Rusya
Rusya’da bütçe açığı haziranda 5,7 trilyon rubleye geriledi

Rusya’da federal bütçe açığı 2026’nın ilk yarısında 5,7 trilyon rubleye inse de yıl başından bu yana hâlâ yüksek seviyesini korudu. Uzmanlar, harcama artışındaki yavaşlama, vergi gelirlerindeki yükseliş ve hazirandaki güçlü petrol gelirlerinin açığın daralmasına katkı sağladığını, ancak yıl sonunda açığın resmi hedefi aşmasının beklendiğini belirtiyor.
Rusya Maliye Bakanlığı’nın 9 Temmuz’da yayımladığı ön bütçe gerçekleşme verilerine göre federal bütçe açığı, Ocak Haziran 2026 döneminde 5,7 trilyon rubleye, yani GSYH’nin yüzde 2,5’ine geriledi. Böylece yıl başından bu yana ilk kez bütçe açığında düşüş görüldü. Haziranda gelirlerle giderler arasındaki fark önceki aya göre yüzde 5, yaklaşık 279 milyar ruble azaldı. Buna karşın açık, geçen yılın aynı döneminin 2,3 trilyon ruble üzerinde ve 2026 yılı için öngörülen 3,78 trilyon rublelik hedefin yaklaşık yüzde 50 üzerinde bulunuyor.
Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (TsMAKP) uzmanı Emil Ablayev, Vedomosti gazetesine verdiği demeçte, bütçe açığındaki gerilemenin, yılın başında öne çekilen avans harcamalarının etkisinin kademeli olarak zayıflamasından kaynaklandığını belirtti.
Haziranda bütçe harcamaları 3,56 trilyon rubleye yükselerek yüzde 17,13 arttı. İlk altı ayda toplam harcama 24,35 trilyon rubleye ulaşırken geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,1 artış kaydetti.
Maliye Bakanlığı da harcamalardaki hızlı seyrin, sözleşmelerin erken imzalanması ve bazı kalemlerde avans ödemeleri yapılmasından kaynaklandığını yineledi.
Bütçe gelirleri ise harcamalara kıyasla daha sınırlı arttı. İlk yarıda toplam gelirler yıllık bazda yüzde 5,8 yükselerek 18,6 trilyon rubleye çıktı. Haziran ayında ise gelirler yüzde 25,85 artışla 3,82 trilyon rubleye ulaştı.
Petrol dışı vergi gelirleri hızlandı
Ablayev, bütçe açığının daralmasında petrol dışı gelirlerdeki ivmelenmenin de etkili olduğunu söyledi. Ocak Mayıs döneminde yıllık artış yüzde 12’nin biraz üzerindeyken, Ocak Haziran döneminde yüzde 16,3’e yükseldi. Petrol dışı gelirler ilk yarıda 14,96 trilyon rubleye ulaştı. Haziran ayında ise bu gelirler yıllık bazda yüzde 26,75 artarak 3,1 trilyon ruble oldu.
Freedom Global Baş Analisti Natalya Milçakova’ya göre bu artışta, 1 Ocak’tan itibaren KDV oranındaki yükseliş ile yüksek gelir grubuna uygulanan gelir vergisi ve kurumlar vergisindeki önceki artışlar etkili oldu. İlk altı ayda KDV gelirleri yüzde 22,6 artışla 8,58 trilyon rubleye çıktı.
Ablayev, KDV’nin iç talep, tüketim ve ithalata en hızlı tepki veren vergi kalemi olduğunu, bu nedenle artışın iç talebin sürdüğüne işaret ettiğini belirtti.
Vergi tahsilatındaki iyileşme ile kayıt dışılığın azalmasının da bu tabloyu desteklediğini ifade eden Ablayev, 2025’in ikinci çeyreğinde rublenin güçlü seyretmesi nedeniyle ithalata bağlı KDV gelirlerinin yıllık bazda daha sınırlı olumsuz etki yarattığını kaydetti.
Uzmanlara göre yılın ikinci yarısında petrol dışı gelirlerin seyri, tüketici talebindeki yavaşlama, ithalat, ruble kuru ve petrol dışı ihracatçıların vergi performansına bağlı olacak.
NRA Derecelendirme Servisi Genel Müdürü Sergey Klisenko, petrol dışı gelir artışının ilk yarıdaki yüzde 16 seviyesinden yüzde 12 ila 14 aralığına gerileyebileceğini, ancak bunun 2026 hedeflerinin yakalanması hatta aşılması için yeterli olacağını öngördü.
