Diplomasi
Çin ekonomisinin yavaş toparlanması Avrupa’yı beklenenden daha sert vurabilir

Euronews’de Indrabati Lahiri imzasıyla yayınlanan değerlendirmede, Çin ekonomisinin, salgın sonrası toparlanmanın iyi gitmemesi ile birlikte Avrupa için karışık bir durumun ortaya çıkabileceğine işaret ediliyor.
Çin’de bir yandan ihracat düşüyor ve enflasyon negatif bölgede seyrediyor. Öte yandan, emtia ithalatı hâlâ güçlü ve üçüncü çeyrek gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) da toparlandı.
Çin’in ekonomik toparlanmasının, bir dizi farklı yolla Avrupa piyasaları üzerinde önemli bir etkiye sahip olması muhtemel. Bunlar arasında özellikle ithalat ve ihracat, enerji ve yatırımlar yer alıyor.
Zayıf Çin verilerinin Avrupa’daki etkileri
Çin’in Ekim ayı ihracatı yıllık bazda %6,4 düşerek art arda altıncı ay düşüşünü kaydetti. Bu durum, mallarının yaklaşık %20’sini Çin’den ithal eden ve aynı zamanda AB ihracatının yaklaşık %9’unu gerçekleştirerek üçüncü büyük ihracat ortağı olan Brüksel için kötü haber anlamına gelebilir. Çin’de yurtiçi üretim de bir miktar gerileyerek genel olarak daha az mal üretilmesine neden oluyor.
Ekim ayı yıllık enflasyon oranı -%0,2 ile Eylül ayındaki %0’ın ve -%0,1’lik tahminlerin altında gerçekleşti. Bu durum, Euronews’deki değerlendirmeye göre, özellikle konut krizi nedeniyle tüketici duyarlılığının azalması nedeniyle iç talebin hâlâ önemli ölçüde zorlandığını gösteriyor.
Çin’in şu anda yaşadığı gibi deflasyon, borcun değerinin daha pahalı hale gelmesine yol açabilir. Sonuç olarak, hükümetlerin yanı sıra şirketler ve bireyler de geri ödeme yapmakta zorlanabilir.
Değerlendirmeye göre Çin’deki önemli emlak şirketlerinin dolar cinsinden tahvil ödemelerini zamanında yapmakta zorlandığı düşünüldüğünde, bu durum hızla kaygan bir zemine dönüşebilir. Böyle bir durumda, şok dalgaları Avrupa’da da yoğun bir şekilde hissedilecek.
Şu anda bile Avrupa borsaları, GSYİH, perakende satışlar, ihracat ve enflasyon verileri gibi önemli Çin ekonomik verilerinin piyasaya her girişinde endişeyi hissediyor. Bunun nedeni, bir dizi Avrupalı şirketin tedarik zincirlerinin bir noktasında Çin’e bağımlı olması.
Çin’in iyi gitmeyen iktisadi toparlanması da Avrupa’daki yatırımlarında düşüşe neden oldu. Nisan 2022 itibariyle Çin’in Avrupa’daki doğrudan yabancı yatırımı (FDI) son on yılın en düşük seviyesine ulaşarak yaklaşık 7,9 milyar avroya geriledi.
Büyüme verileri umutlandırıyor
Bununla birlikte, her şeye rağmen karamsar Çin verilerinin ortasında bir umut ışığı var gibi görünüyor. Çin’de GSYİH 2023’ün üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %4,9 artarak %4,4 olan beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Euronews’e göre büyüme, Çin’in son enflasyon raporunun ardından yeni ve daha tutarlı teşvik önlemleri için de daha güçlü bir gerekçe oluşturulabilir. Bu durum emlak sektörünü daha da güçlendirirken imalat ve yenilenebilir enerji sektörlerini de daha iyi destekleyebilir. Vergi indirimlerinin artırılması da ufukta görünebilir.
