Bizi Takip Edin

Rusya

İktisatçı Hazin: Rusya’yı küresel krizden ancak köklü değişim kurtarır

Yayınlanma

Rus iktisatçı Mihail Hazin, yaklaşan küresel kriz karşısında Rusya’nın köklü bir değişime gitmesi gerektiğini belirtti. Hazin, 90’ların özelleştirmelerinden kâr sağlayan mevcut finans ve ekonomi elitinin bu değişimin önündeki en büyük engel olduğunu savundu.

Rusya’nın önde gelen ekonomistlerinden Mihail Hazin, yayıncı Steve Dudnik’e verdiği mülakatta, yaklaşan küresel ekonomik krize ve Rusya’nın bu durumla nasıl başa çıkabileceğine dair değerlendirmelerde bulundu.

Hazin, Rusya’nın krizi atlatabilmesi için radikal değişikliklerin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Hazin, “Durumu kesinlikle kökten, çok güçlü bir şekilde değiştirmek zorunda kalacağız,” dedi.

Ancak Hazin, mevcut finans ve ekonomi elitinin bu değişimin önündeki en büyük engel olduğunu vurguladı.

Hazin, “Fakat işin püf noktası, bunun Rusya’da bugün yerleşik olan finans ve ekonomi elitiyle yapılamayacağıdır. Zira bu elit, tüm kariyerini 90’lardaki özelleştirmeler üzerine kurdu. Bu özelleştirmeden elde ettikleri avantajlardan ve kârlardan hayatta asla vazgeçmezler. Bu durumla ilgili bir şeyler yapılması gerekiyor,” ifadelerini kullandı.

Ekonomist, eski modelin artık işlemeyeceğini belirterek, “Bunun [değişimin] gerçekleşeceğini düşünüyorum, zira eski model artık prensipte uygulanamaz. O model artık öldü. Bundan sonra her şeyin nasıl gelişeceğini göreceğiz,” diye ekledi.

Bunun yanı sıra Hazin, Ukrayna’daki savaşa katılanların yönetime getirilmesi tartışmalarına da değinerek, bunun zorluklarına işaret etti.

Hazin, “Şimdi özel askeri harekattan (Ukrayna’daki savaş) gelenleri yönetime getirelim’ şeklinde tartışmalar başladı. Bu çok zor olacak. Zira yönetime gelecek bu şahıslar, ahlaki olarak hazır değiller. Tamamen farklı bir duygu dünyaları var. Onları tek tek bu bürokratik yapıya dahil ederseniz, sistem onları oldukça acımasızca yok edecektir. Bu nesnel bir durum ve bu konuda yapılabilecek bir şey yok,” değerlendirmesinde bulundu.

Bu durumu değiştirmek için iki olası yol öneren Hazin, şunları söyledi:

“Ya onlara hemen büyük bir yönetim alanı verilmeli. Örneğin, bir bölgeyi alıp valisinden belediye başkanlarına kadar tüm yöneticileri savaşa katılanlardan atamak gibi. Bırakalım kendi çevrelerinde yeni bir dünya görüşü oluştursunlar. Bu bir seçenek. Diğer seçenek ise onları sürekli desteklemek. Zira çok zorlanacakları şüphe götürmez. Onlara çok ciddi şekilde engel olunacaktır. Bunlar bürokrasideki güç oyunlarıdır ve her zaman her yerde aynıdır. Bu oyunlara hazır olmayan biri, sistemin nasıl çalıştığını anlamadığı için deneyimli bir bürokrata karşı kazanamaz. Ben bununla defalarca karşılaştım.”

Mihail Hazin’in ekonomi, kriz, jeostrateji görüşleri-1: “Sonuçta neden kaybettik?”

Rusya

Fidan ve Lavrov Moskova’da güvenlik gündemiyle buluştu

Yayınlanma

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova ve Ankara’nın Karadeniz başta olmak üzere birçok bölgede güvenlik konularında yakın işbirliği yapma kararı aldığını açıkladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Ukrayna krizinde ara buluculuk yapmaya veya müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını belirtti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova ve Ankara’nın Karadeniz bölgesi, Kafkasya, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da güvenlik konularında yakın işbirliği içinde olmayı hedeflediklerini belirtti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, iki ülkenin ortak çalışma iradesini vurgulayan Lavrov, “Karadeniz bölgesinin yanı sıra Kafkasya, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da güvenliğin sağlanması konularında yakın işbirliği yapma hususunda mutabık kaldık. Türk meslektaşlarımızla tüm bu bölgelerde iyi temaslarımız bulunuyor ve birbirimizi tamamlayıcı bir şekilde çalışıyoruz” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanı, güvenlik alanındaki işbirliğinin sadece Karadeniz ile sınırlı olmadığını, daha geniş bir coğrafi alanı kapsadığını vurguladı. Lavrov, tarafların günümüz jeopolitik koşullarında çabalarını koordine etmeye odaklandığını ifade etti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Ankara’nın Ukrayna çatışmasının çözümü için ara buluculuk yapmaya veya müzakereler için bir platform sağlamaya hazır olduğunu dile getirdi.

