Amerika
ABD’de borç tavanı açmazı: İflas kapıda mı?

ABD hükümeti daha fazla borçlanmaya izin vermezse haftalar içinde parası tükenmeye başlayabilir ve 1 Haziran’da iflas edebilir.
ABD Kongresi’nin borç tavanını yükseltecek bir anlaşma üzerinde uzlaşamaması halinde ABD borcunu ödeyemeyebilir. Bu durumun küresel bir mali krizi tetiklemesinden de endişe ediliyor.
‘Borç limiti’ olarak da bilinen Amerikan borç tavanı yasası, federal hükümetin giderlerini ödemek için borçlanabileceği toplam para miktarını sınırlıyor.
Bu giderlere federal hükümet çalışanları, ordu, sosyal güvenlik ve Medicare ödemelerinin yanı sıra ulusal borç faizleri ve vergi iadeleri de dahil.
1 Haziran’da iflas bayrağı çekilebilir
ABD Kongresi de sık sık daha fazla borçlanabilmek için tavanı yükseltmek ya da askıya almak üzere oy kullanır. Tavan şu anda yaklaşık 31,4 trilyon dolar seviyesinde. Bu sınır Ocak ayında aşılmıştı fakat Hazine Bakanlığı hükümete daha fazla nakit sağlamak için ‘olağanüstü tedbirler’e başvurmuştu.
Genellikle Kongre’nin gerektiğinde limiti yükseltmesi formalite icabı yapılan bir oylama ile sağlanır fakat bu kez Kongre’de iki parti şartlar üzerinde anlaşamıyor.
Hazine Bakanı Janet Yellen, daha fazla borçlanmaya gidilmemesi halinde ABD’nin 1 Haziran itibariyle tüm mali yükümlülüklerini yerine getirmek için yeterli paraya sahip olamayacağı uyarısında bulundu.
Şimdiye kadar federal yönetim böyle bir durumla karşı karşıya kalmamıştı. Yellen’ın dedikleri gerçekleşirse, Washington federal ve askeri çalışanların maaşlarını ya da emekli maaşlarını ödeyemeyecek, ulusal parklar ve diğer kurumlar kapanacak, hükümet fonlarına güvenen şirketler tehlikeye girecek, hatta federal hükümet tarafından finanse edilen Ulusal Hava Durumu Servisi’nin de parasız kalması nedeniyle hava durumu tahminleri etkilenecek.
Mali sistem sarsılabilir
Eğer federal hükümet borç faiz ödemelerini durdurursa, bu da ülkeyi temerrüde düşürecek. ABD 1979 yılında kısa bir süreliğine temerrüde düşmüş ve Hazine bu durumdan kazara yaşanan bir çek işleme sorununu sorumlu tutmuştu, fakat bilinçli bir temerrüdün her gün 500 milyar dolardan fazla ABD borcunun alınıp satıldığı mali sistemi sarsmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Böyle bir durumda yatırımcılar ABD borçlarını riskli olarak görmeye başlarlarsa, ABD’den daha fazla borç para talep ederler. Devlet borçlanması faiz oranlarının daha yaygın bir şekilde belirlenmesine yardımcı olduğundan, bu etki ekonominin geri kalanına da yansır ve bir ev ya da araba için borç para almak herkes için daha pahalı hale gelir.
Cumhuriyetçilerin acı reçetesi
Geçtiğimiz ay Cumhuriyetçiler borç limitinin 1,5 trilyon dolar artırılmasını ya da 31 Mart’a kadar askıya alınmasını öngören bir anlaşma sundu. Bunun karşılığında, önümüzdeki mali yıl boyunca kilit kurumların harcamaları 2022 seviyelerinde tutulacak ve önümüzdeki on yıl boyunca büyüme yıllık %1 ile sınırlanacak. Bu hamlelerin 4,8 trilyon dolarlık tasarruf sağlayacağı öne sürülüyor.
Cumhuriyetçilerin teklif, Biden yönetiminin öğrenci kredisi affı ve elektrikli araçlar için vergi teşvikleri gibi temel önceliklerini ortadan kaldıracağı için Demokratlarca kabul edilmiyor. Beyaz Saray, teklifin ‘orta sınıf ve çalışan aileleri en zenginler için vergi indirimlerinin yükünü taşımaya’ zorladığını ve yasalaşma şansının olmadığını açıkladı.
14. Madde tartışması
Öte yandan Kongre’de borç tavanının yükseltilmesi konusunda uzlaşma sağlanamaması durumunda, Biden yönetiminin ABD Anayasasının 14. Maddesini işletebileceği konuşuluyor.