JPMorgan Chase ve Citigroup gibi birçok banka Çin’in 2023 yılı GSYİH büyümesinin Pekin’in resmi hedefi olan %5’in üzerinde olmasını bekliyor. JPMorgan %5,2’lik bir büyüme beklerken, Citigroup %5,3’lük bir büyüme projeksiyonu yaptı.
Elektrikli araçlar ve kritik madenler AB-Çin bağımlılığının özü
Çin, 2022 yılında yaklaşık 5,47 milyon elektrikli araç üreterek dünyanın en büyük elektrikli araç veya elektrikli araç üreticisi konumunda. Bu, 2020’den bu yana %85,8’lik bir artış anlamına geliyor. Çin aynı zamanda uluslararası elektrikli araç satışlarının yaklaşık %60’ını emen en büyük elektrikli araç tüketicisi.
Şu anda Avrupa’da satılan elektrikli araçların yaklaşık %8’i Çin’den geliyor ve bu oran 2025 yılına kadar %15’e yükselebilir. Çin otomobilleri daha ucuz, daha fazla özellik ve stile sahip. Hükümetin teşvik tedbirleri elektrikli araç üreticilerini desteklediği için çok daha ucuza üretilebiliyorlar.
Çin aynı zamanda lityum piller gibi elektrikli araç üretimi için gerekli temel bileşenlere ve emtialara kolay ve ucuz erişimin yanı sıra nispeten sağlam ve kapsamlı bir tedarik zincirine sahip.
Pekin, Çin’de ucuz üretim yapmak isteyen çoğu yabancı otomobil üreticisinin yerel otomobil şirketleriyle bağlantı kurmasını şart koşuyor. Tesla, arazi, vergi ve kredi sübvansiyonları ile teşvik edilen Şangay’da devasa bir üretim tesisi kuran ilk şirketlerden biriydi.
AB ayrıca, Avrupa’nın ‘yeşil dönüşümü’ olmadan durma noktasına gelecek olan bazı kilit nadir toprak minerallerinin üretimi ve işlenmesi için büyük ölçüde Çin’e güveniyor. Bunlar arasında lantan, neodim, seryum, europium ve çok daha fazlası yer alıyor.
Çin, 2022 yılında kritik minerallerinin arzını iki katına çıkararak 105.000 tondan 210.000 tona yükseltti. Bu mineraller rüzgâr türbinleri, elektrikli araçlar, güneş panelleri ve daha fazlası gibi düşük karbon teknolojilerinin üretiminde çok önemli.
Buna ek olarak, bu metallerin işlenmesi ve rafine edilmesi de uzun, karmaşık ve pahalı bir süreç olabilir. Fakat Çin, onlarca yıl önce bol hammadde kaynaklarından yararlandığı için bu pazarda ilk hamle avantajına sahip. Avrupa bu durumda hem doğal kaynak rezervlerinden hem de işleme teknolojisi ve tesislerinden yoksun.
Diplomasi
Almanya, Rusya ile Ukrayna diyaloğu için fırsat görüyor

Almanya hükümeti yetkilileri, Rusya ile Avrupa arasında Ukrayna çatışmasına ilişkin müzakerelerin yeniden başlaması için kademeli olarak bir diyalog penceresinin açıldığını belirtiyor. Reuters’a konuşan Berlin kaynakları sürecin haftalar değil aylar alacağını öngörüyor.
Almanya hükümetinden ismi açıklanmayan bir yetkili, Rusya ile Avrupa arasında Ukrayna çatışmasına yönelik müzakerelerin yeniden başlaması için kademeli olarak bir diyalog penceresinin açıldığını gördüklerini belirtti.
Reuters haber ajansının aktardığına göre, Alman hükümet temsilcisi gazetecilere yaptığı açıklamada, bu müzakerelerin muhtemelen haftalar değil, aylar alacak bir mesele haline geleceğini ifade etti.
Hazırlık sürecinin karmaşık olacağını dile getiren yetkili, Avrupa’nın temel görevinin tüm taraflarca kabul edilecek ve tanınacak etkili bir diplomatik mekanizma oluşturmak olduğunu kaydetti.
