Diplomasi
‘Kara Pazartesi’: Piyasalardaki tarife çöküşü derinleşiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileriyle tetiklenen piyasa çöküşü, Başkan’ın küresel resesyon korkularının artmasına rağmen agresif ticaret politikalarından geri adım atmayacağının sinyalini vermesinin ardından pazartesi günü derinleşti.
Hisse senetleri büyük ölçüde düşerken, para birimleri yükseldi ve tahvil getirileri geriledi. S&P 500’ü takip eden kontratlar yüzde 3,2 düşerken, Nasdaq için olanlar yüzde 4,1 düştü. Hong Kong’un Hang Seng endeksinin yüzde 10’dan fazla düşmesiyle Asya hisseleri sarsıldı.
Avrupa hisse senetleri Pazartesi günkü açılışta Stoxx Europe 600 endeksinin yüzde 6,2, Almanya’nın Dax endeksinin ise yüzde 10 düşmesiyle geriledi. Frankfurt’taki endeks ise yüzde 9 civarında gerilerken, Ukrayna savaşı ile birlikte hisseleri uçan Alman silah şirketi Rheinmetall’in hisse değeri yüzde 27 düşüş ile felakete doğru gidiyor.
Ağır düşüşler, Goldman Sachs’ın Trump’ın geçen hafta ABD’nin ticaret ortaklarına kapsamlı vergiler getirmesinin ardından “finansal koşullarda keskin bir sıkılaşma” sonrasında ABD’nin resesyona girme olasılığını yüzde 35’ten yüzde 45’e yükseltmesiyle gerçekleşti.
Trump pazar gecesi Truth Social’da, “Çin, Avrupa Birliği ve diğer birçok ülkeyle büyük mali açıklarımız var. Bu sorunu çözmenin tek yolu, şu anda ABD’ye On Milyarlarca Dolar kazandıran TARİFELER… Bunlar zaten yürürlükte ve görülmesi gereken güzel bir şey,” dedi.
Trump gazetecilerin piyasadaki düşüşlerle ilgili sorusu üzerine ise, “Bazen bir şeyi düzeltmek için ilaç almanız gerekir,” dedi.
Perşembe ve cuma günleri S&P 500 endeksinden 5 trilyon dolardan fazla para silindi ve 2020’de koronavirüs pandemisinin başlamasından bu yana endeks için en kötü haftayı geride bıraktı.
Piyasalar düşerken, ABD Başkanının destekçileri bile Beyaz Saray’ın ticaret gündemiyle ilgili endişelerini dile getirdi. Pazar günü milyarder yatırımcı Bill Ackman, X’te “Hem dostlarımıza hem de düşmanlarımıza büyük ve orantısız gümrük vergileri koyarak … bir ticaret ortağı olarak ülkemize olan güveni yok etme sürecindeyiz,” diye yazdı.
Ackman ayrıca Ticaret Bakanı Howard Lutnick’e “borsanın ve ekonominin çöküşüne kayıtsız kaldığı” gerekçesiyle saldırdı ve Lutnick ile şirketi Cantor Fitzgerald’ın sabit gelirli varlıklara sahip olarak para kazandığını iddia etti.
ABD Hazine tahvilleri gibi güvenli liman tahvillerinin fiyatı, son birkaç gündeki hisse senedi düşüşü sırasında yükselmişti. Ackman, Lutnick’in “ekonomimiz çöktüğünde kâr ettiğini” söyledi.
Milyarder hedge fon yatırımcısı Stanley Druckenmiller da Trump’ın gümrük vergisi rejimine karşı olduğunu ifade ederek X’te, “Yüzde 10’u aşan gümrük vergilerini desteklemiyorum,” dedi.
Trump yönetimi yetkilileri tarafından yakından izlenen gösterge 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi, yatırımcıların küresel çapta tahvillere hücum etmesiyle Pazartesi günü 0,08 puan düşerek yüzde 3,91’e geriledi.