Rafinerilere yönelik saldırılar Rusya bütçesinde kayba yol açtı
Petrol gelirleri haziranda toparlandı
Klisenko’ya göre hazirandaki bütçe fazlası yaklaşık 280 milyar ruble oldu ve bunun büyük bölümü petrol ve doğal gaz gelirlerindeki güçlü performanstan kaynaklandı.
Bu gelirler, Ocak Şubat ortalamasının yaklaşık yüzde 65 üzerine çıktı. Uzman, artışı büyük ölçüde mayıs ayında Rus petrol fiyatlarının yüksek seyretmesine bağladı.
Petrol ve doğal gaz gelirleri haziranda mayısa göre 4,7 milyar ruble artarak 683,6 milyar rubleye yükseldi. Ancak ilk yarı toplamı 3,66 trilyon rublede kaldı ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,7 geriledi.
Ablayev, ilk yarıdaki düşüşün temel nedenlerinin güçlü ruble, vergi tahsilatındaki gecikmeli etkiler ve gelirlerin yapısı olduğunu söyledi.
Klisenko ise bütçe hesaplamalarında dolar kurunun ortalama 92,2 ruble öngörülmesine karşın ilk yarıda ortalamanın 77,2 rublede kalmasının bütçeyi 1,5 ila 2 trilyon ruble petrol ve gaz gelirinden mahrum bıraktığını hesapladı.
ABD ile İran arasındaki çatışma ve ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının etkisiyle ilkbaharda yükselen petrol ve doğal gaz fiyatları yaz aylarında yeniden geriledi.
Rusya Ekonomi Bakanlığı verilerine göre Urals petrolünün ortalama fiyatı şubatta varil başına 44,59 dolar iken nisanda 94,87 dolara çıktı, mayısta 86,52 dolara ve haziranda 63,52 dolara geriledi.
Ablayev, temmuz ayında ikinci çeyreğe ait ek gelir vergisinin bütçeye yansımasıyla petrol ve doğal gaz gelirlerinde belirgin iyileşme görülebileceğini söyledi. Bununla birlikte yıl sonu performansının petrol iskontosu, Rus petrolüne talep, ruble kuru ve iç akaryakıt piyasasındaki gelişmelere bağlı olacağını, rafineri sübvansiyonlarının ve dengeleme ödemelerinin artmasının gelirleri sınırlayabileceğini belirtti. Uzman, yıl sonunda petrol ve doğal gaz gelirlerinin 2025’in üzerinde ancak bütçe hedeflerinin altında kalmasını bekliyor.
Uzmanlar yıl sonu açığının hedefi aşmasını bekliyor
Ablayev, bütçe gerçekleşmelerinin hâlâ baskı altında olduğunu, harcamaların geçen yılın belirgin üzerinde seyrettiğini ve bütçe açığının ilk tahminleri aştığını söyledi. Uzman, yıl sonunda açığın GSYH’nin yüzde 3 ila 3,5’ine, yani yaklaşık 6,5 ila 7,5 trilyon rubleye ulaşabileceğini, bunun da bütçe kuralından sapma ve daha fazla borçlanma gerektireceğini belirtti.
VTB Grubu Baş Ekonomisti Rodion Latıpov ise planlanan 3,8 trilyon rublelik açığın aşılmasının temel nedeninin, güçlü ruble nedeniyle petrol ve gaz gelirlerinde yaklaşık 1,5 trilyon rublelik eksiklik ve harcamalardaki olası sapmalar olacağını öngördü. Latıpov, harcamalardaki olası ek artışlar hariç tutulduğunda yıl sonu açığının yaklaşık 5 trilyon ruble olmasını bekliyor.
Milçakova, bütçe açığının yıl sonunda büyük olasılıkla GSYH’nin yüzde 2,5’i düzeyinde kalacağını, bunun başlıca nedenlerinin zayıf petrol ve gaz gelirleri ile özellikle akaryakıt krizi nedeniyle artması beklenen kamu harcamaları, rafineri sübvansiyonları ve dengeleme ödemeleri olduğunu söyledi.
Klisenko ise açığın GSYH’nin yüzde 2,5 ila 3’üne, yani yaklaşık 6 ila 7 trilyon rubleye ulaşacağını tahmin etti.
Ablayev, yüksek bütçe açığının iç talebi destekleyerek enflasyonun hızlı biçimde yavaşlamasını zorlaştırdığını, ancak dengeleme ödemeleri gibi bazı uygulamaların özellikle akaryakıt piyasasında fiyat baskısını sınırladığını belirtti.
