Avrupa
Çeburaşka, Baltık ülkelerinde nasıl “güvenlik tehdidi” haline geldi?

Baltık ülkelerinde, Sovyet anıtlarına çiçek bırakmak, “Katyuşa” gibi şarkılar söylemek ve hatta Çeburaşka oyuncağı sergilemek “suç” kapsamında soruşturuluyor. Ruslara yönelik şiddet çağrıları cezasız kalırken, Letonya’da dil sınavını geçemeyen yaşlı Rusya vatandaşları, sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılma ve sınır dışı edilme tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor.
Baltık ülkelerinde, çarpık gerçeklik algısı yaratan yeni uygulamalar dikkat çekiyor. Polis, Sovyet şarkıları söyleyen, yıkılan asker anıtlarına çiçek bırakan ve hatta Çeburaşka’yı sergileyen “suçluları” yakalarken, Rusların öldürülmesi yönündeki çağrılar cezasız kalıyor.
Mahkemeler ise yaşlı Rusların sınır dışı edilmesini, emekli maaşlarından ve sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılmasını doğru buluyor.
Letonya’nın Rezekne şehrinde polis, 2022 sonbaharında yıkılan ve halk arasında “Alyoşa” olarak bilinen Sovyet askeri anıtının yerine çiçek bırakan “faili” arıyor.
Ülkede yürürlükte olan yasalara göre, eski Sovyet anıtlarının bulunduğu yerlere çiçek bırakmak yasak. 9 Temmuz’da anıtın yerinde buket bulunması üzerine, “askeri saldırganlığı ve savaş suçlarını yücelten sembollerin kamusal alanda kullanılmasına” ilişkin yasa maddesi uyarınca idari süreç başlatıldı. Failin bulunması durumunda ağır para cezasına çarptırılması bekleniyor.
Polis, “Saldırganlıkla ilişkili nesnelerin yanına çiçek bırakmak gibi sembolik eylemler bile, özellikle hassas tarihsel hafıza bağlamında, kamu düzeninin ihlali olarak yorumlanabilir,” açıklamasını yaptı.
Çeburaşka’ya soruşturma, ‘Katyuşa’ya para cezası
Letonya Rus Birliği Partisi Eş Başkanı ve Yelgava şehir meclisi üyesi Andrey Pagor, ofisinin penceresine Zafer Bayramı tebriği, büyük dedesinin portresi ve Çeburaşka oyuncağı astığı için hakkında idari soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Pagor, “Normal polis memurları, tam da iş yükünün zirve yaptığı ve personel sıkıntısı çekildiği dönemde, bu tür uydurma davalarla uğraşmak zorunda bırakılıyor,” diyerek tepki gösterdi.
Sorguya çağrılan Pagor, “suç ortağı” Çeburaşka’yı ofisinin penceresinde bıraktığını belirtti.
Yazar Eduard Uspenskiy tarafından yaratılan bu karakter, Letonya’da ilk kez baskıya maruz kalmıyor.
2022 baharında Riga’daki kukla tiyatrosu, Çeburaşka ve Timsah Gena karakterlerinin “Rus askeri propagandasının parçası olduğu” gerekçesiyle çocuk oyununu repertuvarından çıkarmıştı.
Geçen yıl haziran ayında ise Daugavpils’te toplu taşıma aracında “savaşı öven” şarkılar söyleyen dokuz kişi hakkında soruşturma başlatıldı.
Kimlikleri tespit edilen iki kişinin, trafikte sıkışan otobüste vakit geçirmek için “Katyuşa” şarkısını söyleyen Rus emekliler olduğu anlaşıldı.
Polis, “Sovyet ordusunu ve işgal rejimini yücelten” şarkıyı söylemenin ağır ihlal olduğunu belirterek her iki emekliyi 300 avro para cezasına çarptırdı.
Rusya, BDT ülkelerini tarih kitaplarında Sovyet geçmişini çarpıtmakla suçladı
Sosyal medyada ‘Alyoşa’ şarkısına 1000 avro ceza
Estonya’nın Kohtla-Järve şehrinde yaşayan İlya Maslyakov ise “Alyoşa” şarkısını söylediği videoyu sosyal medyada paylaştığı için 1000 avro para cezasına mahkûm edildi.
