Rusya genelinde gece saatlerinde ilan edilen füze ve insansız hava aracı alarmının ardından birçok bölgede patlamalar meydana geldi. Samara’daki bir petrol rafinerisi ile Çuvaşistan’daki bir askeri teknoloji fabrikasının hedef alındığı saldırılarda, Moskova yakınlarında da çok sayıda İHA düşürüldü. Rusya Savunma Bakanlığı, 20 bölgede toplam 326 Ukrayna İHA’sının imha edildiğini açıkladı.

Rusya’nın farklı bölgelerinde 10 Haziran gecesi füze ve insansız hava aracı (İHA) alarmları devreye girdi. Samara Bölge Valisi Vyaçeslav Fedorişçev, gece yarısı füze tehlikesi ilan ederek bölge sakinlerine pencerelerden uzak durmaları ve güvenli alanlara sığınmaları çağrısında bulundu.

Sabaha kadar süren alarm durumunun ardından saldırının sonuçlarına dair resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak bağımsız yayın organı Astra’nın incelediği görgü tanığı kayıtlarına göre, saldırıda Rosneft şirketine ait bölgenin en büyük petrol tesislerinden Kuybışev Petrol Rafinerisi hedef alındı.

Söz konusu tesis, daha önce ocak ayında ve üretimin durmasına yol açan nisan ayındaki İHA saldırılarında da vurulmuştu.

Çuvaşistan’da askeri üretim tesisi hedef alındı

Sabah saatlerinde bir diğer hava saldırısı da Çuvaşistan Cumhuriyeti’nin başkenti Çeboksarı’ya yönelik gerçekleşti. Çuvaşistan Başkanı Oleg Nikolayev, altyapı tesislerindeki hasar durumunun ve yaralı sayısının netleştirilmeye çalışıldığını açıkladı.

Astra’nın aktardığı verilere göre, saldırıların hedefinde Rus ordusu için kritik askeri donanımlar üreten VNIIR-Progress fabrikası yer aldı. Daha önce 5 Mayıs’ta da iki kez hedef alınan bu tesiste, İHA’ları Ukrayna’nın elektronik harp sistemlerinden koruyan Kometa antenleri üretiliyor.

Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı verilerine göre fabrikada ayrıca Glonass, GPS ve Galileo sistemleri için uydu alıcıları ile Şahid kamikaze İHA’ları, İskender ve Kalibr füzeleri ile güdümlü uçak bombalarında kullanılan Kometa tipi modüllerin üretimi yapılıyor.

Füze tehlikesi alarmı gecenin ilerleyen saatlerinde Kurgan, Çelyabinsk, Sverdlovsk, Penza bölgeleri ile Yamalo-Nenets Özerk Okrugunda da ilan edildi.

Vladimir Bölge Valisi Aleksandr Avdeyev ise gece düzenlenen İHA saldırısı neticesinde iki altyapı tesisinde yangın çıktığını bildirdi. Can kaybı veya yaralanma olmadığını belirten Avdeyev, Acil Durumlar Bakanlığı ve Ulusal Muhafızlar (Rosgvardiya) ekiplerinin müdahalesinin sürdüğünü kaydetti.

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin de 10 Haziran gününün ilk saatlerinden itibaren başkente doğru ilerleyen 12 İHA’nın düşürüldüğü bilgisini paylaştı.

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, gece boyunca 20 Rus bölgesi üzerinde Ukrayna’ya ait 326 insansız hava aracının hava savunma sistemlerince engellendiği ve imha edildiği duyuruldu. Bakanlık, hava savunma sistemleri tarafından düşürülen herhangi bir füze olup olmadığına dair ise bilgi paylaşmadı.

Dubai Uluslararası Finans Merkezi Mahkemesi, Rusya’nın Alman enerji şirketi Wintershall Dea, şirket temsilcileri ve hakemler aleyhine Moskova’da yürüttüğü davaları durdurmasına hükmetti. Kararda, Rusya’nın tahkim sürecini engellemeye çalıştığı belirtilerek, Moskova’daki davaların derhal ve koşulsuz olarak askıya alınması istendi.

