Avrupa
AB-Ukrayna zirvesinde sürpriz beklenmiyor: Üyelik başka bahara
Avrupa Birliği ile Ukrayna arasında yarın yapılacak zirveden önce, üst düzey AB yetkilileri Kiev’e gitti.
Bir AB yetkilisi, “Savaş esnasında Kiev’de olmamız çok güçlü bir sinyal. Ukrayna halkına bir sinyal. Rusya’ya bir sinyal. Tüm dünyaya bir sinyal,” diye konuştu.
Heyetlerin görüşmelerinden önce, Avrupa Komisyonu, AB-Ukrayna öncelik eylem planını güncelledi. Bu plan, Ukrayna’nın birliğin iç piyasasına entegrasyonunu hedefliyor. Bu planın iki tarafça da onaylanması bekleniyor.
Taslakta, Ukrayna’nın AB piyasasına ihraç mallarına gümrüksüz erişiminin kuvvetlendirilmesi planlanıyor. AB’nin, verili adımların ötesine geçilmesi yönündeki Ukrayna talebinin değerlendirileceği belirtilirken, gümrüklerin geçici olarak kaldırılmasının yarattığı ‘ticareti artırıcı etkiler’ de vurgulanıyor.
İktisadi başlıklar ön planda
Aynı zamanda AB’nin serbest dolaşım bölgesine ve birleşik avro ödeme bölgesine erişim de masada.
Bunun yanı sıra iki tarafın da yenilenebilir teknolojiler üzerine bir mutabakat zaptı imzalaması bekleniyor.
AB yetkilileri, hedefin sektörel entegrasyonu hızlandırmak ve Ukrayna’yı AB’ye yakınlaştıracak somut adımlarda ilerleme sağlamak olduğunun altını çiziyorlar.
Tarafların müzakere edeceği konular arasında Ukrayna’ya daha fazla askeri ve mali yardım, Ukrayna’nın enerji ihtiyaçlarının karşılanması, Rusya’ya karşı yeni yaptırımlar, Rusya liderliğinin savaş nedeniyle kovuşturulması ve AB serbest dolaşım bölgesinin Ukrayna’ya doğru genişletilmesi yer alıyor.
Askeri ve mali desteğe devam
Kiev’e gidenler arasında Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Josep Borrell de yer alıyor. Borrell’in AB tarafından eğitilen Ukraynalı askerlerin sayısının iki katına çıkarılacağını açıklaması bekleniyor.
AB’nin ve üye ülkelerin Ukrayna’ya gönderdiği silahların ve askeri ekipmanların toplam değeri 11,5 milyar avro. 18 milyar avro ise Ukrayna’da kamu çalışanlarının ücretlerinin ödenmesi ve temel kamu hizmetlerinin sürdürülmesi için yapılan yardımın miktarı.
Öte yandan, Ukrayna’nın AB üyeliğinde herhangi bir hızlanma gerçekleşmesi beklenmiyor. AB yetkilileri, Kiev yönetiminin ‘yolsuzlukla mücadele’ konusunda atması gereken adımlar olduğunu düşünüyor ve bunun yanı sıra savaşta olan bir ülkeyi birliğe alma konusunda da gönülsüz.
Yarın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile bir araya gelecek Ursula von der Leyen, Charles Michel ve Josep Borrell’in, Ukrayna’yı AB reformlarında ilerleme konusunda övecekleri ve Moskova’ya güçlü mesajlar gönderecekleri belirtiliyor.
‘Ukrayna’ya Avrupa rüyası satıyorlar’
AB ülkeleri, Ukrayna’yı birliğe alma hızı konusunda bölünmüş durumda olduğundan, Brüksel’deki yetkililer Ukraynalıların beklentilerini tekrar gözden geçirmeleri gerektiğini düşünüyorlar.
Öte yandan Leyen ile Michel arasında bir ‘gerilim’ olmasından dolayı, bu ikilinin Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda üye ülkelerin liderlerinden daha ileri sözler vereceği ileri sürülüyor.