Japonya’nın 10 yıllık JGB getirisi 0,07 yüzde puanı düşüşle yüzde 1,11’e gerilerken, Çin’in 10 yıllık getirisi 0,09 yüzde puanı düşüşle yüzde 1,64’e geriledi.
Londra merkezli iki küresel banka ağır darbe aldı. HSBC ve Standard Chartered hisselerinin her ikisi de Hong Kong işlemlerinde yaklaşık %16 düştü.
Bloomberg Intelligence’a göre, gelişmekte olan piyasalara maruz kalmaları ve yakın zamanda Asya’ya stratejik olarak yönelmeleri, bu bankaları bir ticaret savaşına karşı özellikle savunmasız hale getiriyor.
Emtia da ağır kayıplar yaşamaya devam ederken, ABD petrol fiyatlarının göstergesi olan West Texas Intermediate yüzde 3,4 düşerek varil başına 59,80 dolara geriledi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolü yüzde 3,4 düşüşle 63,35 dolara geriledi.
Endüstriyel kullanımı nedeniyle yaygın olarak büyümenin bir göstergesi olarak görülen LME bakır, yüzde 7’den fazla düşerek ton başına 8.690 dolara geriledi. Bitcoin yüzde 0,8 düşerek bir token başına 78.198 dolara geriledi.
ABD doları, en büyük ticaret ortağı para birimlerinden oluşan bir sepet karşısında yüzde 0,3 gerilerken, Japon yeni yüzde 0,8 artışla dolar başına 145,6 yene yükseldi. Çinli yetkililer kara renminbisini dolar başına 7,19 Rmb ile aralık başından bu yana en zayıf seviyesine getirdi.
Diplomasi
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı

ABD Hazine Bakanlığı, İran’ı boyun eğmeye zorlamak amacıyla gerçekleştirdiği son girişim kapsamında cuma günü Türkiye’deki bir bankaya yaptırım uyguladı.
New York Post ‘un öğrendiğine göre İstanbul merkezli Golden Global Bank’ın, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları aktardığı ve bu gelirleri Devrim Muhafızları’na (IRGC) aktardığı iddia ediliyor.
Post’a göre bir NATO müttefikindeki finans kurumunu etkileyen bu yaptırımlar, Hazine Bakanı Scott Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu”nun tırmanışa geçtiğini gösteriyor.
Bu operasyon, İran rejimine ağır ekonomik baskı uygulamayı ve bu yolla hükümetin çökmesini veya barış anlaşmasına zorlanmasını hedefliyor.
Bessent, cuma günkü eylemle ilgili olarak, “Finans kurumları, Ekonomik Dışlama Operasyonu konusunda ciddi olduğumuzu zor yoldan öğrenmeye devam ediyor,” dedi.
Bessent şöyle konuştu:
“Artık başka hiçbir bankaya yaptırım uygulanmasını istemiyoruz fakat bu, nihayetinde uluslararası toplumun ne kadar çabuk aklıselime kavuşup katil İran rejimine verdiği desteği keseceğine bağlı.”
“İran yılanının başını toprağa gömene kadar” harekete geçmeye devam edeceklerini söyleyen Bessent, müttefikleri ile birlikte hareket edeceklerini de sözlerine ekledi.
2019 yılında kurulan Golden Global Bank, kendisini “tüm faaliyetlerini faizsiz finans ilkelerine uygun olarak yürüten Türkiye’nin ilk yatırım bankası” olarak tanıtıyor.
Finansal bilgi sitesi TheBanks.EU’ya göre, banka Türkiye’nin en büyük 35. bankası ve pazar payı çok çok az.
Site, Golden Global’in 517 milyon dolarlık varlığı kontrol ettiğini belirtiyor.
Terör ve Finansal İstihbaratdan Sorumlu Hazine Müsteşar Vekili Gene Lange, “Bu banka yıllardır uyarılıyordu,” dedi ve şöyle devam etti:
“Bu kuruluşları defalarca uyardık ve bugünkü eylem, bu uyarıların sonuçları olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bu, diğer herkese yönelik bir mesajdır: Bakan, ‘Ekonomik Dışlama Operasyonu’nu duyuran basın toplantısında söylediği her kelimenin arkasında duruyor.”