Klisenko, bütçe açığının GSYH’nin yüzde 1,6’sından yüzde 2,5’ine çıkmasının kritik olmadığını ve enflasyona etkisinin 1 puanı aşmadığını ifade etti.
Latıpov ise bütçenin para arzı ve toplam nominal talep üzerindeki etkisinin federal bütçe açığından değil, kamu yönetimine yönelik net alacaklardaki değişimden ölçülmesinin daha doğru olacağını söyledi.
Bu göstergenin yıl başından bu yana yaklaşık 3 trilyon ruble arttığını ve bunun biriken bütçe açığından belirgin biçimde düşük kaldığını vurguladı.
Rusya
Rusya’da hükümet uzak bölgelere yakıt tedariki için harekete geçti

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, uzak ve zorlu bölgelerin yakıt ihtiyacını karşılayan kuzey sevkiyatı kapsamındaki yerleşim birimlerine akaryakıt tedarikine özel önem gösterilmesi talimatını verdi. Bölge valilerinin katılımıyla düzenlenen toplantıda, zorlu coğrafyalardaki lojistik süreçler, stok durumları ve tedarik grafikleri ele alındı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak katıldığı hükümet toplantısında, kuzey sevkiyatı yapılan bölgelerin yakıt tedarikine özel önem gösterilmesi talimatını verdi.
Rusya hükümetinin resmi internet sitesinde yayınlanan açıklamada, söz konusu talimatın detayları paylaşıldı.
Kuzey sevkiyatı, Rusya’nın ulaşımı zor olan Uzak Kuzey, Sibirya ve Uzak Doğu bölgelerindeki yerleşim yerlerine hayati önem taşıyan yüklerin ulaştırılmasını hedefleyen lojistik faaliyetler bütününü kapsıyor.
Bu bölgelerin valileri, katıldıkları toplantıda yerel akaryakıt pazarlarındaki mevcut duruma ve alınan önlemlere ilişkin rapor sundu.
Hükümet açıklamasında, toplantının içeriğine dair, “Petrol ürünlerinin stok miktarları ve mevcudiyeti, lojistik organizasyonlar, teslimat takvimleri ile uzak yerleşim birimleri arasındaki kaynak dağıtımı konuları ele alınmıştır” bilgisine yer verildi.
Başbakan Yardımcısı Novak, uzak bölgelerin ulaşım ve altyapı açısından özel bir yaklaşım gerektirdiğini belirtti. Bu durumun yakıt tedariki organize edilirken mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayan Novak, mevcut koşullar altında yetkililerin bu bölgelerin gerekli kaynaklarla donatılmasını yakından izlemesi ve hızlı bir şekilde hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
Rusya genelinde valiler akaryakıt krizini yönetmeye çalışıyor
Gelişmeler öncesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hükümet üyeleriyle yakıt ve ulaştırma sektörlerinin çalışmalarına odaklanan bir toplantı gerçekleştirdi.
Bu toplantıda Novak, motorlu taşıt yakıtı piyasasındaki durumu istikrara kavuşturmak adına alınan önlemleri aktardı ve bu önlemler arasında dizel yakıt ihracatına getirilen tam yasağın da bulunduğunu bildirdi.
Ulaştırma Bakanı Andrey Nikitin ise sivil havacılık sektöründeki yakıt durumunun kontrol altında kalmaya devam ettiğini beyan etti.
Devlet Başkanı Putin, kamu kurumlarının ve güvenlik güçlerinin yakıt ihtiyaçlarının eksiksiz karşılanması gerektiğini vurguladı. Putin, bu süreçte vatandaşların da herhangi bir sorunla karşılaşmaması gerektiğinin altını çizdi.
Novak ayrıca, bağımsız akaryakıt istasyonlarının gerekli yakıt hacmini güvence altına almak amacıyla petrol şirketleriyle doğrudan sözleşme aşamasına geçmeye başladıklarını bildirdi.
Bu uygulamanın Irkutsk Oblastı ve Zabaykalskiy Krayı’nda halihazırda yürürlükte olduğunu belirten Novak, daha önce bağımsız akaryakıt istasyonlarının petrol ürünlerinin büyük bölümünü borsadan veya aracılar vasıtasıyla temin ettiğini hatırlattı.