Washington Post’ta yazan Emily Rauhala, Kiev’e AB çıkarmasının bir ‘fotoğraf operasyonu’ olduğunu ileri sürerek, AB liderlerinin Ukrayna’ya ‘Avrupa rüyası’ sattığını savundu.
Bir AB diplomatı, “AB yetkilileri dürüst olmak gerekirse, özellikle katılım söz konusu olduğunda ulaşılması mümkün olmayan beklentiler yarattı,” diye konuştu.
“Güzel bir hikâyeye sahip olmak güzel,” diye devam eden diplomat, bununla birlikte gelecekteki çatışmalardan kaçınmak için beklentileri de yönetmek gerektiğinin altını çizdi.
Birlik ülkeleri rahatsız
Financial Times’ta (FT) yer alan bir değerlendirmede de, üye ülkelerin AB yönetimine çağrı yaparak Kiev’in ‘gerçekçi olmayan’ umutlarının dizginlenmesini istediği vurgulandı.
Üye ülke diplomatları, Ukrayna’nın ‘2026’da AB adaylığı’ beklentisinin AB yetkilileri tarafından yatıştırılmak yerine teşvik edildiğine dikkat çekiyor.
Özellikle Kuzey ve Batı Avrupalıların, büyük ve yoksul bir nüfus ile geniş bir tarımsal ekonominin AB’ye nasıl entegre edileceği konusunda şüphelerinin bulunduğu aktarılıyor.
Örneğin Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna’ya henüz aday üyelik statüsünün verilmediği Mayıs 2022’de, bu ülkenin birliğe katılımının ‘on yıllar alabileceğini’ söylemişti.
Bir başka üye ülke diplomatı ise Leyen ve Michel gibi yetkililerin verdiği sözlerin ve retoriğin ‘hakikatle çeliştiğine’ dikkat çekiyor.
Bu nedenle birçok üye ülke, AB yetkililerinden Ukrayna’ya “Üyelik sürecinin önünde çok fazla engel var,” demesini talep ediyor.
Volkswagen CEO’su Oliver Blume, otomobil üreticisinin “kritik sınırın ötesinde” bir durumda olduğu uyarısında bulundu.
Şirketin intranetinde yayınlanan ve AFP’ye gönderilen bir röportajda Blume, Volkswagen ve Alman otomotiv endüstrisinin, küresel olumsuzluklar ve Çinli rakipler nedeniyle “tarihlerinin en büyük sarsıntısıyla” karşı karşıya olduğunu söyledi.
Otomobil üreticisi, büyük çaplı işten çıkarmaları değerlendiriyor ve önümüzdeki günlerde Blume, şirketin planları hakkında güncel bilgiler vermek üzere Volkswagen’in Wolfsburg’daki genel merkezinde ve Zwickau ile Emden’deki tesislerinde çalışanlarla bir araya gelecek.
Blume röportajda, fabrika kapatmalarına ilişkin henüz bir karar alınmadığını belirtmekle birlikte, “Emden, Hannover, Zwickau ve Neckarsulm’daki fabrikaların 2030’larda kârlı kalabilmelerine yönelik şu anda herhangi bir yol göremedikleri” şeklindeki şirketin tutumunu yineledi.
Şirketin ayrıca Avrupa’da yıllık 500.000 araçlık bir üretim fazlasıyla başa çıkmak zorunda olduğunu da sözlerine ekledi.
Blume, fabrikaların kapatılmasının her zaman “en son ve en pahalı çözüm” olacağını belirtti.
Otomobil üretiminin durdurulabileceği tesislerde Volkswagen’in başka “endüstriyel çözümler” araştırdığını da ekleyen Blume, Osnabrück’teki fabrikasının kullanımı konusunda savunma sanayinden şirketlerle ileri aşamadaki görüşmelere işaret etti.
Temmuz ayında Blume, Volkswagen denetim kuruluna tasarruf planlarını sunmuş fakat herhangi bir karar alınmamıştı.