İstikrarsızlığın ve gerilimin artmasının çatışmayı daha da büyütebileceğini belirten Fidan, krizin sona erdirilmesi için mümkün olan her şeyin yapılması gerektiğini sözlerine ekledi.

Dışişleri Bakanı Fidan, 15-17 Haziran tarihlerini kapsayan bir çalışma ziyareti kapsamında Moskova’da bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Eylül 2025’in sonlarında yaptığı açıklamada, bazı “savaş baronları” Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaları körüklerken Türkiye’nin barışı tesis etmek için çalıştığını ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Rusya

Kırım’da yakıt krizi turizmi vurdu: Rezervasyonlar iptal ediliyor

Yayınlanma

Kırım’da baş gösteren akaryakıt krizi, turizm sezonunu olumsuz etkilemeye başladı. Bölgedeki oteller, konukevleri, şarap imalathaneleri ve tur operatörleri, rezervasyon iptallerinde keskin bir artış yaşandığını bildiriyor.

Kırım’da yaşanan akaryakıt krizi, turizm sezonunu doğrudan etkilemeye başladı. Rus RBK gazetesinin haberine göre otel sahipleri, konukevleri, şarap imalathaneleri ve tur operatörleri, rezervasyon iptallerinde çok keskin bir artış yaşandığını belirtiyor.

TourEthno firmasının direktörü Elena Ştringel, seyahat iptallerinin haziran başından beri sürdüğünü ifade etti. Ştringel, “Şu anda haziran ayı için rezerve edilen turların yüzde 80’i iptal ediliyor. Temmuz ve ağustos ayları için ise bu oran yüzde 50 civarında. Çok az sayıda yeni rezervasyon alıyoruz ve bunlar da ağustos ile eylül aylarına yönelik” dedi.

Yaz sezonu için rezervasyonların 2025 yılının sonlarında aktif şekilde başladığını ve mayıs ayı resmi tatillerine kadar satış planının yüzde 60 ila yüzde 70’ini tamamladıklarını belirten Ştringel, yakıt tedarikindeki aksamaların başlamasının ardından iptallerin hızla arttığını kaydetti. Şirket, müşterilerine tur bedelinin tamamını ve kendi komisyonunu iade ediyor.

Otelcilik sektörü temsilcileri de iptallerde benzer bir patlama yaşandığını aktarıyor. Bahçesaray bölgesindeki Rassvetiy-Zakatiy Oteli’nin temsilcisi Dmitriy Tkaçenko, on günlük yakıt krizi süresince gelen iptal sayısının, geçen yılın tamamındaki toplam iptalleri aştığını vurguladı.

Haziran ayında yüzde 65 ila yüzde 70 doluluk beklediklerini ancak şu anki doluluk oranının yüzde 30 civarında kaldığını belirten Tkaçenko, müşterileri elde tutmak için onlara araç depolarını doldurma garantisi verdiklerini fakat bu yöntemin yalnızca birkaç münferit vakada işe yaradığını söyledi.

Benzer bir tablo Aluşta yakınlarındaki konukevlerinde de gözleniyor. İşletme sahipleri, haziran rezervasyonlarının yaklaşık yüzde 90’ının iptal edildiğini, beklenen her on misafirden yalnızca birinin tesislere geldiğini belirtiyor.

Aldıkları ön ödemeleri sezon hazırlıkları için harcamış olan birçok girişimci, müşterilere para iadesi yapmakta zorluk yaşıyor.

Buna karşın sektörün bazı temsilcileri, sezonun tamamen başarısız olduğunu söylemek için henüz erken olduğu görüşünde.

Rusya Tur Endüstrisi Birliği Başkan Yardımcısı ve Delfin tur operatörünün direktörü Sergey Romaşkin, yıl başından bu yana Kırım’a yönelik turist akışının geçen yıla kıyasla yüzde 10 ila yüzde 15 artış gösterdiğini belirtti.

Romaşkin, “Turistlerin küçük bir kısmı yakıt krizi nedeniyle rezervasyonlarını iptal etti ancak her şeyin çöktüğünü söyleyemeyiz. Bu durum hesaba katıldığında bile ilk altı aylık büyüme yüzde 15 yerine yüzde 11 ila yüzde 12 seviyesinde gerçekleşecektir” değerlendirmesinde bulundu.

