Bizi Takip Edin

Amerika

Cumhuriyetçi Parti’de ara seçim öncesi ‘işlevsizlik’ krizi

Yayınlanma

ABD Senatosu’ndaki Cumhuriyetçi Parti üyeleri, Temsilciler Meclisi’ndeki yönetimsel karmaşanın Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde parti için ciddi bir siyasi yüke dönüştüğünü vurguladı. Senatörler, yasama süreçlerindeki tıkanıklığın aşılamaması durumunda adayların sandıkta ağır bir bedel ödeyeceği uyarısında bulunurken; Meclis Başkanı Mike Johnson’ın kendi grubu üzerindeki kontrolünü kaybettiği yönündeki endişeler artıyor.

ABD Senatosu’ndaki Cumhuriyetçi Parti üyeleri, Temsilciler Meclisi’nde yaşanan işlevsizliğin bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti markası için bir yüke dönüştüğünü belirtti.

Cumhuriyetçi senatörler, Kongre’nin yasama tıkanıklığını aşamaması durumunda partinin adaylarının Kasım ayında ağır bir siyasi bedel ödeyeceği uyarısında bulundu.

Cumhuriyetçi senatörler, Temsilciler Meclisi’ndeki üyelerin, Başkan Trump’ın mutabık kalmasına rağmen Ulaştırma Güvenlik İdaresi (TSA) gibi kritik kurumları fonlayan İç Güvenlik Bakanlığı tahsisat tasarısını geçirmeyi reddetmesini şaşkınlıkla karşıladı. Temsilciler Meclisi, İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) büyük bölümünü fonlayan söz konusu tasarıyı ancak geçen hafta onaylayabildi.

Senato Cumhuriyetçileri şimdi de Senato Çoğunluk Lideri John Thune ile Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson arasında yeni bir gerilim bekliyor.

Bu anlaşmazlığın odağında, Yabancı İstihbarat Gözetim Yasası’nın (FISA) genişletilmiş izleme yetkilerinin süresinin uzatılması ve tarım tasarısı gibi Cumhuriyetçi Parti ajandasında yer alan iki kritik madde bulunuyor.

Siyasi yelpazenin farklı kanatlarından Cumhuriyetçi senatörler, Meclis Başkanı’nın kendi grubundaki kontrolünü kaybettiğinden endişe ettiklerini dile getirdi.

Birçok senatör, seçim gününden önce daha fazla icraat ortaya koymanın önemine inanmasına rağmen, ara seçimlerden önce yasama faaliyetlerini sürdürmenin son derece zor olacağını kaydetti.

Kuzey Dakota Senatörü Kevin Cramer, Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi Parti içi çekişmelerin partinin imajına zarar verdiği uyarısında bulundu.

Cramer’ın bu görüşleri, Demokratların Temsilciler Meclisi’nde kontrolü geri kazanacağını ve Senato’yu da devralabileceğini öngören diğer Cumhuriyetçi senatörlerin endişeleriyle paralellik gösterdi.

Cramer, Senato’nun süreci kolaylaştırmasına rağmen Meclis’in yönetme fırsatını değerlendiremediğini belirterek, “Temsilciler Meclisi çok gürültülü” ifadesini kullandı.

Muhafazakar kanadın, Sınır Devriye birimlerine yönelik fon kısıtlamaları gerekçesiyle İç Güvenlik Bakanlığı tasarısına gösterdiği haftalar süren itiraz, Perşembe günü sözlü oylama ile son buldu.

Bu durum, Cumhuriyetçi senatörlerin Temsilciler Meclisi’ndeki bir aylık protesto sürecinin nedenini sorgulamasına yol açtı.

Kuzey Karolina Senatörü Thom Tillis, muhafazakar Özgürlük Grubu (Freedom Caucus) üyelerinin siyasi gösteri yaptığını ima ederek, seçmenlere yönetme kabiliyetini kanıtlamaları gerektiğini vurguladı.