Golden Global kendini profesyonel bir kuruluş olarak tanıtıyor olsa da, ABD Hazine Bakanlığı, bu bankanın İran’ın gizli “rahbar” döviz ağının bir parçası olarak kurulduğunu ileri sürdü.
Bu ağ, “Çin’den Türkiye’ye petrol gelirlerini aktaran ve bu gelirlerin daha sonra nakit ve altına dönüştürülebilmesini sağlayan” paravan kuruluşlardan oluşuyor; bu bulgu, alınan önlemi açıklayan bir belgede yer alıyor.
Bakanlık, bankanın ve bağlı kuruluşlarının “İslam Devrim Muhafızları-Kudüs Gücü (IRGC-QF) için on milyonlarca dolar değerinde işlemleri kolaylaştırdığını ve İran rejimine, fonlarını uluslararası alanda hareket ettirmesine olanak tanıyan önemli muhabir bankacılık erişimi sağladığını” belirtti.
ABD Hazine Bakanlığı’na göre, yaptırımlar Golden Global’i uluslararası finans sisteminden koparmış ve Türkiye’deki “İran rejiminin hayati önem taşıyan finansal yaşam hatlarını kesmiş” durumda.
New York Post’a göre Türk hükümetinin bankanın varlıklarına el koymak için gerekli adımları atıp atmadığı hemen anlaşılamadı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Başkan Trump ile bu yaptırım hakkında görüşüp görüşmediği belli değil.
“Ekonomik Dışlama Operasyonu” kapsamında Hazine Bakanlığı’nın aldığı diğer önlemler, İranlı müşterilere hizmet verdiği iddia edilen Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki finans kurumlarını hedef almıştı.
Diplomasi
Ukrayna hava savunması jet motorlu İHA’lara karşı zorlanıyor

New York Times gazetesinin haberinde Ukrayna’nın geliştirdiği hava savunma unsurlarının jet motorlu insansız hava araçlarına karşı düşük etkinlik gösterdiği bildirildi. Yüksek hız hedeflerin tespit ve imha süresini daraltırken Kiev yönetimi bu araçlara ilişkin kesin önleme oranlarını paylaşmadı.
The New York Times’ın haberine göre Ukrayna tarafından geliştirilen hava savunma sistemleri, jet motorlu insansız hava araçlarına (İHA) karşı düşük etkinlik gösteriyor.
Haberde Ukraynalı yetkililerin bu tür hedeflere yönelik kesin önleme oranını açıklamaktan kaçındığı, ancak başarı düzeyinin daha önceki modellere kıyasla daha düşük olduğunu kabul ettiği aktarıldı.
Jet motorlu İHA’ların ulaştığı yüksek hız, hava savunma unsurlarının hedefi tespit etmesi ve imha sürecini başlatması için gereken süreyi ciddi oranda daraltıyor.
Amerikan gazetesinin değerlendirmesinde makineli tüfekler ile kısa menzilli önleme füzeleriyle donatılmış mobil timlerin jet motorlu araçlara karşı yeterince etkili olamadığı kaydedildi.
Ukrayna Hava Kuvvetleri Sözcüsü Yuriy İgnat füzelerin yüksek maliyetine işaret ederek “Stoklarımız yetersiz” açıklamasında bulundu.
Ukrayna Cumhurbaşkanının teknoloji danışmanı Sergey Beskrestnov ağustos ayı sonunda Radio NV’ye verdiği mülakatta yerli üreticilerin jet motorlu hedeflerle mücadele amacıyla söz verdiği reaktif önleme dronlarını henüz geliştiremediğini ifade etti.
Kış aylarında üreticilerin bu araçları birkaç hafta içinde teslim etmeyi öngördüğünü hatırlatan Beskrestnov, aradan aylar geçmesine rağmen etkili bir sonuca ulaşılamadığını kaydetti.