Dubai Uluslararası Finans Merkezi (DIFC) Mahkemesi, Rusya’nın Alman enerji şirketi Wintershall Dea, şirketin temsilcileri ve uyuşmazlık hakemleri aleyhine Moskova’da yürüttüğü hukuki süreçleri durdurmasını talep eden ihtiyati tedbir kararını onayladı.

Sektörel yayın organı Global Arbitration Review’in (GAR) aktardığı karara göre, Rusya’nın Moskova’da yürüttüğü davaların durdurulması yönündeki talep kesinleşti. Rusya’da Wintershall’e yönelik davaları yürüten Rusya Başsavcılığı ise konuyla ilgili sorulara henüz yanıt vermedi.

DIFC İlk Derece Mahkemesi Hakimi Jeremy Cooke, 4 Haziran tarihli kararında, Wintershall firmasının daha önce tahkim heyeti tarafından alınan kararların uygulanması yönündeki talebini kabul etti.

Hakim Cooke, geçen yılın kasım ayında verdiği geçici kararda Rusya’ya yönelik bir ceza ihtarı yayımlamıştı.

Yeni kararda da Rusya’nın ve bu ihlallere yardımcı olan kişilerin mahkemeye saygısızlık, Dubai Başsavcılığına sevk, para cezaları ve varlıkların dondurulması gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısı yinelendi.

Rus hukukçular, söz konusu ihtarı daha önce “eşi benzeri görülmemiş bir adım” olarak nitelendirmişti.

Wintershall, geçen yılki geçici tedbir kararını DIFC Mahkemesinden karşı tarafın katılımı olmadan tek taraflı olarak almıştı. GAR’ın aktardığına göre Rusya, geçen ay düzenlenen duruşmada bu kararın kalıcı hale getirilmesine karşı çıktı.

Rusya Başsavcılığı, Nisan 2025’te Moskova’daki mahkemeye sunduğu ilk dava dilekçesinde, Wintershall’in iddialarının asılsız olduğunu savunmuş ve Alman şirketinin uzun yıllara dayanan başarılı işbirliğine rağmen 2022 yılında “Batı’nın yasa dışı yaptırımlarına katılma” kararı aldığını öne sürmüştü.

Dilekçede ayrıca, şirketin Rusya’daki ticari faaliyetlerini ekonomik değil, tamamen siyasi gerekçelerle, hissedarlarının ve yatırımcılarının çıkarlarına zarar verecek şekilde sonlandırdığı iddia edilmişti.

Kararında Rusya’nın tahkim sürecini elindeki tüm araçlarla sabote etmeye çalıştığını belirten Hakim Cooke, Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi bünyesinde kurulan tahkim heyeti nihai kararını verene kadar Rusya’nın Moskova’daki davaları “derhal ve koşulsuz olarak” durdurması ve benzer süreçler başlatmaktan kaçınması gerektiğine hükmetti.

GAR’da yer alan ayrıntılara göre Hakim Cooke, Rusya’nın Moskova mahkemelerinin sonbaharda aldığı kararları geri çekmek için gerekli tüm adımları atması gerektiğini de yazdı.

Moskova Tahkim Mahkemesi, Eylül 2025’te Wintershall aleyhine yurt dışı tahkim yasağı kararı almış, kasım ayında ise Rusya Başsavcılığının talebi üzerine, bu yasağı ihlal ettikleri gerekçesiyle şirkete, temsilcilerine ve hakemler Charles Poncet ile Olufunke Adekoya’ya 7,5 milyar euro para cezası vermişti.

Dubai mahkemesinin kararı, ayrıca Rusya Başsavcılığının bu yıl Moskova’da hakem Charles Poncet’e karşı başlattığı ve Poncet’in hakemlik statüsünün ömür boyu iptal edilmesini talep ettiği ayrı davayı da kapsıyor.

Rus savcılar, Lahey’deki mahkeme tarafından atanan hakemleri “etki ajanları ve Batı yaptırımlarının rehineleri” olarak nitelendiriyor.