Maddenin bir fıkrasında, ‘ayaklanma ya da isyanın bastırılmasındaki hizmetler için emekli maaşları ve ikramiyelerin ödenmesi için yapılan borçlar da dahil olmak üzere, kanunla yetkilendirilmiş Birleşik Devletler kamu borcunun geçerliliği sorgulanamaz’ deniyor.
İktisatçılar ve anayasa hukukçuları, Kongre’yi bu şekilde atlatmanın yasal olup olmayacağı konusunda ikiye bölünmüş durumdalar.
Yellen, bunun ‘anayasal bir kriz’ anlamına gelebileceğini söyleyerek, işlerin bu noktaya gelmemesini temenni ettiğini söyledi. Yellen, Biden’ın 14. Madde’yi işletmesinin ‘iyi seçeneklerden biri olmadığını’ vurgularken, bütçe tavanını yükseltmenin Kongre’nin işi olduğunun altını çizdi.
Başkan Joe Biden da geçen Cuma yaptığı açıklamada, ABD’nin 1 Haziran gibi erken bir tarihte borçlarını ödeyemez duruma düşmesini önlemek için 14. Madde’ye başvurmaya henüz hazır olmadığını söylemişti.
İki farklı politika
ABD Kongresi’ndeki borç tavanı tartışmaları iki parti arasındaki maliye politikalarına ilişkin farklılıkları yansıtıyor.
Cumhuriyetçiler, devlet harcamalarına şüpheyle yaklaşıyor. Artan ulusal borç, ‘hükümetin kontrolden çıktığının kanıtı’ olarak görülüyor. Borç limiti konusunda sertlik yanlısı tutum yeni bir strateji olsa da, birçok Cumhuriyetçi bunun gerekli olduğuna inanıyor çünkü ülkenin mevcut borçluluğunun ekonomik ve sosyal yıkıma yol açması muhtemel.
Demokratlar ise federal hükümet gücünü, Amerikan yaşamını iyileştirmek için bir araç olarak görüyorlar. Devletin işleyişini sürdürmek için gerektiğinde borç limitini yükseltmek de bu araçlardan biri.
Amerika
İsrailli NewMed Energy de Venezuela petrolünün peşinde

İsrailli NewMed Energy, Venezuela’daki bir petrol şirketinin %60 hissesini satın almayı değerlendiriyor.
Bu hamle, son dönemde bölgede İsrail yanlısı iktidar değişikliklerinin ardından Güney Amerika’ya yönelik stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Tel Aviv Borsası’na sunulan resmi bir belgeye göre, NewMed International, Venezuela’da karasal petrol haklarına sahip bir şirketin hissedarları ile yapılacak müzakerelerin ilkelerini belirleyen karşılıklı münhasırlık mektubu ve şartnameyi imzaladı.
Hedef şirket, karada petrol kuyuları işletiyor ve hem karada hem de açık denizde ek petrol ve gaz varlıklarına sahip.
NewMed, aynı zamanda diğer bölgesel fırsatları da araştırdığını ve ek münhasırlık anlaşmaları konusunda ileri düzeyde görüşmeler yürüttüğünü belirtti.
Şu anda durum tespiti süreci devam ediyor ve karşılıklı münhasırlık süresi 1 Ocak 2027’ye kadar uzanıyor.
Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip. Bu rezervler, ağır ve ekstra ağır ham petrolden oluşuyor ve bu tür petrolün rafine edilmesi için kapsamlı işlemler gerekiyor.
Nicolas Maduro’nun ABD özel kuvvetleri tarafından kaçırılması ve ardından New York’ta yargılanmak üzere tutuklanmasının ardından, rejim sonrası geçiş süreci ülkenin enerji sektörünü yabancı katılımına açtı.
Piyasa analistleri, potansiyel satın almanın hem stratejik bir genişleme hem de önemli jeopolitik riskler barındırdığını belirtiyor.
Yatırım danışmanı ve “Profit Multiple” hizmetinin başkanı Lior Wider, üretim varlıklarının satın alınmasının NewMed için somut bir nakit akışı yaratabileceğini fakat yatırımcıların durum tespiti sürecini, finansal şartları ve risk azaltma mekanizmalarını yakından takip edeceğini belirtti.
NewMed Energy CEO’su Yossi Abu, mevcut ana varlıkların geliştirilmesinin yanı sıra, ortaklığın uzmanlığından yararlanmak için uluslararası genişleme fırsatlarını sürekli olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Önerilen Venezuela girişimi, Güney Amerika’da varlık göstermeye yönelik önemli bir adım.
