Rusya
Rusya’da akaryakıt krizi: Perakende fiyatları ilk kez 100 rubleyi aştı

Rusya’nın Avrupa yakasındaki büyük petrol rafinerilerinin insansız hava aracı saldırıları nedeniyle faaliyetlerini durdurması, ülkede tarihi bir akaryakıt krizine yol açtı. Spot piyasada hızla yükselen fiyatlar sebebiyle bağımsız akaryakıt istasyonlarında litre fiyatları ilk kez 100 ruble eşiğini aşarak 140 rubleye kadar ulaştı.
Rusya’nın Avrupa yakasında yer alan çok sayıda büyük petrol rafinerisinin, son dönemde artış gösteren insansız hava aracı (İHA) saldırıları sonucu faaliyetlerini kısmen veya tamamen durdurması, ülkede benzeri görülmemiş bir akaryakıt krizine zemin hazırladı.
Piyasada mevcut olan sınırlı miktardaki spot benzin ve dizel yakıt fiyatlarının hızla yükselmesi, bağımsız akaryakıt istasyonları ile dikey entegre petrol şirketlerine ait zincir istasyonlar arasındaki fiyat makasını daha önce görülmemiş bir seviyede açtı.
Reuters ajansının sektör temsilcilerinden edindiği bilgilere göre, özel akaryakıt istasyonları yaklaşık iki hafta önce 100 rublelik psikolojik fiyat sınırına yaklaşmış ancak bu eşiği teknik bir yetersizlik nedeniyle aşamamıştı.
Rusya’da daha önce akaryakıt fiyatlarının hiçbir zaman üç haneli rakamlara ulaşmaması sebebiyle istasyonlardaki mevcut yazılımların üç haneli fiyat tabelalarını desteklemediği aktarıldı.
Fiyat tabelalarında yazılım güncellemesi yapıldı
Haziran ayının sonuna doğru krizin daha da derinleşmesiyle birlikte bağımsız istasyonlar, yazılımlarında gerekli teknik güncellemeleri gerçekleştirerek fiyatlarını artırdı.
Yapılan bu düzeltmelerin ardından özel istasyonlarda benzin ve dizel yakıtın litre fiyatı 120, hatta bazı bölgelerde 140 rubleye kadar yükseldi.
Piyasada faaliyet gösteren bir akaryakıt brokerı, yüksek fiyatların tüketicileri caydırmadığını belirterek “Büyük petrol şirketlerine ait istasyonların kapalı olduğunu gören sürücüler, fiyata bakmaksızın yakıt almak için buralara yöneliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Ancak fiyatları artırmalarına rağmen bağımsız istasyonlar da kesintisiz hizmet sunmakta zorluk yaşıyor. Büyük petrol şirketlerine ait istasyonlarda fiyatlar, özel teşebbüslere kıyasla yaklaşık yarı yarıya daha düşük seviyede bulunuyor ve buralardaki satış hacmi çok daha yüksek bir seyir izliyor.
Bu şirketlerin istasyonlarına yakıt ulaştığı anda uzun araç kuyrukları oluşuyor, mevcut stoklar normalden çok daha kısa sürede tükeniyor ve istasyonlar yeni bir tanker gelene kadar faaliyetlerine ara vermek zorunda kalıyor.
Büyük petrol üreticisi şirketlerin zincir istasyonlarındaki fiyatlar ise kriz öncesi seviyelere yakın seyretmeye devam ediyor.
Bu istasyonlarda Ai-92 tipi benzinin litresi 63 ila 66 ruble, Ai-95 tipi benzinin litresi ise 70 ila 73 ruble arasında satılıyor.
Sektör temsilcileri, petrol şirketlerinin kıtlık koşullarına rağmen ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlarla yaptıkları gayriresmi anlaşmaya sadık kaldıklarını, fiyat artışlarını resmi enflasyon sınırları içinde tuttuklarını aktarıyor.
Sektör uzmanlarının hesaplamalarına göre Rusya’da benzin üretimi mayıs ayından bu yana iç tüketimin altında kalırken, dizel üretimi ise tüketimle başabaş bir seviyede seyrediyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, akaryakıt tedarikinde yaşanan sorunların pazarda “kritik olmayan bir açık” yarattığını kabul etti.
Rusya hükümetinden rafineri saldırıları sonrası düşük standartlı yakıt adımı
Borsa satışları talebi karşılamakta yetersiz kalıyor
St. Petersburg Uluslararası Emtia ve Hammadde Borsası üzerinden gerçekleştirilen toptan akaryakıt satışları da piyasadaki yangını söndürmeye yetmiyor.