Şu an için sürece kimin liderlik edeceği sorusunun açıkta kaldığını belirten kaynak, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa’dan oluşan üçlünün bu konuda önemli bir rol oynamaya devam etmesinin muhtemel olduğunu aktardı.
Kaynak ayrıca, Berlin’in Washington ile rekabet etmek yerine koordinasyon içinde hareket edilmesi gerektiğinin altını çizdiğini belirtti.
Reuters, söz konusu kaynağın açıklamalar yaptığı brifing sırasında potansiyel arabulucular konusunun da ele alındığını yazdı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Aralık 2025’te yaptığı açıklamada, Moskova’nın daha önceki önerileri temelinde çatışmayı barışçıl yollarla sonlandırmaya hazır olduğunu ifade etmişti.
Bu öneriler arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk Halk Cumhuriyeti, Lugansk Halk Cumhuriyeti, Herson ve Zaporojye bölgelerinin idari sınırlarından çekilmesi de yer alıyordu. Putin, çatışmanın ancak temel nedenlerin ortadan kaldırılmasıyla barışçıl yollarla çözülebileceğini söylemişti.
Mayıs ayında Putin, Avrupa tarafında tercih edilen müzakerecinin eski Almanya Şansölyesi Gerhard Schröder olduğunu ifade etmişti.
Alman hükümet kaynaklarına dayandırılan Der Spiegel, Süddeutsche Zeitung, ARD-aktuell ve Tagesspiegel haberlerine göre Berlin bu fikre şüpheyle yaklaştı.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dışişleri bakanları ise Schröder’in müzakerelere katılımı olasılığını reddetti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, eski şansölyenin böyle bir durumda masanın her iki tarafında da oturmuş olacağını dile getirdi.
Rusya cephesinde ise Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ukrayna çatışmasına ilişkin müzakerelerin askıda kalmaya devam ettiğini bildirdi.
Peskov, buna karşın Moskova’nın Washington ile mevcut kanallar üzerinden temaslarını sürdürdüğünü ve tarafların düzenli olarak iletişim kurduğunu açıkladı.
Daha önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de benzer bir duruma işaret ederek, belirli temasların korunduğunu gizlemeyeceğini ancak halihazırda doğrudan müzakerelerin yürütülmediğini ifade etmişti.
Diplomasi
“Beş Göz” istihbarat servislerinden Çin ve LinkedIn uyarısı

“Beş Göz” uluslararası istihbarat ittifakına üye teşkilatlar, Çinli casusların ABD ve müttefiklerine karşı taktiksel bir avantaj elde etmek amacıyla hükümet ve askeri personeli kendi saflarına çekmeye ve güvenlerini sarsmaya çalıştıkları konusunda uyarıda bulundu.
ABD, Avustralya, Birleşik Krallık, Kanada ve Yeni Zelanda istihbarat teşkilatları, nadir görülen bir ortak bildiride, Çin’in gizli bilgilere erişim sağlamak için LinkedIn ve Indeed gibi profesyonel ağ sitelerini ve iş platformlarını giderek daha fazla kullandığını ileri sürdü.
Bildiride, Beş Göz teşkilatlarının hassas bilgileri teslim eden kişilerin vakalarını ortaya çıkardığı ve bunun cezai kovuşturmalara yol açtığı belirtildi.
Çinli istihbarat görevlileri ve suç ortakları, danışman, insan kaynakları uzmanı veya düşünce kuruluşu personeli gibi davranarak, dış politika ve savunma analisti gibi pozisyonlar için çevrimiçi iş ilanları yayınlıyor.
Ortak açıklamada, Çinli casusların “nihai olarak Çin’e Beş Göz üzerinde stratejik ve taktiksel bir avantaj sağlayabilecek ayrıcalıklı askeri, siyasi ve ekonomik istihbarat elde etmeyi amaçladıkları” belirtildi.