Rusya
İHA saldırıları Rusya’nın güneyinde yangınlara yol açtı

Rusya’nın güney bölgeleri 10 Temmuz gecesi yoğun insansız hava aracı saldırılarına hedef oldu. Krasnodar Krayı’ndaki İlsky Petrol Rafinerisi’nin sahasında, Azov’daki iki petrol ürünü depolama tesisinde ve Taganrog Deniz Limanı’nda yangın çıktı. Rus yetkililer can kaybı ya da yaralanma bildirmezken Taganrog’da acil durum bölgesindeki evlerde yaşayanlar tahliye edildi.
Rusya’nın güney bölgeleri 10 Temmuz gecesi yoğun insansız hava aracı saldırılarına hedef oldu. Krasnodar Krayı’ndaki İlsky Petrol Rafinerisi’nin sahasında yangın çıkarken Rostov Oblastı’na bağlı Azov’da petrol ürünlerinin depolandığı iki tesis alev aldı. Taganrog Deniz Limanı’nda da yangın çıktı ve acil durum bölgesindeki bazı evlerde yaşayanlar tahliye edildi.
Rostov Oblastı Valisi Yuri Slyusar, saldırının püskürtülmesi sırasında yaklaşık 35 insansız hava aracının imha edildiğini açıkladı. Saldırılar Taganrog ve Azov kentleri ile Azov ve Matveyevo-Kurgan ilçelerini hedef aldı.
Azov ilçesine bağlı Kagalnik köyünde bir idari binada yangın çıktı. Yetkililer yangının tamamen kontrol altına alındığını ve olayda yaralanan olmadığını bildirdi.
Azov’da saldırı sonucu petrol ürünlerinin depolandığı iki tesiste yangın başladı. Yangınları söndürme çalışmaları sürerken can kaybı veya yaralanma bildirilmedi.
Taganrog acil durum bölgesindeki halkı tahliye etti
Taganrog’da saldırının ardından deniz limanı sahasında yangın çıktı. Kentte can kaybı bildirilmedi. Taganrog Belediye Başkanı Svetlana Kambulova, acil durum bölgesinde kalan evlerde yaşayanların hızla tahliye edilmeye başlandığını açıkladı.
İHA parçaları İlsky Petrol Rafinerisi’nde yangın çıkardı
Krasnodar Krayı operasyon merkezi, Severskaya ilçesinde düşen insansız hava aracı parçalarının İlsky Petrol Rafinerisi’nin sahasında yangına yol açtığını bildirdi. İlk bilgilere göre olayda yaralanan olmadı.
İnsansız hava araçlarına ait parçalar ayrıca Severskaya stanitsasında özel bir evin avlusuna ve bir işletmenin sahasına düştü. Bu olaylarda da can kaybı bildirilmedi. Acil durum ekipleri her iki bölgede çalışmalarını sürdürdü.
Rus hava savunması gece boyunca 376 İHA düşürdü
Rusya Savunma Bakanlığına göre hava savunma güçleri gece boyunca uçak tipi 376 Ukrayna insansız hava aracını düşürdü. İHA’lar Belgorod, Bryansk, Kaluga, Kursk, Leningrad, Novgorod, Pskov, Rostov, Smolensk ve Tver oblastları ile Moskova bölgesi, Krasnodar Krayı ve Kırım üzerinde imha edildi. Hava savunma güçleri Azak Denizi üzerinde de İHA’ları düşürdü.
Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı Rosaviatsiya, saldırılar sırasında Pskov, Yaroslavl’daki Tunoşna, Çerepovets, Krasnodar’daki Paşkovski, Moskova’daki Domodedovo ve Jukovski ile St. Petersburg’daki Pulkovo havalimanlarının faaliyetlerini geçici olarak kısıtladı.
Rusya
Rusya Merkez Bankası ucuz krediyle büyüme tezini reddetti

Rusya Merkez Bankası, ucuz krediler ve korumacı önlemlerle ekonominin potansiyel büyümesinin artırılamayacağını, bunun için üretkenliğin “tutarlı ve kararlı biçimde” yükseltilmesi gerektiğini açıkladı. Banka, ucuz para politikasının yaratabileceği riskleri yazlık ev bahçesi örneğiyle anlattı.
Rusya Merkez Bankası, ucuz krediler ve korumacı önlemlerle ekonominin potansiyel büyümesinin artırılamayacağını belirterek kalıcı büyüme için üretkenliğin “tutarlı ve kararlı biçimde” yükseltilmesi gerektiğini açıkladı.