Sektör kaynaklarının verilerine göre, borsada işlem gören Ai-92 benzin ve dizel yakıt hacmi geçen yılın haziran ayına kıyasla yarı yarıya azalırken, Ai-95 benzin satışları ise yaklaşık 1,5 kat gerileme kaydetti.
Kaynaklar, talebin arzı büyük ölçüde aştığını ve borsa üzerinden yapılan alım taleplerinin çok büyük bir kısmının karşılıksız kaldığını belirtiyor.
Bunun yanı sıra, aracıların borsa üzerinden satın almayı başardığı akaryakıt hacmi de bürokratik ve lojistik engeller nedeniyle piyasaya zamanında ulaşmıyor.
Kontratlarda belirlenen 30 günlük yasal teslimat süresi içerisinde limanlara veya tesislere ulaşan borsa teslimatlarının oranı giderek düşüyor.
Borsa katılımcıları, satıcı firmaların sevkiyat tarihlerini sürekli olarak ileriye ertelediklerini, halihazırda sevkiyat aşamasında olan ürünlerde bir ila iki aylık gecikmelerin olağan hale geldiğini ifade ediyor.
Bazı aracı kurumların, ödemesini şubat ayında peşin olarak yaptıkları ürünleri dahi henüz teslim alamadıkları belirtiliyor.
Spot piyasada fiyatlar ikiye katlandı
Akaryakıt brokerları, spot yakıtın şu anda yalnızca borsadan teslimat alabilmiş veya kış döneminden kalan stoklarını koruyan petrol depolama tesislerinde bulunabildiğini aktarıyor.
Bu tesislerden tankerlerle hemen teslim alınabilecek küçük ölçekli toptan partilerin fiyatı, borsadaki ortalama toptan fiyatların iki katına ulaşmış durumda.
Mevcut fiyat tablolarına göre, depolama tesislerinden spot olarak alınacak Ai-92 benzinin tonu yaklaşık 155 bin rubleye, Ai-95 benzinin tonu 170 bin rubleye, dizel yakıtın tonu ise 135 bin ila 150 bin ruble seviyesine yükseldi.
Bu rakamlar litre bazına vurulduğunda, depolama tesislerindeki maliyet Ai-92 için 114 ila 118 rubleye, Ai-95 için ise 125 ila 128 rubleye denk geliyor.
Perakende satış yapan istasyonların asgari işletme giderleri de eklendiğinde, pompa satış fiyatının Ai-92 için en az 125 ruble, Ai-95 için ise 135 ruble olması gerekiyor.
Dizel yakıtın küçük ölçekli toptan satış fiyatı litre bazında 112 ila 125 ruble arasında değişirken, perakende işletme giderleriyle birlikte istasyonlardaki satış fiyatının en az 120 ila 130 ruble seviyesinde kurulması zorunlu hale geliyor.
Halihazırda stoklarında yakıt bulundurabilen Merkez Federal Bölgesi’ndeki bazı bağımsız istasyonlarda Ai-92 benzinin litresi 115 ruble ve üzerinde, Ai-95 benzinin litresi yaklaşık 120 ruble, dizel yakıtın litresi ise 130 ila 140 ruble arasında alıcı buluyor.
Piyasa analistleri ve brokerlar, piyasada istikrarın sağlanabilmesi için sadece talebi karşılayacak kadar değil, talebin çok üzerinde bir arz hacminin piyasaya sürülmesi gerektiğini savunuyor.
Sektör temsilcileri, tüketiciler arasında yayılan panik dalgasının sürücüleri ihtiyaç fazlası yakıt almaya, depoları sürekli dolu tutmaya ve kişisel stok yapmaya yönelttiğini, bu durumun da piyasadaki mevcut açığı daha da derinleştirdiğini vurguluyor.
Rusya
Rusya, Alman gazeteci Michael Martens hakkında arama kararı çıkardı

Rusya İçişleri Bakanlığı, Alman Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi muhabiri Michael Martens hakkında uluslararası arama kararı çıkardı. Kararın, gazetecinin Ukrayna ve Sırbistan liderlerinin basın toplantısında Rus askerlerinin öldürülmesine dair yönelttiği sorunun ardından alındığı bildirildi. Rusya Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diplomatik misyonlar gazetecinin ifadelerine sert tepki gösterdi.