Beskrestnov durumu “Ne yazık ki bu zorluk tahmin edilenden çok daha çetin çıktı. Birçok ay geride kaldı ancak elimizde halen böyle bir imkan yok” sözleriyle aktardı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önceki konuşmalarında insansız hava araçları alanındaki teknolojilerin geliştirilmeye devam etmesi gerektiğini dile getirmişti.
Putin mayıs ayında yaptığı açıklamada araçların etkinliğinin arttığını ve yeni sistemlerin verilen görevleri çok daha başarılı yerine getirdiğini söylemişti.
Rusya’da Ukrayna’daki savaşın tecrübeleri dikkate alınarak Kasım 2025’te İnsansız Sistem Kuvvetleri kuruldu. Aynı yılın eylül ayında Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov insansız hava araçlarının ateş görevlerinin yüzde 80’e varan kısmını icra ettiğini duyurdu.
Ağustos 2026’da Rusya İnsansız Sistem Kuvvetleri Komutanlığı görevine Korgeneral Denis Lyamin getirildi. Lyamin bu atamadan önce Merkez Askeri Grubu Karargah Komutanlığı görevini yürütüyordu.
Diplomasi
Huckabee: Yerleşimcilerin eylemleri, İsrail’in ulus olarak imajına zarar veriyor

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Batı Şeria genelinde Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetinin, İsrail’in “dünya çapındaki itibarına” zarar verdiğini söyledi.
Huckabee, KAN’a bağlı radyo istasyonuna verdiği röportajda, “Bu durum sadece tüm halkın, yani Yahudiye ve Samiriye’de yasal, güvenli ve açıkçası son derece sorumlu bir şekilde yaşayan İsraillilerin itibarını zedelemekle kalmıyor, aynı zamanda bir ulus ve halk olarak İsrail’in imajına da ciddi zarar veriyor,” dedi.
İsrail’de ABD elçiliği yapan ilk evanjelik Hıristiyan olan ve siyonizme verdiği büyük destekle tanınan Huckabee, “[Ve] bunu talihsiz buluyorum çünkü şu anda İsrail’in elde edebileceği tüm dostlara ihtiyacı var,” diye ekledi ve şöyle devam etti:
“[İsrail’in] Artık daha fazla düşmana ihtiyacı yok. Ve küçücük bir azınlığın eylemleri, saygı ve takdir edilmeyi hak eden insanların itibarını lekeliyor.”
İran’a karşı savaşın geleceği sorulduğunda Huckabee, “İranlılar askeri açıdan inanılmaz derecede zayıf bir konumdalar ve iktisadi açıdan da kesinlikle zayıflamış durumdalar. Başkanın hem askeri hem de ekonomik alanda attığı adımlar, onları çok zor bir duruma soktu. Her şey yolundaymış gibi davranabilirler ama durumlarına dürüstçe bakan hiç kimsenin buna inandığını sanmıyorum,” dedi.
Huckabee, Batı Şeria’daki Kasra köyünde 1 hafta boyunca Filistinlileri abluka altına alan yasa dışı yerleşimcilere sert çıkarak tüm dünyayı şaşırtmıştı.
Dünya Basını2 hafta önceMilanovic uyardı: Dünya 1914 öncesine benzer bir uçurumun kenarında
Amerika2 hafta önceKıyamete beş kala – 1: Thiel, Deccal’i arıyor
Ortadoğu2 hafta önceMekke Anlaşması için İran iddiası: Tahran teklifi inceliyor
Rusya2 hafta önceTürkiye’den Rusya’ya ilk deniz yolu benzin sevkiyatı yola çıktı
Avrupa2 hafta önceAlman tarihçi Kittel, savaştan Hitler’i değil Stalin’i sorumlu tuttu
Ortadoğu1 hafta önceSDG’nin feshi için yapılan anlaşmanın ayrıntıları
Görüş5 gün önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Dünya Basını1 hafta önce“Yapay zeka devasa bir aldatmaca”