Banka, Telegram kanalında yöneltilen sorulara verdiği yanıtlarda ucuz paranın ekonomi üzerindeki olası etkilerini yazlık ev bahçesi örneğiyle anlattı:
“Bir bahçeye gül diktiğinizi düşünün. Mümkün olduğunca çok çiçeği kısa sürede elde etmek istediğiniz için gülleri sürekli sulamaya ve gübrelemeye, yani ‘ucuz krediler’ vermeye başlıyorsunuz. Ne yazık ki bu acele ters sonuç doğurabilir. Bol çiçeklenme yerine bitkileri kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilirsiniz.”
Merkez Bankası, korumacı önlemleri de “her şeyi kendi bahçesinde yetiştirmek ve mağazadan satın almamak” benzetmesi üzerinden ele aldı.
Düzenleyici kurum, hazır kahve satın almanın güllerle ilgilenmek veya kitap yazmak için zaman kazandırabileceğini belirterek her ürünü kendi imkanlarıyla üretmenin daha verimli olup olmayacağı sorusunu yöneltti.
Banka, bahçeye uygun bitkiler seçilmesi, sulama sistemi kurulması ve modern teknolojinin akıllıca kullanılması halinde daha fazla çiçek elde edilebileceğini vurguladı.
“Ucuz parayla bol sulama yardımcı olmayacak”
Merkez Bankası açıklamasında, “Ekonomide de durum aşağı yukarı aynı. Ucuz parayla bol sulama yardımcı olmayacak. Üretkenliği tutarlı ve kararlı biçimde artırmak gerekiyor. İyi haber, bu alandaki rezervlerimizin çok büyük olması” ifadelerini kullandı.
Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi Rosstat’ın hesaplamasına göre Rusya ekonomisi 2025’te yüzde 1 büyüdü. Merkez Bankası, 2026’da gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 0,5 ile yüzde 1,5 arasında artmasını bekliyor.
Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, Mayıs ayında ekonominin “arzu edilenden” daha yavaş büyüdüğünü söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise GSYH büyüme verilerinin hava koşulları ve takvim etkilerinden etkilendiğini belirtti.
Rusya Merkez Bankası yüksek enflasyona karşı faiz artırabilir
Glazyev uygun kredilerle yüzde 8 büyüme öngördü
Rusya ve Belarus Birlik Devleti Devlet Sekreteri, Rusya Bilimler Akademisi üyesi ve ekonomi doktoru Sergey Glazyev, Haziran ayı sonunda RBK Radyosu’na yaptığı açıklamada Rusya ekonomisinin uygun koşullu kredilere ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Glazyev’e göre bu krediler, ekonominin “Çin’den daha düşük olmayan oranlarda, yüzde 8’e kadar” büyümesini sağlayabilir ve enflasyonla mücadeleye katkıda bulunabilir. Yüksek politika faizinin kredileri işletmeler açısından elverişsiz hale getirdiğini belirten Glazyev, bunun ekonomik büyümeyi yavaşlattığını ifade etti.
Glazyev, 1993’te Çin’in Shenzhen kentinde Huawei’yi ziyaret ettiğini ve şirket yöneticilerinin kendisine Rusya pazarına girme olasılığını sorduğunu anlattı. O dönemde, “Size kimin ihtiyacı var?” yanıtını verdiğini aktaran Glazyev, şirketin bugün Çin bankacılık sisteminin sağladığı kredilerle büyüyen bir “dev” haline geldiğini söyledi.
Rusya Merkez Bankası faiz tahminini yükseltmeye hazırlanıyor
Söyleşi2 hafta önce“Kapitalizmin özgürlükçü bir toplumsal düzene ihtiyacı yoktur”
Rusya2 hafta önce“Planlarımızda Kiev rejimini kurtarmak yok”
Dünya Basını1 hafta önceİktisatçı Ann Pettifor: Faiz sistemi ekolojiyi tahrip ediyor
Diplomasi2 gün önceNATO ülkeleri, milyarlarca dolarlık savunma anlaşması açıkladı
Görüş6 gün önceZirve Salonunda Konuşulmayacak Hikâye: NATO Üyeliğinin Gerçek Bedeli
Dünya Basını2 hafta önceABD’nin Japonya’daki füze hamleleri Çin’e net mesaj veriyor
Dünya Basını2 hafta önceFransız iktisatçı Sapir: Avrupa ekonomilerinde kimyasal şok etkisini gösterecek
Diplomasi1 hafta önceAB, Çin’e karşı gümrük vergileri koymaktan vazgeçti