Rusya, Alman Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) gazetesi muhabiri Michael Martens hakkında uluslararası arama kararı çıkardı.
RBK’ya konuşan kolluk kuvvetlerindeki iki kaynak, kararın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in ortak basın toplantısının ardından alındığını aktardı.
Rusya İçişleri Bakanlığının arananlar veri tabanında, Martens’in Rusya Ceza Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca arandığı bilgisi yer alıyor.
Martens söz konusu basın toplantısında, Avrupa ülkelerinin “daha fazla Rus’un öldürülmesine yardımcı olmak” için neler yapabileceğini sormuştu.
Gelişmelerin ardından FAZ gazetesi, sorunun ifade ediliş biçimini “yanıltıcı” olarak nitelendirerek kurumun yayın politikasının “mümkün olduğunca çok sayıda Rus askerinin öldürülmesine yönelik çağrıları” kapsamadığını vurguladı.
RBK’nın kaynaklarına göre, gazeteci hakkındaki arama kararı Moskova İçişleri Ana Müdürlüğü tarafından 13 Ağustos’ta çıkarıldı.
Martens’e gıyabında Rusya Ceza Kanunu’nun 282. maddesinin 2. fıkrası uyarınca nefret veya düşmanlığı körükleme suçlaması yöneltildi. Soruşturma makamlarının yakın zamanda mahkemeye başvurarak gazeteci hakkında gıyabi tutuklama talep etmeyi planladığı belirtildi.
Rusya’nın Berlin Büyükelçiliği, Martens’in sözlerini “iğrenç” olarak nitelendirerek Moskova’nın hukuki mekanizmaları kullanma ihtimalini değerlendireceğini duyurdu.
Diplomatik temsilcilik, Martens’in fiilen Zelenskiy’e Rus askerlerinin öldürülmesi konusunda yardım teklif ettiğini ve gazetecinin daha sonra sosyal medyada yaptığı paylaşımların “her türlü yanlış anlaşılmayı ortadan kaldırdığını” açıkladı.
Büyükelçilik ayrıca Alman makamlarının, Almanya Gazeteciler Birliği dahil olmak üzere meslek örgütlerinin ve meslektaşlarının çoğunluğunun bu ifadeleri kınamamasını “üzüntü verici” bulduğunu bildirdi.
Büyükelçilik açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“FAZ’ın kısa açıklaması maalesef durumu kökten değiştirmiyor. Gazetenin Michael Martens’in ifadelerindeki ‘muğlaklığa’ sığınma girişimi eleştirilere dayanamaz; nitekim gazeteci sonrasında tam olarak söylediği şeyi kastettiğini ve bunda kınanacak bir yön görmediğini defalarca teyit etti.”
Rus diplomatlar, ifade özgürlüğünün, “burada resmi düzeyde iddia edildiği gibi” Almanya’nın resmi olarak çatışma halinde bulunmadığı bir devletin vatandaşları da dahil olmak üzere insanların öldürülmesine yönelik aleni çağrıları kapsamaması gerektiğini değerlendirdi.
Rusya’nın Washington Büyükelçiliği ise Martens’in sorusunu “Freudyen bir dil sürçmesi” olarak nitelendirdi ve bu çıkışın Alman makamlarının “Rusya-ABD cepheleşmesi” yönündeki arzusunu yansıttığını öne sürdü.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Sırbistan makamlarına çağrıda bulunarak Martens’in sorusuna tepki göstermelerini istedi.
Gazetecinin ifadelerini kabul edilemez olarak nitelendiren Lavrov, Vucic’in bu soruyu duyduğunda “adeta donakaldığına” dikkat çekti.
Lavrov, bu tür görüşlere sahip bir kişinin medyada veya devlet kurumlarında görev almaması gerektiğini söyledi.
Rusya
Rusya akaryakıt krizine karşı Asya’dan yakıt ithalatını artırıyor

Rusya, bölgeleri ve Moskova’yı etkisi altına alan ikinci akaryakıt krizi dalgası nedeniyle ağustos ayında Asya ülkelerinden petrol ürünleri ithalatını artırıyor. Reuters’ın sektör kaynaklarına ve deniz taşımacılığı verilerine dayandırdığı habere göre, bu ay yurtdışından yapılacak benzin ve uçak yakıtı tedariki 270 bin tona ulaşacak.