İnterneti “fitne” aramak için tarayan polis memuru (web-konstebl), videoda Estonya’da yasak olan Aziz Yorgi kurdelesi ve kızıl yıldız sembollerini tespit etti. Maslyakov, videoyu bu sembollerin henüz yasaklanmadığı 2019’da kaydettiğini ve altı yıl önceki videoyu TikTok’taki uluslararası şarkı etkinliğine katılmak için farkında olmadan paylaştığını söyledi.
Tek geliri emekli maaşı olan Maslyakov için bu ceza ağır darbe oldu. Estonya’daki Rus topluluğunun çağrısıyla para kısa sürede toplandı.
‘İtalya’da Rusça konuşuluyor’ diyen öğretmen işinden oldu
Riga’daki 225 numaralı anaokulunda eğitimci olarak çalışan Olga Sokolova, İtalya tatilinde çektiği videoda bu ülkede pek çok kişinin Rusça anladığını ancak kimsenin Letonca bilmediğini söylemesi üzerine işinden oldu.
Riga belediyesi, Sokolova’nın “ülkeye bariz saygısızlık gösterdiğine” karar verdi. Sokolova istifaya zorlanırken, Letonya milli takımında oynayan basketbolcu oğulları Rodion ve Artur Kurucs’un da “Letonya için oynamaya layık olmadıkları” gerekçesiyle takımdan ayrılmaları yönünde baskıya maruz kaldığı belirtildi.
Litvanya’da ise yeni atanan Maliye Bakan Yardımcısı Valentin Gavrilov’un, her yıl Zafer Günü’nde Vilnius’taki Antakalnis Mezarlığı’na giderek savaşta ölen Sovyet askerlerinin mezarlarına çiçek bıraktığı ortaya çıkınca istifa etmek zorunda kaldı.
Gavrilov’un ayrıca, Litvanya’da yasaklı olan Rus sosyal ağı VKontakte’de Sovyet savaş şarkıları içeren kişisel sayfasının bulunması da skandalı büyüttü.
Ruslara yönelik şiddet çağrıları cezasız kalıyor
Eski televizyon sunucusu ve siyasetçi Natalya Abola’nın devleti eleştiren paylaşımının altına yorum yapan Gints Zemitans adlı kullanıcı, Abola’nın “halk güçleri tarafından tasfiye edilmesi” çağrısında bulundu.
Uldis Dundurs isimli başka kullanıcı ise “tüm Rusların gaz odasına gönderilmesi” gerektiğini yazdı. Polise yapılan şikâyetler üzerine, sadece gaz odası çağrısıyla ilgili “kurum içi inceleme” başlatıldığı, diğer başvuruların ise reddedildiği bildirildi.
Letonya’dan Rus emeklilere sınır dışı tehdidi
Letonya meclisi, 1991’de vatandaşlık verilmeyen ve daha sonra Rusya vatandaşlığı ile Letonya’da oturum izni alan yaşlıları hedef alan yasayı kabul etti.
Bu kişilerden, sınır dışı edilme tehdidi altında Letonca dil sınavını geçmeleri isteniyor. Sınavı geçemeyenler ise ücretsiz sağlık hizmetlerinden ve sosyal yardımlardan mahrum bırakılıyor.
Avukat Yelizaveta Krivtsova’nın, bu yasaya karşı Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru reddedildi. Mahkeme, kararında Rus emeklilerin sınır dışı edilmemek için A2 seviyesinde Letonca bilmelerinin zorunlu olduğunu belirtti.
Krivtsova, “Mahkeme, sınavı üç kez geçemeyen yaşlı bir kadının durumuyla hiç ilgilenmedi. Kararın ana mesajı şu: Letonca bilmeyen çok sayıda insanın ülkede yaşamasının devlete yönelik ciddi tehdit oluşturduğu, bu nedenle yaşlı ve hasta insanların sınır dışı edilmesinin kabul edilebilir olduğu kabul ediliyor,” diyerek durumu özetledi. Krivtsova, davayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıyacağını bildirdi.