Alman basını o dönemde, Volkswagen Grubu’nun ana hissedarı olan ve oy haklarının %20’sine sahip Aşağı Saksonya eyalet hükümetinin planları onaylamayı reddettiğini bildirmişti.
Grup halihazırda 50.000 kişilik işten çıkarma kararı almıştı ve Blume, 37.000 çalışanla anlaşmaya varıldığını belirtti.
Blume, otomotiv devi adına çalışanlara “el ele vermeleri” çağrısında bulundu ve “Şirketteki herkes bu planı desteklerse başarılı olabiliriz,” dedi.
IG Metall sendikasının başkanı cuma günü yönetimi sert bir şekilde eleştirdi ve fabrika kapanmalarına direneceğine söz verdi.
Christiane Benner, Wirtschaftswoche haftalık dergisine verdiği demeçte, “Volkswagen çalışanları zaten ağır ve acı verici kesintileri kabul etmek zorunda kaldı ve şimdi de bir tokat daha yiyorlar,” dedi.
AB, Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinin artan Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarını püskürtmekte zorlandığı bir ortamda, ülkeye 6,1 milyar avroluk yeni bir fon tahsis etmeyi onayladı.
Ukrayna, AB destek kredisinden sağlanan bu parayı, zor durumda olan hava savunmasını güçlendirmek ve diğer askeri ihtiyaçlarını karşılamak için kullanabilir.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hafta sonu yaptığı açıklamada, ülkesinin bu yıl AB’den toplam 30 milyar avroluk destek beklediğini belirtti.
Avrupa Komisyonuna göre, yeni fon hava ve füze savunma sistemleri, füzeler, mühimmat ve radarları karşılamak üzere ayrıldı.
Rus hava saldırılarıyla ağır darbe alan Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinde özellikle balistik füze önleyiciler konusunda eksiklik yaşanıyor.
6,1 milyar avro, 90 milyar avroluk Ukrayna Destek Kredisi’nin bir parçası ve gelecekteki silah alımları için halihazırda onaylanmış olan 16 milyar avroya ekleniyor.
Bu 16 milyar avronun 8,35 milyar avrosu, her bir ödemenin AB’nin somut satın alma sözleşmelerini onaylamasına bağlı olması nedeniyle, şu ana kadar ödenmiş durumda.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen bugün (24 Ağustos) yaptığı basın açıklamasında, “Rusya saldırılarını yoğunlaştırırken, Ukrayna’nın halkını koruması ve hava sahasını savunmasına yardımcı olmak için adımlar atıyoruz. Avrupa, Ukrayna’nın yanındadır ve ihtiyaç duyduğu anda ihtiyaç duyduğu her şeyi sağlayacağız,” dedi.
Komisyon, fonun büyük bir kısmının Avrupa yapımı savunma teçhizatına harcanacağını belirtti.
AB yürütme organı, “stokların eritilmesi, siparişlerin önceliklerinin yeniden belirlenmesi ve üretimin artırılması yoluyla AB tedariklerinde önemli bir artışa” ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Zelenskiy, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın gelecek yılın başında ordusuna yeterli teçhizat sağlamak için 7 milyar ila 9 milyar avroya ihtiyacı olacağını söyledi. Maaşlar ve diğer harcamalar için ise 17 milyar avro daha gerekecek.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın da aralarında bulunduğu “İstekliler Koalisyonu” temsilcileri, Ukrayna’ya ek destek konusunu görüşmek üzere şu anda Kiev’de toplanıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise önleme sistemlerinin teslimatını hızlandıracağına dair taahhütte bulundu.
Financial Times, ABD’nin yapay zeka gelişimine Avrupa’dan katbekat fazla yatırım yaparak teknolojik ilerlemedeki farkı açtığını aktardı. İsviçreli özel banka J Safra Sarasin Başekonomisti Karsten Junius, Avrupa’nın son ileri teknoloji dalgasını kaçırdığını ve ABD’yi yakalayamazsa refah seviyesinin gerileyeceğini belirtti.