Romaşkin, kendi şirketlerindeki haziran ayı rezervasyon düşüşünün geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10 olduğunu, temmuz ve ağustos ayları için ise yüzde 12’lik pozitif eğilimin sürdüğünü ekledi.

Büyük tatil kompleksleri ise krizin etkilerini şu ana kadar çok daha hafif hissetti. Mriya tatil köyünün genel müdürü Samvel Saruhanyan, tesisin mevcut doluluk oranının yüzde 87 olduğunu bildirdi.

Son bir hafta içinde yalnızca üç iptal ve yaklaşık 20 tarih değişikliği talebi aldıklarını belirten Saruhanyan, “Planladıkları tatil konusunda endişelenen misafirlerimizden yaklaşık 400 telefon aldık” dedi.

Tesis bünyesinde önceden yakıt ve temel ihtiyaç malzemesi stokladıklarını ve lojistiği yeniden yapılandırdıklarını ifade eden Saruhanyan, buna rağmen büyük işletmelerin de artan maliyetlerle karşı karşıya kaldığını, yakıt ve ürün fiyatlarının yüzde 10 ila yüzde 15 yükseldiğini aktardı.

Rusya Enerji Bakanlığı yakıt sıkıntısı için kriz masası kurdu

Bölgedeki şarap imalathaneleri de yaşanan aksaklıklar konusunda uyarılarda bulunuyor.

Şarap üreticisi Oleg Repin, önceden planlanmış turların iptal edildiğini belirterek, “Son bir hafta içinde tesisimiz için tur rezervasyonu yaptıran müşterilerin yaklaşık yüzde 70 ila yüzde 80’i taleplerini iptal etti ve nesnel nedenlerden dolayı Kırım’a gelemeyeceklerini bildirdi” açıklamasını yaptı.

Turizm sektörü verilerine göre, Kırım’a gelen tatilcilerin yaklaşık yüzde 80’i bölgeye kendi araçlarıyla seyahat ediyor. Bu nedenle yakıt durumu, sezonun gidişatı açısından en kritik etkenlerden biri olmayı sürdürüyor.

Sorunun çözümü amacıyla Kırım Kurort ve Turizm Bakanlığı 5 Haziran’da bir yardım hattı devreye soktu ve turistlere 20 litre yakıt alma garantisi verileceğini duyurdu.

Kırım lideri Sergey Aksyonov ise 12 Haziran’da yaptığı açıklamada, akaryakıt istasyonu zincirleriyle yakıt fiyatlarının litre başına 11 ruble düşürülmesi konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.

Bölgenin Ekonomik Kalkınma Bakanı Anuşavan Agacanyan ise durumun ciddiyetine dikkat çekerek, “Her halükarda bu, ekonomiye indirilmiş bir darbedir ve bunu açıkça konuşmak gerekir. Yapay hareketlilik, ekonominin istikrarlı ve öngörülebilir işleyişinin yerini tutamaz” ifadelerini kullandı.

Okumaya Devam Et

Rusya

Rusya Sayıştayı: Bölgesel bütçe açığı ikiye katlandı

Yayınlanma

Rusya Sayıştayı’nın raporuna göre, 2026’nın ilk çeyreğinde bütçe açığı veren bölge sayısı 46’dan 56’ya yükseldi. Bu bölgelerin toplam bütçe açığı yaklaşık iki katına çıkarak 294 milyar rubleye ulaşırken, en yüksek bütçe açığı Kemerovo ve Hantı-Mansi gibi sanayi bölgelerinde kaydedildi.

Rusya Sayıştayı’nın yayımladığı faaliyet raporuna göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde bütçe açığı veren bölge sayısı, bir önceki yılın aynı dönemindeki 46 seviyesinden 56’ya yükseldi.

Raporda, bu bölgelerin toplam bütçe açığının ise yaklaşık iki katına çıkarak 153,9 milyar rubleden 294 milyar rubleye ulaştığı belirtildi.

Açık veren bölge sayısındaki artışın, yüksek düzeyde bütçe açığı bulunan bölgelerden kaynaklandığı aktarıldı. Topladıkları vergi ve vergi dışı gelirlere kıyasla yüzde 10’un üzerinde bütçe açığı veren bölge sayısı, 2025’in ilk çeyreğindeki 23 seviyesinden 35’e yükseldi. Buna karşılık, bütçe açığı yüzde 10’un altında kalan düşük bütçe açığına sahip bölge sayısı ise 23’ten 21’e geriledi.

Raporda, bütçe açığının bölgelerin vergi ve vergi dışı gelirlerine oranında en yüksek değerlerin kaydedildiği yerler şu şekilde sıralandı: Yahudi Özerk Oblastı (yüzde 50,5), Kemerovo Oblastı (yüzde 50), Vologda Oblastı (yüzde 32,9) ve Komi Cumhuriyeti (yüzde 32,7).