Putin’in danışmanı Kobyakov: SSCB hukuken varlığını sürdürüyor
Avrupa
Almanya, Rusya’ya karşı binlerce yeni füze almaya hazırlanıyor

Bloomberg’ün haberine göre Almanya, Tomahawk sevkiyatında yaşanan gecikmeler üzerine savunma cephaneliğini binlerce hassas vuruş füzesiyle takviye etmeyi planlıyor. Berlin, Amerikan girişimi Covenant’tan 1,12 milyar doları aşan Anthem füzeleri almanın yanı sıra Ukrayna, Hollanda ve İngiltere ortaklı projeleri değerlendiriyor.
Almanya, savunma cephaneliğini genişletmek amacıyla binlerce hassas vuruş füzesi satın almayı planlıyor.
Almanya ordusunun envanterinde şu anda yalnızca havadan fırlatılan ve yaklaşık 500 kilometre gibi görece kısa bir menzile sahip olan Taurus seyir füzeleri yer alıyor.
Bloomberg’ün konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde, Berlin’in Amerikan Raytheon üretimi BGM-109 Tomahawk füzeleri ile Typhon fırlatma sistemlerini tedarik etme planının ise gecikmelerle karşılaştığı belirtildi.
Bu tablonun ardından Almanya Savunma Bakanlığı, çok sayıda üreticiyle binlerce hassas vuruş füzesi almak üzere görüşmelere başladı.
Berlin’in benimsediği strateji, görece düşük maliyetli füzeleri yüksek adetlerle temin ederek nicelik üstünlüğü kurmayı ve olası bir hasmın hava savunma sistemlerini doygunluğa ulaştırarak felce uğratmayı amaçlıyor.
Görüşme yürütülen taraflardan birini Amerikan savunma girişimi Covenant oluşturuyor.
Almanya, bu şirketten 1,12 milyar doları aşan bir maliyetle karadan fırlatılan binlerce Anthem seyir füzesi almayı değerlendiriyor.
Covenant şirketi ABD kökenli olmasına karşın projenin Avrupa ile doğrudan bağı sürüyor. Girişim, bu yıl Almanya’nın Leipzig kentinde bir fabrika açtı.
Fabrikadaki ilk füzelerin 2027 yılının başında üretim bandından çıkması hedefleniyor.
Gelecek yılın sonuna kadar bin adet üretmeyi planlayan şirket, bağımsız Avrupa tedarik zincirlerinden faydalanarak 2028 yılına gelindiğinde yıllık 5 bin füzelik azami kapasiteye ulaşmayı amaçlıyor.
Berlin tek bir tedarikçiye bağlı kalmamak için alternatifleri inceliyor
Berlin yönetimi tek bir şirkete bağımlı kalmaktan kaçınmak için farklı seçenekleri de gündemde tutuyor.
Bu kapsamda Ukrayna ile Bars seyir füzelerinin ortak üretimi ve satın alınması yönünde temaslar yürütülüyor.
Hollanda merkezli Destinus SA şirketinin geliştirdiği Ruta füzeleri de incelenen seçenekler arasında yer alıyor.
Almanya ve İngiltere ortak girişimi olan Hypersonica ile de yüksek hızlı HS1 füzelerinin geliştirilmesi konusu ele alınıyor.
Avrupa ülkeleri, Ukrayna’daki çatışmaların başlamasının ardından geniş kapsamlı bir yeniden silahlanma sürecine girdi.
Rusya’nın Berlin Büyükelçisi Sergey Neçayev ise mayıs ayında yaptığı açıklamada Almanya’nın Rusya ile askeri bir karşı karşıya gelişe hazırlandığını öne sürmüştü.
Neçayev, Almanya’nın Ukrayna’daki çatışmalara taraf olmama yönündeki resmi beyanlarına rağmen askeri harcamalarını artırdığını, ordu mevcudunu büyüttüğünü ve silahlanma adımlarını hızlandırdığını savundu.
Avrupa
Avusturya, dört Rus diplomatı sınır dışı etti

Avusturya, üçü büyükelçilikte biri AGİT temsilciliğinde görevli dört Rus diplomatı casusluk şüphesiyle sınır dışı etti. Karara tepki gösteren Rusya Dışişleri Bakanlığı misillemenin kaçınılmaz olduğunu duyururken Viyana’nın 2022’den bu yana sınır dışı ettiği Rus görevli sayısı en az 18’e ulaştı.
Avusturya, dört Rus diplomatı “istenmeyen kişi” ilan ederek sınır dışı etti. Diplomatlardan üçü Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde görev yaparken biri ülkenin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Daimi Temsilciliğinde yer alıyordu.
Gelişmeyi cuma günü ilk olarak Avusturya dergisi Profil duyurdu; kamu yayıncısı ORF ve Die Presse gazetesi de Dışişleri Bakanlığına dayandırdıkları haberlerle bilgiyi teyit etti.
Bakanlık açıklamasında kararın güvenlik birimlerinden gelen veriler doğrultusunda alındığı belirtildi. Açıklamada, dört Rus görevlinin diplomatik statüleriyle bağdaşmayan faaliyetler yürüttüğü kaydedildi.
Moskova ise karara gecikmeden karşılık verileceğini duyurdu. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Avusturya’nın bu adımına yönelik tepkinin “kaçınılmaz olarak geleceğini” açıkladı.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde toplam 48 diplomat görev yapıyor. 23 Rus vatandaşı da ülkenin AGİT Daimi Temsilciliğinde yer alıyor.
Profil: Rus diplomatlar casuslukla suçlanıyor
Profil dergisi, sınır dışı edilen dört Rus diplomatın casusluk şüphesiyle hedef alındığını aktardı.
Bu isimlerin, araştırmacı yayın organı Agentstvo’nun ağustos başında yayımladığı ve istihbarat servisleriyle bağlantılı olabileceği öne sürülen 21 kişilik diplomat listesinde yer alıp almadığı ise henüz netleşmedi.
Profil, Avusturya Savunma Bakanlığının ağustos ayı ortasında askerlere olası Rus ajan devşirme girişimlerine karşı uyarı yazısı gönderdiğini ve şüpheli temasların bildirilmesini istediğini kaydetti.
Avusturya makamlarının gündemine giren bir diğer başlık ise Viyana sakinlerinin Rusya Büyükelçiliği çatısından gelen seslere yönelik şikayetleri oldu.
İngiliz The Financial Times gazetesi mart ayında kaynaklarına dayandırdığı haberinde, çatıdaki “anten ormanı” aracılığıyla NATO ve diğer uluslararası kuruluşların haberleşmelerinin dinlendiğini öne sürmüştü. Viyana yönetimi bu iddialar üzerine mayıs ayında üç Rus diplomatı sınır dışı etmişti.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı eylül ayı ortasında yerel haber ajansı APA’ya yaptığı açıklamada, Rusya Büyükelçiliği temsilcilerinin çatıdaki havalandırma pervanelerinin arızalandığını savunarak gürültü için özür dilediğini bildirmişti.
Şubat 2022’de Ukrayna’da başlayan savaştan bu yana Avusturya, son kararla birlikte Rus temsilciliklerindeki en az 18 personeli sınır dışı etmiş oldu.
Avrupa
Sırbistan’da öğrenci mitinginde yüzbinlerce kişi bir araya geldi

Sırbistan’da öğrencilerin öncülüğündeki hareketin son mitingi için perşembe günü yüz binlerce kişi Belgrad’ın merkezinde bir araya geldi.
25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimleri öncesinde yapılan mitingin organizatörleri, mitinge en az 200.000 kişinin katıldığını belirtti.
Hareket, Aleksandar Vučić ve Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) 14 yıllık iktidarını sona erdirmeyi ve yaklaşık iki yıldır süren hükümet karşıtı protestoları bir seçim zaferine dönüştürmeyi hedefliyor.