Tillis, takım oyunu oynamayan üyelerin Kasım ayında pişmanlık yaşayabileceğini dile getirdi.

Reuters/Ipsos tarafından 24-27 Nisan tarihlerinde gerçekleştirilen anket, kayıtlı seçmenlerin yüzde 41’inin Demokratların, yüzde 37’sinin ise Cumhuriyetçilerin Kongre kontrolünü tercih ettiğini ortaya koydu.

Temsilciler Meclisi haftayı yoğun bir yasama mesaisiyle kapatarak İç Güvenlik tasarısının yanı sıra FISA ve tarım tasarısını da onayladı. Ancak John Thune, Cumhuriyetçilerin Merkez Bankası dijital para birimi yasağını tasarıya eklemesi nedeniyle FISA uzatmasının Senato’da “ölü doğduğunu” ilan etti.

Senato ve Temsilciler Meclisi, yetkilerin sona ermesine saatler kala FISA’nın 702. maddesi için 45 günlük bir uzatma üzerinde güçlükle mutabık kalabildi.

Cumhuriyetçi senatörler, Temsilciler Meclisi’ndeki iç çekişmeler nedeniyle hafta boyunca belirsizlik içinde bırakıldıklarını ifade etti. İsminin açıklanmasını istemeyen bir senatör, Meclis Başkanı ile muhafazakarlar arasındaki çatışmaları “orada bir enkaz var” sözleriyle nitelendirdi.

Senatörler, işlevsiz gördükleri Temsilciler Meclisi ile yılın geri kalanında nasıl başa çıkacaklarına dair stratejileri tartışıyor. Bu planlardan biri, Demokratlarla iş birliği yaparak iki partili tasarıları geçirmek ve Mike Johnson üzerinde oylama baskısı kurmak.

Öte yandan Temsilciler Meclisi’ndeki gerilim, Muhafazakar Milletvekili Chip Roy’un Meclis Başkanı ile yaptığı görüşmeden bağırarak çıkmasıyla bir kez daha su yüzüne çıktı. Roy, Senato Cumhuriyetçilerini 60 oy eşiğine (filibuster) bağlı kalmakla suçlayarak, bu durumun muhafazakar ajandayı engellediğini savundu.

Tarım tasarısı da bazı milletvekillerinin etanollü benzin (E15) satışına dair hükümler eklemesi nedeniyle Temsilciler Meclisi’nde zorlu bir süreçten geçti.

Senato Tarım Komisyonu Başkanı John Boozman, rafinerilerin korunmadığı gerekçesiyle bu hükmün Senato’da sorun yaratacağı uyarısında bulundu. Daha sonra Cumhuriyetçi üyeler, bu maddeyi tasarıdan ayırma konusunda anlaştı.

Yaşanan bu gerilimler, Cumhuriyetçi Parti’nin askeri harcamaların artırılması veya vergi indirimleri gibi Trump ajandasının diğer önemli maddelerini yasalaştırma kabiliyetine dair karamsarlığı artırdı.

İsmini paylaşmayan bir senatör, The Hill gazetesine verdiği demeçte, “Temsilciler Meclisi bozulmuş durumda. Asıl öfke Johnson’a yönelik” değerlendirmesinde bulundu.

Senatörler, Meclis Başkanı’nın önce “üstünkörü yazılmış” diyerek eleştirdiği İç Güvenlik tasarısını daha sonra onaylamasının yarattığı kafa karışıklığını da kayda geçirdi.

Amerika

Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Yayınlanma

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.

Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.

Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.

Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.

Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.

Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.

Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.

Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.

Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.

Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.

Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.

Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.

Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.

SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.

Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.

The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.

Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.

SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.

Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.

Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.

Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.

İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.

Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.

İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.

İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.

Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.

Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.

Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.

Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.

Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.

Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yayınlanma

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.

Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.

The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.

Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.

Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.

Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.

Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.

Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.

Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.

Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.

Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.

Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.

Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.

Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English