Diplomasi
ABD, “kara liste”deki Rus tankerine operasyon düzenler mi?

Birleşik Krallık hükümeti, İngiliz sularından 200 mil açıkta Rus bayraklı bir petrol tankerini ele geçirmek için ABD ordusu tarafından düzenlenecek bir operasyonun Rusya’nın misillemesine yol açabileceğinden endişe ediyor.
ABD ordusu, deniz ablukasını delmek için Venezuela’dan yola çıkan tankeri takip ediyor ve tanker şu anda Kuzey Atlantik’te bulunuyor.
Geminin yaklaşmasıyla birlikte, AC-130 savaş uçakları da dahil olmak üzere ABD güçlerinin son günlerde Birleşik Krallık’taki bir üsse vardığı görüldü. Starboard Maritime Intelligence tarafından sağlanan verilere göre, tanker birkaç saat içinde Avrupa sularına girecek.
Avrupa güvenlik yetkilileri, The i Paper gazetesine, durumun tırmanmasını önlemek için acil görüşmelerin devam ettiğini bildirdi.
Görüşmelerden haberdar olan bir deniz güvenliği kaynağına göre, görüşmeler Britanya ve Avrupalı müttefikleri arasında yapılıyor.
Yetkililer, herhangi bir ele geçirme girişiminin kontrolden çıkabileceğine dair bir “korku” olduğunu söylediler.
Rusya’da kayıtlı bir gemiyi ele geçirme girişimi, Moskova ile büyük bir gerginliğe yol açabilir, fakat buna rağmen Trump yönetiminin gemiyi ele geçirme planları hazırladığı bildiriliyor.
Kaynak, The i Paper gazetesine verdiği demeçte, “Çoğu ülke Rusya ile doğrudan bir çatışmadan korkuyor. Nasıl hareket edileceği konusunda ikili düzeyde görüşmeler sürüyor. Danimarka ve İngiltere’nin bu konuyu görüştüğünü biliyorum. Rus gemisi ele geçirilirse Rusya’nın harekete geçmesi bekleniyor,” dedi.
The Times gazetesine göre, gölge tanker Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) uçakları tarafından izleniyor.
Guyana bayraklı Bella 1 adlı tanker, geçen ay Venezuela’dan petrol almaya hazırlanıyordu, fakat ABD sahil güvenlik güçlerinin başarısız müdahalesinin ardından izleme sistemlerinden kayboldu.
Atlantik’in ortasında açık kaynaklı izleme sistemlerinde yeniden ortaya çıktığında, adı Marinera olarak değiştirilmiş ve Rusya’da kayıtlı olarak görünüyordu. Mürettebat ayrıca geminin yan tarafına kaba bir Rus bayrağı çizmişti.
New York Times’a göre, bu gemi son günlerde ABD’nin Venezuela’ya uyguladığı deniz ablukasından kaçmaya çalışan 16 petrol tankerinden biri. Geçen aydan bu yana, Venezuela petrolü ticareti yaptıkları için iki petrol tankeri daha ABD güçleri tarafından durduruldu.
10 Aralık’ta, Skipper adlı tanker ABD sahil güvenlik güçleri tarafından durduruldu ve ele geçirildi. 20 Aralık’ta Centuries adlı gemi durduruldu ve gemide arama yapıldı, fakat ele geçirilmedi.
Suffolk’taki RAF Mildenhall üssünden kalkan ABD gözetleme uçağı, tanker Atlantik’i geçerken onu takip etmeye devam etti ve açık kaynak uçuş verilerine göre, pazartesi günü ABD ordusunun özel harekat kuvvetleri için özel olarak tasarlanmış helikopteri MH-47G Chinook, Birleşik Krallık üzerinde bir test uçuşu gerçekleştirdi.
Hafta sonu iki AC-130 savaş uçağının Mildenhall’a iniş yaptığı da görüntülendi ve bir dizi CS-17 nakliye uçağının da iniş yaptığı kaydedildi.
Bu durum, ABD’nin gemiyi ele geçirmek için hazırlık amacıyla varlığını güçlendirdiği yönünde spekülasyonlara yol açtı.
Bu hafta, RAF Fairford ve Norfolk’taki RAF Mildenhall arasında diğer ABD özel kuvvetleri uçakları tarafından daha fazla alçak irtifa test uçuşu gerçekleştirildi.
ABD’nin Marinera gemisini takip etmesi, İngiltere ve Avrupa yetkilileri için büyük bir diplomatik baş ağrısına neden oldu ve Beyaz Saray’ın Avrupa’nın düşman ülkelere karşı koyma kabiliyetini açıkça eleştirmesinin ardından en iyi nasıl hareket edileceği konusunda ikili görüşmelere yol açtı.
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) uyarınca, tüm devletlerin gemilerine karasularından zararsız geçiş hakkı tanınmaktadır. Fakat aynı sözleşme uyarınca bir gemi seyir sırasında bayrağını değiştiremez; bu da Marinera’yı uluslararası hukuk açısından esasen vatansız hale getirir ve dolayısıyla el konulmasına yol açar.
Rusya’nın geçen ay ABD’ye tankere yönelik gözetleme faaliyetlerini durdurması için diplomatik bir talepte bulunduğu bildirildi, fakat ABD’nin takibi devam ediyor.
Mayıs ayında Estonya’nın, yaptırım uygulanan Rus “gölge filosu” tankeri Jaguar’a çıkarma girişimi, Rusya’nın gemiyi korumak için Estonya hava sahasına bir savaş uçağı göndermesiyle gerginliğe neden olmuştu. Olay, NATO’nun jetleri havalandırmasına neden olurken, Estonya Jaguar’ı kendi sularından çıkarmıştı.
Öte yandan CBS News, Rusya’nın Atlantik’te ABD güçleri tarafından takip edilen petrol tankerine eşlik etmek için donanma güçlerini görevlendirdiğini bildirdi.
Tankerin salı günü İskoçya ile İzlanda arasında olduğu düşünülüyordu. Rusya, geminin çevresindeki durumu “endişeyle izlediğini” açıkladı.
İki ABD’li yetkili Salı günü erken saatlerde CBS News’e, Amerikan kuvvetlerinin gemiye çıkmayı planladığını ve Washington’un gemiyi batırmak yerine ele geçirmeyi tercih ettiğini söyledi.
Salı günü, ABD ordusunun Güney Komutanlığı sosyal medyada, “bu bölgeden geçen yaptırım uygulanan gemilere ve aktörlere karşı durmak için ABD hükümeti kurumları ortaklarımızı desteklemeye hazır olduğunu” duyurdu.
Komutanlık, “Deniz kuvvetlerimiz uyanık, çevik ve ilgi çekici gemileri takip etmeye hazırdır. Çağrı geldiğinde, orada olacağız,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