Açık veren bölgelerin 12’sinde hem gelirler hem de giderler azalırken, 27’sinde giderler gelirleri aştı. Sayıştay raporuna göre bütçe açığı, 39 bölgede üst üste ikinci yıl, 11 bölgede ise üçüncü yıl üst üste kaydedildi.

Mutlak rakamlarla en yüksek bütçe açığı 21,3 milyar rubleyle Kemerovo Oblastı’nda kaydedildi. Bu bölgeyi sırasıyla 20,3 milyar rubleyle Hantı-Mansi Özerk Okruğu, 19,9 milyar rubleyle Krasnodar Krayı, 17,4 milyar rubleyle İrkutsk Oblastı ve 15,2 milyar rubleyle Moskova Oblastı izledi.

Diğer taraftan, bütçe fazlası veren 34 bölgenin 23’ünde bu fazla 5 milyar rubleyi aşmazken, 10 bölgede 5 milyar ila 33 milyar ruble arasında gerçekleşti.

Moskova ise 276,9 milyar rublelik bütçe fazlasıyla bu durumun istisnası oldu. Moskova Belediye Başkanı Sobyanin, şehir bütçesindeki açığı daha önce kritik olmayan bir durum olarak nitelendirmişti.

Raporda, bölgelerin genel mali durumuna ilişkin şu ifadelere yer verildi:

“Bölgelerin gelirleri, yıl için öngörülen hacmin yüzde 20,7’sine denk gelen 5 trilyon 514,4 milyar ruble, giderleri ise yıl için öngörülen hacmin yüzde 18,4’ünü oluşturan 5 trilyon 374,4 milyar ruble olarak gerçekleşti. Moskova hariç tutulduğunda, gelirlerdeki artış yüzde 0,2, giderlerdeki artış ise yüzde 5,2 oldu.”

Gelirlerdeki düşüş 29 bölgeyi, giderlerdeki azalma ise 19 bölgeyi etkiledi. Bu süreçte 15 federal yapıda hem gelirlerin hem de giderlerin aynı anda azaldığı, 14 bölgede ise gelirlerin düşmesine karşılık giderlerin arttığı belirlendi.

Gelirleri düşen 29 bölgenin 20’sinde hem kurumlar vergisi hem de karşılıksız bütçe transferleri aynı anda azaldı; bu bölgelerden dokuzunda gelirler ikinci yıldır düşüş gösteriyor.

RFKP Lideri Zyuganov: Rusya’da sol dönüş kaçınılmaz

Federal bütçe açığı öngörüleri aştı

Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov haziran ayında yaptığı açıklamada, ülkenin 2026 yılı federal bütçesinde düzeltmeye gidileceğini ve bütçe açığının planlanan 3,786 trilyon rublelik (GSYH’nin yüzde 1,6’sı) seviyenin biraz üzerinde gerçekleşeceğini bildirmişti.

Bakan Siluanov, bütçe açığının kapatılmasına yönelik kaynaklara değinirken bütçe artıkları ve varlık satışları gibi birçok alternatifin bulunduğunu belirtmişti.

Yasaya göre 2026 yılı için bütçe açığı 3,8 trilyon ruble (GSYH’nin yüzde 1,6’sı) olarak öngörülmüş olsa da ocak-nisan dönemindeki açık şimdiden yaklaşık 6 trilyon rubleye (GSYH’nin yüzde 2,5’i) ulaştı.

Maliye Bakanlığının mayıs ayı başındaki değerlendirmelerine göre, ocak-nisan 2026 döneminde federal bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,5 azalarak 11,7 trilyon ruble oldu.

Petrol ve doğalgaz gelirleri, önceki dönemlerdeki petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 38,3 azalarak 2,3 trilyon rubleye geriledi.

Buna karşılık, petrol ve doğalgaz dışı gelirler yüzde 10,2 artışla 9,4 trilyon rubleye yükselirken, bu kapsamda toplanan KDV gelirleri yüzde 20,2 artarak 5,3 trilyon ruble oldu.

Bütçe giderleri ise hızlı sözleşme süreçleri ve avans ödemeleri nedeniyle geçen yılki seviyesini yüzde 15,7 aşarak 17,5 trilyon rubleye ulaştı.

2025 yılı sonuçlarına göre federal bütçe gelirleri 37,2 trilyon ruble, giderleri ise 42,9 trilyon ruble olarak gerçekleşmiş; bütçe açığı 5,6 trilyon rubleyle GSYH’nin yüzde 2,6’sını bulmuştu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English