Rusya, bölgeleri ve başkent Moskova’yı etkisi altına alan ikinci akaryakıt krizi dalgasına karşı ağustos ayında Asya ülkelerinden petrol ürünleri alımını hızlandırıyor.
Reuters’ın sektör kaynaklarına ve deniz taşımacılığı istatistiklerine dayandırdığı verilere göre, ülkenin bu ay yurtdışından yapacağı benzin ve uçak yakıtı alımı 270 bin tona çıkacak.
İthal edilecek hacmin yaklaşık üçte biri, yani 90 bin ton kadarı doğrudan Hindistan’dan gelecek. Geriye kalan bölümü ise Güney Kore ve Malezya kıyılarında tankerden tankere (borda bordaya) aktarılan petrol ürünleri oluşturuyor.
Vortexa ve Kpler verilerine göre, bu hafta içinde iki tankerin Rusya’nın Uzak Doğu limanlarına ulaşması planlanıyor.
Reuters’ın kaynakları, gemilerden birinin Malezya yakınlarındaki Johor Boğazı’nda borda bordaya yüklenen en az 40 bin ton uçak yakıtı taşıdığını belirtirken, ajansa konuşan bir yetkili kargonun Hindistan menşeli olduğunu açıkladı.
Kpler verilerine ve kaynaklara göre ikinci tanker ise ağustos ayı başında Güney Kore’nin Yeosu kıyılarında borda bordaya yöntemle yaklaşık 30 bin ton benzin yükledi.
Hindistan benzini taşıyan ilk tanker ağustos başında Rusya’nın Arktik bölgesindeki Vitino Limanı’nda tahliye edildi. Reuters kaynakları, yakıt ithalatçısı petrol şirketlerinin fiyat konusunda anlaşmaya çalıştığı uzun bir aranın ardından sevkiyatın Rusya iç pazarına girmeye başladığını bildirdi.
İthal ürünün fiyatı, iç toptan satış piyasasındaki kotasyonların belirgin biçimde üzerinde kalarak litre başına 100 rubleyi aştı. Kaynaklar, araç yakıtı yüklü en az iki geminin daha tahliyesinin beklendiğini aktardı.
Ekonomist Kirill Rodyonov, yüksek maliyetin Hindistan menşeli benzin ithalatındaki en temel sorunlardan biri olmaya devam ettiğine dikkat çekti.
Federal Rekabet Kurumu (FAS) verilerine göre, Hindistan’dan ithal edilen araç benzininin fiyat paritesi temmuzda ton başına 100 bin 466 rubleye ulaştı. Bu tutar, Petersburg Borsası’ndaki AI-92 tipi benzinin ton başına 71 bin 870 rublelik aylık ortalama fiyatını yüzde 40 aştı.
Rodyonov, navlun ve gemi sigortası masraflarından kaynaklanan yüzde 40’lık bu farkın perakende satışları zorlaştırdığını belirterek, “Perakende ağları bu kadar pahalı yakıtın alım maliyetini karşılayabilmek için fiyatları daha da yukarı çekmek zorunda kalacak” dedi.
Tüm bu maliyetlere karşın Rus makamlarının başka bir seçeneği kalmadığı görülüyor.
Rusya’da ham petrol işleme hacmi temmuz ayında günlük 3,6 milyon varille 2002 yılından bu yana görülen en düşük seviyeye geriledikten sonra günlük 4 milyon varilin hemen üzerine çıksa da bu düzey yılın bu dönemi için normal kabul edilen seviyenin üçte bir oranında altında kaldı.
Kommersant’a daha önce konuşan kaynaklar, rafinerilerdeki kapasite kullanım oranının ağustosta yeni bir dip noktaya inebileceğini ve yakıt üretiminde yıl sonuna kadar bir toparlanma beklenmemesi gerektiğini ifade etmişti.
Piyasanın ağustos ayında mücbir sebepler ve planlı bakımlar da dahil olmak üzere yeni bir kapasite kaybı dalgasıyla karşılaştığını belirten Rodyonov, krizin başka bir izahının bulunmadığını vurguladı.
Rodyonov, düzenleyici kurumların Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 standartlarındaki yakıtların üretimine ve dolaşımına izin vermesine, ayrıca benzinin borsada zorunlu satış kotasını aylık üretim hacminin yüzde 15’inden yüzde 10’una düşürmesine rağmen krizin sürdüğüne işaret etti.
Uzman, alınan bu tedbirlerle dikey entegre petrol şirketlerinin kendi perakende ağlarında satmak üzere ellerinde daha fazla yakıt kalması gerektiğinin altını çizdi.