Amerika
Anket: Amerikalıların üçte ikisi Trump’ın gücünü kaybettiğini düşünüyor

ABD’de ara seçimlerin ardından RF Global araştırma şirketinin yaptığı ankete katılanların üçte ikisi, Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki gücünün zayıfladığını belirtti. Seçmenlerin yüzde 53’ü Kongre’deki hezimetten Trump’ı sorumlu tutarken yüzde 52’si İran savaşını başkanın en büyük başarısızlıkları arasında görüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki etkisinin seçmenler nezdinde zayıfladığı belirlendi.
The Politico Poll tarafından ara seçimlerin ardından PF Global şirketine yaptırılan kamuoyu yoklamasına göre, Amerikalıların üçte ikisi partinin uğradığı ağır ara seçim yenilgisinden bu yana Trump’ın parti içindeki gücünü kısmen de olsa kaybettiğini düşünüyor.
Bu görüşü paylaşanların oranının Demokrat ara seçim seçmenleri arasında yüzde 83, Cumhuriyetçi ara seçim seçmenleri arasında ise yüzde 57 olduğu kaydedildi.
Başkanın en sadık tabanını oluşturan MAGA (Amerika’yı Yeniden Harika Yap Hareketi) seçmenlerinin yalnızca yüzde 40’ı Trump’ın eskisi kadar güçlü olduğunu savundu.
On yılı aşkın süredir ülke siyasetine yön veren Trump’ın nüfuzunun, Beyaz Saray’daki son iki yılına yaklaşırken zayıflayabileceğine işaret eden anket, partinin tarihi seçim mağlubiyetinin ardından yeni bir yol arayışına girdiğini ortaya koydu.
Demokratların en az 255 Temsilciler Meclisi üyeliği, 54 Senato sandalyesi ve 28 valilik kazandığı seçim yenilgisinde Cumhuriyetçilerin çoğu kamuoyu önünde doğrudan Trump’ı işaret etmekten kaçınıyor.
Amerikalıların yüzde 53’lük çoğunluğu ise Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadını da kaybetmesini Trump’ın başkanlık dönemindeki icraatlarına bağlıyor.
MAGA destekçilerinin de yüzde 33’ü bu değerlendirmeye katılıyor.
Amerikan kamuoyuna göre Demokratların seçim zaferindeki en önemli etken Trump’ın İran ile başlattığı savaş oldu.
Amerikalıların yarısı, Trump bu savaşı başlatmasaydı Demokratların seçimi kaybedeceğini ya da daha düşük farkla kazanacağını belirtti.
Katılımcıların yüzde 52’si ise İran savaşını Trump’ın ikinci başkanlık döneminin en büyük başarısızlıkları arasında saydı.
Seçmenler, Demokratların zaferini açıklayan gerekçeler arasında en çok hayat pahalılığına (yüzde 42) işaret ederken bunu İran savaşı (yüzde 30) ve Trump’ın kişisel tutumu (yüzde 27) izledi.
Cumhuriyetçi Parti’deki seçim hezimeti, 2028 başkanlık yarışında Trump’ın yerini alacak yeni bir lider arayışını beraberinde getirdi.
Cumhuriyetçi liderler uzun yıllar boyunca Trump’a yakın durmayı tercih etmişti.
Trump’a yönelik kamuoyu desteğindeki düşüş ve ara seçim sonuçlarının yansıttığı seçmen hoşnutsuzluğu, parti içinde yükselmek isteyen Cumhuriyetçiler için Trump’a bağlı kalmanın artık bir siyasi yüke dönüşebileceğini gösteriyor.
Öte yandan Amerikalılar Trump’ın partide halen önemli bir figür olduğunu kabul ediyor.
Katılımcıların yüzde 43’lük kesimi, Trump’ın “gücünün bir kısmını kaybettiğini ancak halen hatırı sayılır bir güce sahip olduğunu” kaydetti.
Seçmenlerin yüzde 56’sı Cumhuriyetçi Parti’nin Trump ve gündeminden uzaklaşması gerektiğini savunurken MAGA tabanının büyük bölümü başkana bağlılığını koruyor.
Bu gruptakilerin yüzde 59’u, partinin Trump’a ve onun ajandasına daha fazla yaklaşması gerektiğini ifade ediyor.
Amerika
Nvidia hisseleri CEO Jensen Huang’ın görevden alınacağı iddiasıyla düştü

Çip üreticisi Nvidia’nın hisseleri, yönetim kurulunun CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığına dair haberlerin ardından ABD’deki kapanış sonrası işlemlerde yüzde 10,1 düşerek 156,19 dolara kadar geriledi. Satış dalgasının ana seansta da sürmesi halinde şirketin piyasa değeri 4 trilyon doların altına inebilir.
