basın açıklamasında Çin-Bangladeş Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yakında başlanmasının ve Çin-Bangladeş Yatırım Anlaşmasının optimize edilmesine yönelik müzakerelerin resmen başlatılmasının önemini vurguladılar.

Basın açıklamasında ayrıca Bangladeş’in Tayvan’ı Çin topraklarının bir parçası olarak tanıyan Tek Çin politikasını desteklediği belirtildi.

Taraflar ekonomik ve teknik işbirliğine ilişkin bir anlaşma ve çoğu kültürel alışverişe ilişkin sekiz memorandum imzaladı.

Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre Xi, “Çin, Kuşak ve Yol’un yüksek kalitede inşasını teşvik etmek, dijital ekonomi, yeşil ekonomi, denizcilik ekonomisi, altyapı inşası ve su koruma gibi alanlarda işbirliğini keşfetmek ve insandan insana teması teşvik etmek amacıyla insani alışverişleri geliştirmek için Bangladeş ile çalışmaya hazırdır” dedi.

Yunus, Hindistan’ın uzun süredir müttefiki olan ve ölümcül protestoların ardından ağustos ayında başbakanlık görevinden alınan Şeyh Hasina’nın yerini aldı. Hasina, Bangladeş’in kendisini yargılamak üzere iade etme taleplerine yanıt vermeyen Hindistan’a sığındı.

Çin, Bangladeş ile bağlarını güçlendiriyor ve yıllık 25 milyar dolarlık ticaretiyle Bangladeş’in en büyük ticaret ortağı konumunda. Ancak Pekin’in birçok Bangladeş ürünü için sıfır tarife pazar erişimi teklifine rağmen Bangladeş’in Çin’e ihracatı sadece 1 milyar dolarla sınırlı kalıyor.

Analistler, Bangladeş’in Çin ile artan ve Hindistan ile zayıflayan ilişkilerinin Güney Asya’nın jeopolitik dengesini yeniden şekillendirebileceğini ve Hindistan için güvenlik endişelerini artırabileceğini söylüyor.

Bangladeş’in geçici hükümet başkanı Yunus, Çin’e ilk ziyaretini yapacak

Okumaya Devam Et

ASYA

Xi, iş dünyası liderlerini küresel ticareti korumaya çağırdı

Yayınlanma

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, FedEx’ten Rajesh Subramaniam ve Standard Chartered’dan Bill Winters’ın da aralarında bulunduğu bir grup yöneticiyle yaptığı toplantıda küresel iş dünyası liderlerini tedarik zincirlerini korumak için birlikte çalışmaya çağırdı.

ABD ile derinleşen ticaret savaşının ortasında Çin lideri, AstraZeneca’dan Pascal Soriot ve Thyssenkrupp’tan Miguel Ángel López Borrego’nun da aralarında bulunduğu yabancı iş dünyası liderlerinden oluşan gruba, tarihi “geriye döndüren” davranışlara direnmeleri gerektiğini söyledi.

Xi cuma günü Pekin’de düzenlenen toplantıda yaptığı konuşmada, “Herkesin geniş ve uzun vadeli bir bakış açısına sahip olmasını ve küresel sanayi ve tedarik zincirlerinin güvenliğini ve istikrarını bozan eylemleri körü körüne takip etmemesini, bunun yerine küresel kalkınmaya daha fazla pozitif enerji ve kesinlik katmasını umuyoruz” dedi.

Büyük Halk Salonu’ndaki etkinlik, Xi’nin Çin’in başkentinde yabancı CEO’larla dikkatlice düzenlenmiş bir toplantı gerçekleştirdiği üst üste ikinci yıl oldu. Geçen yılki etkinlik sadece ABD’li iş dünyası liderleriyle yapılmıştı.

Çin, Apple dahil küresel iş liderlerini ağırlıyor: Ekonomimiz dirençli

Toplantı, ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimiyle artan gerilimin ortasında uluslararası iş dünyasıyla ilişkileri güçlendirmek için çaba sarf eden Çinli politika yapıcılar için yoğun bir haftanın sonunda gerçekleşti.

Çin’in önde gelen yıllık CEO konferansı Çin Kalkınma Forumu bu hafta başında Pekin’de düzenlendi ve ardından tropik tatil adası Hainan’da Asya için Boao Forumu yapıldı.

Pekin, Trump’ın alüminyumdan otomobillere kadar pek çok ürüne art arda gümrük vergisi dalgaları başlattığı ABD’nin aksine kendisini küresel ticarette istikrarın kalesi olarak tanıtmaya çalışıyor.

Trump, 2 Nisan’da ABD’nin ticaret ortaklarına geniş çaplı ve karşılıklı vergiler getirme sözü verdi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English