Bir dönem Avrupa’nın en büyük özel petrol ve doğalgaz şirketi olan Wintershall Dea, Rus hükümetinin Gazprom’un ortak girişimlerden doğalgaz satın alma fiyatlarına üst sınır getirmesinin ardından, 2023 yılının başında Rusya’dan çekilme kararı almıştı.

2023 yılının sonunda yayımlanan başkanlık kararnamesiyle ortak girişimlerin tüm hak ve yükümlülükleri Rus hükümeti tarafından kurulan şirketlere devredilmiş, yabancı ortakların paylarının satışından elde edilen gelirler ise önceki sahipleri adına açılan “C tipi” hesaplara aktarılmıştı.

Bu uygulamayı varlıklarına el konulması olarak değerlendiren Wintershall Dea, Rusya’nın imzaladığı ancak onaylamadığı Enerji Şartı Antlaşması da dahil olmak üzere Rusya federal yönetimine karşı iki ayrı tahkim süreci başlatmıştı.

Reuters’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre Hindistan ve Çin, İran’daki savaşın başlamasından bu yana ilk kez Rus petrolü için yeniden indirim talep ediyor. Temmuz ve ağustos teslimatlı Ural petrolü, Hindistan ve Çin limanlarında Brent petrolüne kıyasla varil başına yaklaşık 2 ila 3 dolar indirimle işlem görüyor.

Reuters’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Hindistan ve Çin, İran’daki savaşın başlamasından bu yana ilk kez Rus petrolü için yeniden indirim talep ediyor.

Kaynakların aktardığına göre temmuz ve ağustos teslimatlı Rus Ural petrolü, Hindistan ve Çin limanlarında Brent petrolüne kıyasla varil başına yaklaşık 2 ila 3 dolar indirimle satılıyor. Hindistan ve Çin, Ural petrolünün başlıca ihracat pazarları arasında yer alıyor.

Nisan ve mayıs teslimatlı Ural petrolü ise Ortadoğu’daki savaşın küresel petrol arzını aksatmasının ardından Hindistan ve Çin’de Brent’e kıyasla varil başına 7 ila 8 dolar primle işlem görmüştü.

Kış aylarında ABD’nin yaptırımları sıkılaştırmasının ardından Ural petrolündeki indirimler varil başına 10 dolara kadar çıkarken, geçen yaz bu oran 1 ila 3 dolar seviyesinde bulunuyordu.

Kaynaklar, Asya’daki rafinerilerin stoklarını yeniden düzenlemesi, alternatif petrol türleri araması ve bazı durumlarda düşük kâr marjları nedeniyle işleme hacimlerini azaltmasının Rus petrolüne yönelik talebi düşürdüğünü belirtti.

Reuters’a konuşan kaynaklar, Çin’in görece sınırlı miktarda Ural petrolü satın aldığını, ağırlıklı olarak ESPO Blend ile Arktik ve Sahalin menşeli petrol türlerini tercih ettiğini söyledi.

Bu nedenle Çin’deki genel talep düşüşünün tüm Rus petrol türlerinin fiyatları üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi.

Bir petrol tüccarı, “Çin ve Hindistan piyasaları birbirini yakından izliyor ve alıcılar, piyasalardan birinde talebin zayıf olduğunu bildiklerinde fiyat indirimi talep ediyor” dedi.

Reuters’a konuşan bir diğer kaynak ise bazı Çinli alıcıların haziran teslimatlı Rus ESPO Blend kargolarını kabul etmeyi reddettiğini ve petrolün denizde bekletilebileceği uyarısında bulunduğunu söyledi.

Kaynağa göre bu durum satıcıları fiyat konusunda daha uzlaşmacı hale getiriyor.

Ajansın görüştüğü kaynaklar, Rusya’nın Uzak Doğu’dan ihraç ettiği ESPO Blend petrolünün fiyatlarının da Çin’deki zayıf talep nedeniyle gerilediğini belirtti.