Çip üreticisi Nvidia’nın (NVDA) hisseleri, şirketin yönetim kurulunun CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığına yönelik haberlerin ve yönetici değişimi endişelerinin etkisiyle New York’ta ABD borsalarının kapanış sonrası akşam işlemlerinde yüzde 10 oranında değer kaybetti.
Bloomberg’in aktardığına göre, NASDAQ borsasındaki kapanış sonrası akşam seansında yüzde 10,1 gerileyerek en düşük 156,19 dolar seviyesini gören şirket hisselerindeki bu satış dalgası, yatırımcıların Nvidia’nın CEO Jensen Huang’sız kalabileceği yönündeki kaygılarından kaynaklandı.
Moskova saatiyle 09.59 itibarıyla düşüş hızı yüzde 7,5’e gerilerken, Nvidia hisseleri pay başına 160,8 dolardan işlem gördü.
Bloomberg’in yazısına göre hisse değerlerindeki düşüş, The New York Times gazetesinde yayımlanan ve şirketin kurucusu ile CEO’su Jensen Huang’ın astlarından biri olan Nvidia Başkan Yardımcısı Kimberly Powell ile romantik ilişki yaşadığının öne sürüldüğü haberle başladı.
The Wall Street Journal gazetesinin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Nvidia yönetim kurulunun Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığını duyurmasıyla tablo daha da ağırlaştı.
Kapanış sonrası işlemlerde kaydedilen bu düşüşün sürmesi halinde, ana seansın yeniden başlamasıyla birlikte Nvidia’nın piyasa değeri 4 trilyon doların altına inebilir.
Yapay zeka teknolojisiyle bağlantılı diğer şirketlerin hisseleri de Nvidia hisselerinin ardından değer kaybetti.
Bu kapsamda CoreWeave hisseleri yüzde 5’in üzerinde, Super Micro Computer hisseleri yüzde 4’ten fazla, Intel ve Dell Technologies hisseleri ise yüzde 3 oranında ucuzladı.
Öte yandan, piyasa verilerinde Nvidia (NVDA) hissesi için yüzde 2,87 artışla 173,73 dolar ve 491,55 dolar rakamları da yer aldı.
Şirket yönetim kurulunun CEO Jensen Huang hakkında soruşturma başlatmasının ardından, Nvidia hisselerinde hafta başından bu yana satışlar gözleniyor.
Alice Huang kim ve Nvidia CEO’suyla ilişkisi neden mercek altında?
Huang’ın, Amerikan istihbarat servislerinin Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Bakanlığı hesabına çalıştığını değerlendirdiği Singapurlu Megaspeed şirketinin yöneticisi Alice Huang ile “yakın bağlantıları” olduğundan şüphelenildi.
Financial Times gazetesinin verilerine göre ikili arasında romantik bir ilişki vardı.
Amerikan istihbarat servisleri, bu ilişkinin ABD’den yapay zeka teknolojilerine dair gizli verilerin sızmasına ve ihracat kısıtlamalarını delme girişimlerine yol açmış olabileceğini değerlendiriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise Çin istihbaratının Nvidia CEO’su Jensen Huang ile temas kurmaya çalıştığı yönündeki suçlamaları iftira olarak nitelendirdi.
Ayrıca yatırımcılar, iş insanının Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile olan bağlantılarını gizleyerek hissedarları yanıltmakla suçladıkları Nvidia şirketine ve CEO’su Jensen Huang’a karşı toplu dava açtı.
Yatırım bankası Yorkville Ives’ın tahminlerine göre, Jensen Huang’ın görevden ayrılması durumunda Nvidia hisselerinin adil değeri, CEO olarak görevde kalması halindeki 300 dolar seviyesine kıyasla yaklaşık yüzde 25 düşerek pay başına 225 dolara gerileyecek.
Uzmanlar, hem teknoloji sektöründe hem de şirketin yönetim kurulunda, yeni ayrıntılar ortaya çıktıkça tablonun her geçen gün kötüleştiğinin farkında olunduğuna işaret ediyor.
Dünyanın en büyük grafik işlemcisi, yapay zeka sistemleri çipi ve yazılım geliştiricilerinden biri olan teknoloji şirketi Nvidia’nın ürünleri; video oyunları, yüksek performanslı bilgi işlem, yapay zeka ve otonom ulaşım gibi alanlarda kullanılıyor.
63 yaşındaki Jensen Huang’ın 1993 yılında iki ortağıyla birlikte kurduğu şirketi, kuruluşundan bu yana kendisi yönetiyor.
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası










