Bizi Takip Edin

Avrupa

Çeburaşka, Baltık ülkelerinde nasıl “güvenlik tehdidi” haline geldi?

Yayınlanma

Baltık ülkelerinde, Sovyet anıtlarına çiçek bırakmak, “Katyuşa” gibi şarkılar söylemek ve hatta Çeburaşka oyuncağı sergilemek “suç” kapsamında soruşturuluyor. Ruslara yönelik şiddet çağrıları cezasız kalırken, Letonya’da dil sınavını geçemeyen yaşlı Rusya vatandaşları, sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılma ve sınır dışı edilme tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor.

Baltık ülkelerinde, çarpık gerçeklik algısı yaratan yeni uygulamalar dikkat çekiyor. Polis, Sovyet şarkıları söyleyen, yıkılan asker anıtlarına çiçek bırakan ve hatta Çeburaşka’yı sergileyen “suçluları” yakalarken, Rusların öldürülmesi yönündeki çağrılar cezasız kalıyor.

Mahkemeler ise yaşlı Rusların sınır dışı edilmesini, emekli maaşlarından ve sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılmasını doğru buluyor.

Letonya’nın Rezekne şehrinde polis, 2022 sonbaharında yıkılan ve halk arasında “Alyoşa” olarak bilinen Sovyet askeri anıtının yerine çiçek bırakan “faili” arıyor.

Ülkede yürürlükte olan yasalara göre, eski Sovyet anıtlarının bulunduğu yerlere çiçek bırakmak yasak. 9 Temmuz’da anıtın yerinde buket bulunması üzerine, “askeri saldırganlığı ve savaş suçlarını yücelten sembollerin kamusal alanda kullanılmasına” ilişkin yasa maddesi uyarınca idari süreç başlatıldı. Failin bulunması durumunda ağır para cezasına çarptırılması bekleniyor.

Polis, “Saldırganlıkla ilişkili nesnelerin yanına çiçek bırakmak gibi sembolik eylemler bile, özellikle hassas tarihsel hafıza bağlamında, kamu düzeninin ihlali olarak yorumlanabilir,” açıklamasını yaptı.

Çeburaşka’ya soruşturma, ‘Katyuşa’ya para cezası

Letonya Rus Birliği Partisi Eş Başkanı ve Yelgava şehir meclisi üyesi Andrey Pagor, ofisinin penceresine Zafer Bayramı tebriği, büyük dedesinin portresi ve Çeburaşka oyuncağı astığı için hakkında idari soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Pagor, “Normal polis memurları, tam da iş yükünün zirve yaptığı ve personel sıkıntısı çekildiği dönemde, bu tür uydurma davalarla uğraşmak zorunda bırakılıyor,” diyerek tepki gösterdi.

Sorguya çağrılan Pagor, “suç ortağı” Çeburaşka’yı ofisinin penceresinde bıraktığını belirtti.

Yazar Eduard Uspenskiy tarafından yaratılan bu karakter, Letonya’da ilk kez baskıya maruz kalmıyor.

2022 baharında Riga’daki kukla tiyatrosu, Çeburaşka ve Timsah Gena karakterlerinin “Rus askeri propagandasının parçası olduğu” gerekçesiyle çocuk oyununu repertuvarından çıkarmıştı.

Geçen yıl haziran ayında ise Daugavpils’te toplu taşıma aracında “savaşı öven” şarkılar söyleyen dokuz kişi hakkında soruşturma başlatıldı.

Kimlikleri tespit edilen iki kişinin, trafikte sıkışan otobüste vakit geçirmek için “Katyuşa” şarkısını söyleyen Rus emekliler olduğu anlaşıldı.

Polis, “Sovyet ordusunu ve işgal rejimini yücelten” şarkıyı söylemenin ağır ihlal olduğunu belirterek her iki emekliyi 300 avro para cezasına çarptırdı.

Rusya, BDT ülkelerini tarih kitaplarında Sovyet geçmişini çarpıtmakla suçladı

Sosyal medyada ‘Alyoşa’ şarkısına 1000 avro ceza

Estonya’nın Kohtla-Järve şehrinde yaşayan İlya Maslyakov ise “Alyoşa” şarkısını söylediği videoyu sosyal medyada paylaştığı için 1000 avro para cezasına mahkûm edildi.

İnterneti “fitne” aramak için tarayan polis memuru (web-konstebl), videoda Estonya’da yasak olan Aziz Yorgi kurdelesi ve kızıl yıldız sembollerini tespit etti. Maslyakov, videoyu bu sembollerin henüz yasaklanmadığı 2019’da kaydettiğini ve altı yıl önceki videoyu TikTok’taki uluslararası şarkı etkinliğine katılmak için farkında olmadan paylaştığını söyledi.

Tek geliri emekli maaşı olan Maslyakov için bu ceza ağır darbe oldu. Estonya’daki Rus topluluğunun çağrısıyla para kısa sürede toplandı.

‘İtalya’da Rusça konuşuluyor’ diyen öğretmen işinden oldu

Riga’daki 225 numaralı anaokulunda eğitimci olarak çalışan Olga Sokolova, İtalya tatilinde çektiği videoda bu ülkede pek çok kişinin Rusça anladığını ancak kimsenin Letonca bilmediğini söylemesi üzerine işinden oldu.

Riga belediyesi, Sokolova’nın “ülkeye bariz saygısızlık gösterdiğine” karar verdi. Sokolova istifaya zorlanırken, Letonya milli takımında oynayan basketbolcu oğulları Rodion ve Artur Kurucs’un da “Letonya için oynamaya layık olmadıkları” gerekçesiyle takımdan ayrılmaları yönünde baskıya maruz kaldığı belirtildi.

Litvanya’da ise yeni atanan Maliye Bakan Yardımcısı Valentin Gavrilov’un, her yıl Zafer Günü’nde Vilnius’taki Antakalnis Mezarlığı’na giderek savaşta ölen Sovyet askerlerinin mezarlarına çiçek bıraktığı ortaya çıkınca istifa etmek zorunda kaldı.

Gavrilov’un ayrıca, Litvanya’da yasaklı olan Rus sosyal ağı VKontakte’de Sovyet savaş şarkıları içeren kişisel sayfasının bulunması da skandalı büyüttü.

Ruslara yönelik şiddet çağrıları cezasız kalıyor

Eski televizyon sunucusu ve siyasetçi Natalya Abola’nın devleti eleştiren paylaşımının altına yorum yapan Gints Zemitans adlı kullanıcı, Abola’nın “halk güçleri tarafından tasfiye edilmesi” çağrısında bulundu.

Uldis Dundurs isimli başka kullanıcı ise “tüm Rusların gaz odasına gönderilmesi” gerektiğini yazdı. Polise yapılan şikâyetler üzerine, sadece gaz odası çağrısıyla ilgili “kurum içi inceleme” başlatıldığı, diğer başvuruların ise reddedildiği bildirildi.

Letonya’dan Rus emeklilere sınır dışı tehdidi

Letonya meclisi, 1991’de vatandaşlık verilmeyen ve daha sonra Rusya vatandaşlığı ile Letonya’da oturum izni alan yaşlıları hedef alan yasayı kabul etti.

Bu kişilerden, sınır dışı edilme tehdidi altında Letonca dil sınavını geçmeleri isteniyor. Sınavı geçemeyenler ise ücretsiz sağlık hizmetlerinden ve sosyal yardımlardan mahrum bırakılıyor.

Avukat Yelizaveta Krivtsova’nın, bu yasaya karşı Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru reddedildi. Mahkeme, kararında Rus emeklilerin sınır dışı edilmemek için A2 seviyesinde Letonca bilmelerinin zorunlu olduğunu belirtti.

Krivtsova, “Mahkeme, sınavı üç kez geçemeyen yaşlı bir kadının durumuyla hiç ilgilenmedi. Kararın ana mesajı şu: Letonca bilmeyen çok sayıda insanın ülkede yaşamasının devlete yönelik ciddi tehdit oluşturduğu, bu nedenle yaşlı ve hasta insanların sınır dışı edilmesinin kabul edilebilir olduğu kabul ediliyor,” diyerek durumu özetledi. Krivtsova, davayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıyacağını bildirdi.

Putin’in danışmanı Kobyakov: SSCB hukuken varlığını sürdürüyor

Avrupa

Volkswagen CEO’su Blume “alarm veriyor”

Yayınlanma

Volkswagen CEO’su Oliver Blume, otomobil üreticisinin “kritik sınırın ötesinde” bir durumda olduğu uyarısında bulundu.

Şirketin intranetinde yayınlanan ve AFP’ye gönderilen bir röportajda Blume, Volkswagen ve Alman otomotiv endüstrisinin, küresel olumsuzluklar ve Çinli rakipler nedeniyle “tarihlerinin en büyük sarsıntısıyla” karşı karşıya olduğunu söyledi.

Otomobil üreticisi, büyük çaplı işten çıkarmaları değerlendiriyor ve önümüzdeki günlerde Blume, şirketin planları hakkında güncel bilgiler vermek üzere Volkswagen’in Wolfsburg’daki genel merkezinde ve Zwickau ile Emden’deki tesislerinde çalışanlarla bir araya gelecek.

Blume röportajda, fabrika kapatmalarına ilişkin henüz bir karar alınmadığını belirtmekle birlikte, “Emden, Hannover, Zwickau ve Neckarsulm’daki fabrikaların 2030’larda kârlı kalabilmelerine yönelik şu anda herhangi bir yol göremedikleri” şeklindeki şirketin tutumunu yineledi.

Volkswagen, 100.000 kişiyi işten çıkarmayı planlıyor

Şirketin ayrıca Avrupa’da yıllık 500.000 araçlık bir üretim fazlasıyla başa çıkmak zorunda olduğunu da sözlerine ekledi.

Blume, fabrikaların kapatılmasının her zaman “en son ve en pahalı çözüm” olacağını belirtti.

Otomobil üretiminin durdurulabileceği tesislerde Volkswagen’in başka “endüstriyel çözümler” araştırdığını da ekleyen Blume, Osnabrück’teki fabrikasının kullanımı konusunda savunma sanayinden şirketlerle ileri aşamadaki görüşmelere işaret etti.

Temmuz ayında Blume, Volkswagen denetim kuruluna tasarruf planlarını sunmuş fakat herhangi bir karar alınmamıştı.

Alman basını o dönemde, Volkswagen Grubu’nun ana hissedarı olan ve oy haklarının %20’sine sahip Aşağı Saksonya eyalet hükümetinin planları onaylamayı reddettiğini bildirmişti.

Grup halihazırda 50.000 kişilik işten çıkarma kararı almıştı ve Blume, 37.000 çalışanla anlaşmaya varıldığını belirtti.

Blume, otomotiv devi adına çalışanlara “el ele vermeleri” çağrısında bulundu ve “Şirketteki herkes bu planı desteklerse başarılı olabiliriz,” dedi.

IG Metall sendikasının başkanı cuma günü yönetimi sert bir şekilde eleştirdi ve fabrika kapanmalarına direneceğine söz verdi.

Christiane Benner, Wirtschaftswoche haftalık dergisine verdiği demeçte, “Volkswagen çalışanları zaten ağır ve acı verici kesintileri kabul etmek zorunda kaldı ve şimdi de bir tokat daha yiyorlar,” dedi.

Okumaya Devam Et

Avrupa

AB, Ukrayna’ya 6,1 milyar avroluk desteği onayladı

Yayınlanma

AB, Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinin artan Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarını püskürtmekte zorlandığı bir ortamda, ülkeye 6,1 milyar avroluk yeni bir fon tahsis etmeyi onayladı.

Ukrayna, AB destek kredisinden sağlanan bu parayı, zor durumda olan hava savunmasını güçlendirmek ve diğer askeri ihtiyaçlarını karşılamak için kullanabilir.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hafta sonu yaptığı açıklamada, ülkesinin bu yıl AB’den toplam 30 milyar avroluk destek beklediğini belirtti.

Avrupa Komisyonuna göre, yeni fon hava ve füze savunma sistemleri, füzeler, mühimmat ve radarları karşılamak üzere ayrıldı.

Rus hava saldırılarıyla ağır darbe alan Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinde özellikle balistik füze önleyiciler konusunda eksiklik yaşanıyor.

6,1 milyar avro, 90 milyar avroluk Ukrayna Destek Kredisi’nin bir parçası ve gelecekteki silah alımları için halihazırda onaylanmış olan 16 milyar avroya ekleniyor.

Bu 16 milyar avronun 8,35 milyar avrosu, her bir ödemenin AB’nin somut satın alma sözleşmelerini onaylamasına bağlı olması nedeniyle, şu ana kadar ödenmiş durumda.

Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen bugün (24 Ağustos) yaptığı basın açıklamasında, “Rusya saldırılarını yoğunlaştırırken, Ukrayna’nın halkını koruması ve hava sahasını savunmasına yardımcı olmak için adımlar atıyoruz. Avrupa, Ukrayna’nın yanındadır ve ihtiyaç duyduğu anda ihtiyaç duyduğu her şeyi sağlayacağız,” dedi.

Komisyon, fonun büyük bir kısmının Avrupa yapımı savunma teçhizatına harcanacağını belirtti. 

AB yürütme organı, “stokların eritilmesi, siparişlerin önceliklerinin yeniden belirlenmesi ve üretimin artırılması yoluyla AB tedariklerinde önemli bir artışa” ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Zelenskiy, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın gelecek yılın başında ordusuna yeterli teçhizat sağlamak için 7 milyar ila 9 milyar avroya ihtiyacı olacağını söyledi. Maaşlar ve diğer harcamalar için ise 17 milyar avro daha gerekecek.

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın da aralarında bulunduğu “İstekliler Koalisyonu” temsilcileri, Ukrayna’ya ek destek konusunu görüşmek üzere şu anda Kiev’de toplanıyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise önleme sistemlerinin teslimatını hızlandıracağına dair taahhütte bulundu.

Okumaya Devam Et

Avrupa

İsviçreli bankaya göre Avrupa yapay zeka trenini kaçırdı

Yayınlanma

Financial Times, ABD’nin yapay zeka gelişimine Avrupa’dan katbekat fazla yatırım yaparak teknolojik ilerlemedeki farkı açtığını aktardı. İsviçreli özel banka J Safra Sarasin Başekonomisti Karsten Junius, Avrupa’nın son ileri teknoloji dalgasını kaçırdığını ve ABD’yi yakalayamazsa refah seviyesinin gerileyeceğini belirtti.

ABD, yapay zeka alanındaki gelişimini Avrupa’ya kıyasla katbekat yüksek yatırımlarla sürdürürken iki taraf arasındaki teknolojik ilerleme farkı giderek açılıyor.

Financial Times’ın (FT) haberine göre, İsviçreli özel banka J Safra Sarasin’in Başekonomisti Karsten Junius, Avrupa’nın en son ileri teknoloji dalgasını kaçırdığını belirtti.

Junius, Avrupa ile ABD arasındaki devasa yatırım farkının en azından kısmen geçici bir durum olduğunu savundu. Junius konuya ilişkin değerlendirmesinde, “ABD’deki yapay zeka yatırımları bu ölçekte sonsuza kadar sürmeyecektir” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte Avrupa’da yenilikçilik ve esneklik düzeyinde bir gerileme görüldüğüne işaret eden ekonomist, bu tablonun kısmen iş gücü piyasalarındaki katılıktan kaynaklanabileceğine dikkati çekti.

Junius ayrıca, “Avrupa ileri teknolojiler alanında ABD’yi yakalayamazsa ABD’ye kıyasla göreli yaşam standardımız düşmeye devam edecektir” uyarısında bulundu.

Daha önce, 21 Ağustos’ta Bloomberg tarafından yayımlanan haberde, Çin’in yapay zeka alanındaki liderlik yarışında ABD ile arasındaki farkı hızla kapattığı bildirilmişti.

Çin modellerinin kullanım ölçeği ve maliyet gibi temel göstergelerde şimdiden öne geçmeye başladığı, bu durumun da OpenAI ve Anthropic dahil olmak üzere ABD’li şirketlerde endişeye yol açtığı kaydedilmişti.

Bundan önce ise ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekanın petrol sektöründen daha büyük bir endüstri haline gelebileceğini ve bu alandaki yarışı kazanan tarafın belirleyici bir üstünlük elde edeceğini ifade etmişti.

Nisan ayında Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın bahar toplantıları kapsamında maliye bakanları, merkez bankası başkanları ve ilgili düzenleyici kurum temsilcileri en yeni yapay zeka modellerinin barındırdığı tehditleri ele almıştı.

Toplantılar marjında İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, düzenleyici kurumların küresel finans sistemine yönelik siber riskleri hızlandırılmış bir süreçle değerlendirmek zorunda kalacağını açıklamıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English