ABD, yapay zeka alanındaki gelişimini Avrupa’ya kıyasla katbekat yüksek yatırımlarla sürdürürken iki taraf arasındaki teknolojik ilerleme farkı giderek açılıyor.
Financial Times’ın (FT) haberine göre, İsviçreli özel banka J Safra Sarasin’in Başekonomisti Karsten Junius, Avrupa’nın en son ileri teknoloji dalgasını kaçırdığını belirtti.
Junius, Avrupa ile ABD arasındaki devasa yatırım farkının en azından kısmen geçici bir durum olduğunu savundu. Junius konuya ilişkin değerlendirmesinde, “ABD’deki yapay zeka yatırımları bu ölçekte sonsuza kadar sürmeyecektir” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte Avrupa’da yenilikçilik ve esneklik düzeyinde bir gerileme görüldüğüne işaret eden ekonomist, bu tablonun kısmen iş gücü piyasalarındaki katılıktan kaynaklanabileceğine dikkati çekti.
Junius ayrıca, “Avrupa ileri teknolojiler alanında ABD’yi yakalayamazsa ABD’ye kıyasla göreli yaşam standardımız düşmeye devam edecektir” uyarısında bulundu.
Daha önce, 21 Ağustos’ta Bloomberg tarafından yayımlanan haberde, Çin’in yapay zeka alanındaki liderlik yarışında ABD ile arasındaki farkı hızla kapattığı bildirilmişti.
Çin modellerinin kullanım ölçeği ve maliyet gibi temel göstergelerde şimdiden öne geçmeye başladığı, bu durumun da OpenAI ve Anthropic dahil olmak üzere ABD’li şirketlerde endişeye yol açtığı kaydedilmişti.
Bundan önce ise ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekanın petrol sektöründen daha büyük bir endüstri haline gelebileceğini ve bu alandaki yarışı kazanan tarafın belirleyici bir üstünlük elde edeceğini ifade etmişti.
Nisan ayında Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın bahar toplantıları kapsamında maliye bakanları, merkez bankası başkanları ve ilgili düzenleyici kurum temsilcileri en yeni yapay zeka modellerinin barındırdığı tehditleri ele almıştı.
Toplantılar marjında İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, düzenleyici kurumların küresel finans sistemine yönelik siber riskleri hızlandırılmış bir süreçle değerlendirmek zorunda kalacağını açıklamıştı.
ABD, yapay zeka yatırımlarında Avrupa ile arasındaki farkı artırıyor
Ermenistan’ın yeni anayasasında bağımsızlık bildirgesi yer almayacak
The Economist: Ukrayna seçkinleri arasındaki bölünme derinleşebilir
İran riyali ABD baskısı karşısında tarihi dip seviyeye geriledi
Volkswagen CEO’su Blume “alarm veriyor”
Dünya Basını2 hafta önceThe Jerusalem Post: Suudi Arabistan-Türkiye-Pakistan savunma anlaşması İsrail’e tehdit
Ortadoğu2 hafta önceMısır, üçlü pakta neden katılmadı?
Amerika4 gün önceSteve Jobs’ı iflastan kurtaran gizli CIA anlaşması gün yüzüne çıktı
Diplomasi2 hafta önce‘İslami NATO’ mu? Yeni savunma paktı Hindistan’ı neden tedirgin ediyor?
Dünya Basını6 gün önceThe Economist, Daron Acemoğlu’nu yerden yere vurdu: “Sığ ve inandırıcılıktan uzak”
Diplomasi2 hafta önceUkrayna, Türkiye’den 70 ATACMS ve diğer ABD menşeli silah satın aldı
Rusya1 hafta önceDört AB ülkesi daha Rus pasaportlarına kısıtlama getiriyor
Dünya Basını2 hafta önceÇin, Buz İpek Yolu yarışını kazanıyor