Protesto hareketi, Kasım 2024’te kuzeydeki Novi Sad kentinde bir tren istasyonu kanopisinin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesi ve bunun ülke genelinde öğrenciler öncülüğünde kitlesel yolsuzluk karşıtı protestolara yol açmasının ardından ortaya çıktı.
Göstericiler, felaketin sorumlusu olarak hükümetin yolsuzluğunu gösterdi fakat henüz kimse cezai olarak sorumlu tutulmadı.
Öğrenci Listesi’nden birçok aday kalabalığa hitap etti. Aralarında, yargı ve savcılığın siyasi baskı ve kişisel çıkarların etkisinden arındırılması çağrısında bulunan tanınmış Sırp aktör Tihomir Stanić de vardı.
Stanić, “Hepimiz kanun önünde eşit olmamaktan bıktık. Sırbistan özgürlüğü, adaleti ve hesap verebilirliği hak ediyor,” dedi.
Miting, son iki yıldır öğrenci hareketinin harekete geçirdiği çok sayıda genç de dahil olmak üzere her yaştan insanı bir araya getirdi.
Belgrad’dan 26 yaşındaki Nađa, başından beri öğrencileri desteklediğini ve adalet ve daha iyi bir gelecek için mücadele eden insanların yanında yer almaktan gurur duyduğunu söyledi.
Rapporteur’e verdiği demeçte, “Öğrenci Listesi’nin seçimi kazanmasını bekliyorum fakat iktidar yetkililerinin sonuçları sorgulamak ve itibarsızlaştırmak için ellerinden gelen her şeyi yapacaklarına inanıyorum,” dedi.
Mitinge, siyasi değişim ve çocukları için daha iyi bir gelecek umduğunu belirten daha yaşlı destekçiler de katıldı.
61 yaşındaki Dragana, Rapporteur’e, “Umarım yeni hükümet, çocuklarımızın Sırbistan’ı terk etmek zorunda kalmadan geleceklerini kurabilecekleri bir ülke yaratır,” dedi.
Seçimler, Vučić’in iktidar partisinin yıllarca kendisiyle kıyaslanabilecek kadar güçlü bir seçim rakibiyle karşılaşmadığı 2012’de SNS’nin iktidara gelmesinden bu yana Sırbistan’da görülen en belirsiz seçimler olarak değerlendiriliyor.
Seçim kampanyası neredeyse bir referandum havasına büründü. Oylama, genel olarak SNS’nin iktidarının devamı ile siyasi değişim umudu arasında bir seçim olarak görülüyor.
Anketler, iktidar koalisyonu ile Öğrenci Listesi arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor. Salı günü yayınlanan son ankete göre, kararını vermiş seçmenler arasında SNS liderliğindeki koalisyon %42,9, Öğrenci Listesi ise %42 oy oranına sahip.
Avrupa Parlamentosu heyeti de dahil olmak üzere uluslararası gözlemciler, seçimleri izleyecek.
Seçimlerin nasıl yürütüleceği, seçim koşulları, demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğü konusundaki süregelen endişeler nedeniyle, uzun süredir durma noktasına gelen Sırbistan’ın AB üyelik süreci üzerinde önemli etkiler yaratabilir.
Amerika5 gün önceSenatör Sanders: Silikon Vadisi zenginleri “korkunç bir plan” üzerinde çalışıyor
Dünya Basını2 hafta önceİngiliz diplomat Crooke: Suudi Arabistan’da asıl çöküş içeriden gelecek
Dünya Basını2 hafta önceBrezilya’da Bolsonaro rüzgarı ve Lulismonun sınırları
Dünya Basını2 hafta önceRay Dalio: ABD için 3 yıl içinde borç krizi görüyorum
Rusya2 hafta önceRusya, Trump ile varılan mutabakatla dizel ihracatını kısmen serbest bıraktı
Avrupa2 hafta önceBerlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi
Avrupa2 hafta önceBurnham: Brexit oylamasında Rus müdahalesi var
Avrupa2 hafta önceLe Pen ve Mélenchon farkı açıyor