Açıklamaya göre, Batılı istihbarat birimleri, hedef alınanlar arasında en üst düzey güvenlik iznine sahip kişiler ve Hint-Pasifik bölgesinde görevli olanlar da dahil olmak üzere askeri personelin bulunduğunu değerlendirdi.
Buna göre Çin devletinin hedefleme çabaları, akademisyenlere, gazetecilere ve serbest yazarlara da uzanıyor.
Beş Göz ajansları, Çin, savunma ve Hint-Pasifik ile ilgili hassas bilgilere dayalı raporların hazırlatılmasını da içeren, işe alım operasyonları için beş aşamalı bir plan belgeledi.
Çin’in rapor başına birkaç yüz ila birkaç bin dolar arasında ödeme yapmaya hazır olduğu belirtildi.
Açıklama, “Bazı veri türleri, cephedeki askeri veya diğer personelin hayatını tehlikeye atabilir, iktisadi refahımızı zayıflatabilir ve demokratik süreçlerimize müdahaleye olanak sağlayabilir” dedi ve gizli olmayan bilgilerin bile, istihbarat kurumlarının halihazırda elde ettiği diğer bilgilerle birleştirildiğinde Çin devleti için faydalı olabileceğini ekledi.
Bülten ayrıca, bilgi sızdıran kişilerin casusluk yasaları kapsamında cezai kovuşturmaya maruz kalabileceğini de belirtti.
Bu uyarı, geçen yıl Çinli ajanların LinkedIn’i kullanarak İngiliz milletvekillerini hedef aldığına dair önceki MI5 uyarısının ardından geldi.
Birleşik Krallık Güvenlik Bakanı Dan Jarvis yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık’ın “Çin dahil çeşitli devletlerin düşmanca eylemleriyle mücadele etmeye devam edeceğini” söyledi.
Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nin (KDHC) de büyük şirketlere erişim sağlamak için sahte uzaktan çalışan BT çalışanları kullandığı ileri sürüldü.
Google’ın Tehdit İstihbarat Grubu tarafından kısmen ortaya çıkarılan bu ülkenin metodolojisinin, devlet hedeflerini yerine getirme ve kişisel mali kazanç elde etme gibi “çift motivasyonu” beslediği ve bu durumun onları özellikle tehlikeli kıldığı belirtildi.
Jarvis, yeni uyarıya rağmen Birleşik Krallık’ın Çin ile diplomatik ilişkilerini sürdüreceğini belirtti:
“Çin ile ilişkiler kurmanın ulusal çıkarlarımıza uygun olduğu konusunda netiz; en azından bu, MI5 ve ortaklarımız tarafından ortaya çıkarılan bu faaliyet gibi hoş görmeyeceğimiz davranışlara doğrudan karşı çıkmamızı sağlarken, Birleşik Krallık için açık faydalar sağlayan alanlarda işbirliği yapmamızı mümkün kılıyor.”
Diplomasi
AfD’li Frohnmaier, Petersburg’da Gazprom şefi Miller ile görüştü

Almanya için Alternatif (AfD) partisinin üst düzey yetkililerinden Markus Frohnmaier, Gazprom’un patronu Aleksey Miller ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bir başka yakın danışmanıyla bir araya geldi.
Partinin dış politika sözcüsü Frohnmaier, St. Petersburg ziyareti sırasında Rusya’nın enerji devi Gazprom’un CEO’su Aleksey Miller ile bir araya geldi.
Alman milletvekili, St. Petersburg’da düzenlenen ekonomi forumuna katılmak üzere Rusya’ya gitmişti.
Aynı zamanda AfD’nin Federal Meclis’teki genel başkan yardımcısı olan Frohnmaier, Rusya’nın varlık fonu başkanı Kirill Dmitriev ile de görüştü.
Dmitriev, X’te paylaştığı mesajda, “Almanya’nın en popüler partisi olan AfD ile birlikte harika bir GELECEK inşa etmeyi sabırsızlıkla bekliyorum,” diye yazdı.