Rusya
Rusya Merkez Bankası dijital rublede aylık yükleme sınırını belirledi

Rusya Merkez Bankası, nakitsiz hesaplardan dijital ruble cüzdanlarına yapılacak aktarımlara ayda 300 bin rublelik üst sınır getireceğini duyurdu. Rus vatandaşları dijital cüzdanlarındaki parayı platform üzerinden herhangi bir kısıtlama olmadan serbestçe kullanabilecek. Uygulamanın sonbaharda büyük bankaların mobil uygulamaları üzerinden kullanıma açılması planlanıyor.
Rusya Merkez Bankası, kişisel nakitsiz hesaplardan dijital ruble cüzdanlarına yapılacak para transferlerine aylık 300 bin rublelik limit getirecek.
Rusya Merkez Bankası Ulusal Ödeme Sistemi Departmanı Direktörü Alla Bakina, RIA Novosti’ye verdiği mülakatta, Rus vatandaşlarının dijital cüzdanlarındaki parayı serbestçe kullanabileceğini açıkladı.
Bakina, dijital ruble işlemlerine getirilmesi muhtemel kısıtlamalara ilişkin soruyu yanıtlarken şu ifadeleri kullandı:
“Tek limit, bir bankadaki nakitsiz hesaptan dijital hesaba yapılacak transferler için geçerli olan ayda 300 bin rubledir. Uygulama ve istatistiklerimiz, bir kişi için ortalama olarak bu tutarın fazlasıyla yeterli olduğunu gösteriyor.”
Bakina, vatandaşların dijital cüzdandaki parayı diledikleri gibi tasarruf edebileceklerini belirterek platform içi transferlerde herhangi bir limit veya kısıtlama uygulanmayacağını sözlerine ekledi.
Ulusal para biriminin yeni bir biçimi olan dijital rublede, bir geleneksel ruble bir dijital rubleye eşit kabul ediliyor. Rusya’da dijital rublenin pilot kullanımı 1 Eylül tarihine kadar devam ediyor.
Bakina’nın ajansa daha önce yaptığı açıklamaya göre, Rusya’daki sistemik öneme sahip tüm bankalar dijital rublenin daha geniş çapta kullanıma sunulmasına hazır durumda.
Rus vatandaşları sonbahardan itibaren en büyük bankaların uygulamaları üzerinden dijital ruble cüzdanı açabilecek. Bu bankaların mobil uygulamalarının ana sayfasına ilgili logoyu taşıyan bir buton eklenecek.
Rusya Federasyon Konseyi Başkan Yardımcısı Nikolay Juravlyov da 15 Ağustos tarihinde yaptığı açıklamada, dijital rublenin kara para aklamayla mücadeleye katkı sağlayacağını dile getirmişti.
Rusya’da sistemik öneme sahip bankalar arasında Sberbank, VTB, Gazprombank, Alfa-Bank, T-Bank, PSB, RSHB, UniCredit Bank, Raiffeisenbank, Sovcombank, MKB ve Dom.RF yer alıyor.
Ödeme hizmetleri piyasasında önemli kuruluşlar olarak tanınan diğer finans kurumları ise Rossiya, Sankt-Peterburg, Tsifra Bank, TKB, Russkiy Standart, Ak Bars Bank, Yandex Bank, Ozon Bank ve banka dışı kredi kuruluşu Mobilnaya Karta’dan oluşuyor.
Ortadoğu1 hafta önceMısır, üçlü pakta neden katılmadı?
Dünya Basını1 hafta önceThe Jerusalem Post: Suudi Arabistan-Türkiye-Pakistan savunma anlaşması İsrail’e tehdit
Görüş2 hafta önceTürkiye ve İsrail ilişkilerinin geleceği
Dünya Basını2 hafta önceForeign Affairs: Amerika Ortadoğu’dan Vazgeçmeli
Diplomasi1 hafta önceUkrayna, Türkiye’den 70 ATACMS ve diğer ABD menşeli silah satın aldı
Diplomasi1 hafta önce‘İslami NATO’ mu? Yeni savunma paktı Hindistan’ı neden tedirgin ediyor?
Rusya2 hafta önceRusya, yolları insansız hava aracı saldırılarına karşı koruyacak
Asya1 hafta önceVietnam, yerli üretim en büyük denizaltı savunma gemisinin inşasına başladı