Frohnmaier, görüşmelerinin odak noktasının Kuzey Akım boru hatlarının yeniden açılması ve Avrupa’nın en büyük ekonomisine Rus gazı tedarikinin yeniden başlatılması fikri olduğunu söyledi.
Anketler, AfD’nin bu yılın sonlarında, Kuzey Akım boru hatlarının sonlandığı Mecklenburg-Vorpommern dahil olmak üzere, iki doğu Almanya eyaletindeki seçimlerde birinci olacağını gösteriyor.
Komşu Saksonya-Anhalt’ta ise AfD, mutlak çoğunluğu kazanıp iktidara gelmeye çok yakın görünüyor.
Gazprom, çarşamba günü Telegram kanalında yaptığı bir paylaşımda, Frohnmaier ile Miller arasındaki toplantının Alman tarafı tarafından istendiğini belirtti.
Taraflar, Gazprom’un “Almanya’da son beş yılın en düşük gaz depolama seviyeleri” olarak nitelendirdiği durum da dahil olmak üzere Avrupa’daki enerji durumunu görüştü.
Frohnmaier toplantı sonrasında sosyal medyada şu bilgileri paylaştı:
“Almanya ciddi bir iktisadi düşüş sarmalının içinde sıkışmış durumda ve bunun temel nedenlerinden biri, tüm ekonomimizi pahalı hale getiren, şirketleri taşınmaya zorlayan ve vatandaşlara her gün yük olan yüksek enerji maliyetleri. Rusya, en önemli gaz ve petrol tedarikçisiydi. Bu nedenle, Kuzey Akım’ın yeniden başlatılması ve Rusya ile ticari ilişkilerin yeniden kurulması da dahil olmak üzere tüm seçenekler masaya yatırılmalı. Görevimiz, Alman ulusal çıkarlarını tavizsiz bir şekilde merkeze koymak.”
Almanya, Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşından önce Avrupa’nın en büyük Rus gazı ithalatçısıydı.
Yıllık 27,5 milyar metreküp kapasiteye sahip kalan Kuzey Akım 2 boru hattı hiçbir zaman kullanılmadı.
Kuzey Akım boru hatlarının onarımı ve yeniden devreye alınması, geçen yılki federal parlamento seçimleri öncesinde AfD’nin platformunun resmi bir ayağıydı.
Fakat St. Petersburg forumu, Moskova’ya yönelik yaptırımlara ve Ukrayna’ya askeri yardım gönderilmesine de karşı çıkan AfD’nin bir temsilcisiyle bir Gazprom yetkilisi arasında bilinen ilk toplantıydı.
Dmitriev, X’te yaptığı bir paylaşımda, Frohnmaier ile görüşmelerinin “Rusya-Almanya-ABD iş diyaloğunun yeniden başlatılması” da dahil olmak üzere “iktisadi işbirliği” konusunu da kapsadığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump ve onun MAGA hareketine yakın isimlerle yakın ilişkiler kuran Frohnmaier, son yıllarda Rusya’ya kamuoyuna duyurulan bir ziyaret gerçekleştiren en üst düzey AfD milletvekili. St. Petersburg ziyaretinde kendisine üç AfD milletvekili daha eşlik etti.
Bu hafta Dmitriev’in başkanlık edeceği “yumuşak güç” konulu panelde konuşma yapması planlanan Frohnmaier, seyahate çıkmadan önce Merz hükümetinden eleştiri aldı.
Fakat diyaloğu teşvik etmenin önemli olduğunu belirten Frohnmaier, ekonomi forumuna katılımının “Ukrayna’daki savaşı desteklediği” anlamına gelmediğini de ekledi.
Kuzey Akım üzerinden gaz akışını yeniden başlatmak, Avrupa pazarından elde ettiği gelirlerdeki büyük düşüşü telafi etmekte zorlanan Rusya’nın boru hattı gaz ihracatı tekeli Gazprom için hâlâ hayati önem taşıyor.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran yetenekleri sınırlı olduğu için değil, stratejik sebeplerle kendini dizginliyor











