Bizi Takip Edin

Dünya Basını

‘Brezilya’da liberal ekonomi politikasının temellerinin değiştirilmesini beklemeyelim’

Yayınlanma

Çevirmenin notu: Meksika Komünist Partisinin (PCM) yayın organı El Machete’de yayımlanan aşağıdaki röportaj, Marxism-Leninism Today tarafından İngilizce olarak yeniden okurlara sunuldu. Röportajda Brezilya siyaseti ve komünist parti tarihi üzerine önemli şeyler söyleyen Ivan Pinheiro, Brezilya Komünist Partisinin (PCB) askeri diktatörlük döneminde yeraltına çekildiği dönemde partili olmuş, Gorbaçovcu tasfiye dalgasına karşı direnmiş ve sonrasında uzun süre partinin Genel Sekreterlik görevini üstlenmiş tecrübeli bir militan. Pinheiro’nun, PCB’nin Lula’ya zaman zaman kredi açan siyasetine eleştirel yaklaştığı görülüyor. Başka bir dikkat çekici nokta, Bolsonarocuların Kongre baskınına bakış açısı: Pinheiro, kimilerine biraz mekanik-şematik gelecek bir biçimde, Brezilya burjuvazisinin bugün açık bir faşist diktatörlüğü neden tercih etmeyeceğini, dolayısıyla merkezine ‘antifaşist mücadele’yi alan bir stratejinin neden başarılı olamayacağını anlatmaya çalışıyor. Lula’nın prestijinin çok daha yüksek olduğu birinci hükümet döneminde bile ‘ilerici dalga’dan kendini ayıran PCB’nin bu militanının, çok daha ‘yumuşak’ görünen üçüncü Lula dönemine nasıl yaklaştığını tahmin etmek zor olmasa gerek. PCB, 2022 seçimlerinde Sofia Padua Manzano’yu aday gösterdi ve 45 bin civarında oy aldı. Metindeki normal parantezler yayıncıya, köşeli parantezler çevirmene aittir.


Brezilya’da Komünist Siyaset Üzerine: Ivan Pinheiro ile Mülakat

David Alfaro Siqueiros Ödülünü almak üzere PCM’nin (Meksika Komünist Partisi) 7. Kongresine katılan, 2006 ile 2016 arasında Brezilya Komünist Partisinin genel sekreterliğini yapan Ivan Pinheiro ile El Machete’nin (Meksika KP’nin yayını) yaptığı mülakat

25 Ocak 2023
El Machete

“Sınıf uzlaşmacısı bir hükümeti destekleyemeyiz. Lula seçilip göreve geldiğinde, bu sol bir hükümet değil, sosyal demokrat da olsa bir burjuva hükümetidir.”

El Machete (EM): Bize bu mülakatı verdiğiniz için minnettarız, yoldaş Ivan Pinheiro. Partimiz (Meksika Komünist Partisi), Brezilya Komünist Partisinin (PCB) devrimci yeniden inşası sürecine büyük saygı duyuyor. 2010 yılında 4. Kongremizde yeni bir adım atmış oluşumuzda aslında bizim için önemli bir örnekti. Lütfen bize PCB’nin devrimci yeniden inşasının gerçekleştiği bağlam ve nelerden oluştuğu hakkında bilgi verin.

Ivan Pinheiro (IP): 1982’den itibaren Brezilya Komünist Partisi Merkez Komitesindeydim.[1] O gizli bir Kongreydi, Parti yasadışıydı. Silahlı mücadeleye dahil olan 8 Ekim Devrimci Hareketinin[2] üyesiydim, Partiye hâlâ yasadışı olduğu 1974’te katıldım.

1970’lerin sonlarında Demokratik Cephe konusunda Merkez Komitenin çizgisiyle ayrışmaya başladım.

O zamana kadar, bu siyasetin sadece taktiksel olduğunu düşünüyordum. Diktatörlüğün[3] en zorlu döneminde bana doğru görünüyordu, çünkü sendikalar ve kitle hareketleri çok zayıf ve bastırılmıştı ve PCB, Merkez Komitenin sürgüne gitmeyen birçok üyesinin suikaste uğraması ve hapsedilmesi ile ciddi bir şekilde zayıflatılmıştı.

Gelgelelim, 1979’un ikinci yarısında, diktatörlüğün ‘yavaş, emin ve kademeli siyasi açılım’ dediği, bazı olağanüstü hal yasalarının gevşetildiği ve rejim tarafından kovuşturulanlara yönelik siyasi affın geldiği bir sürecin başlamasıyla birlikte durum önemli değişikliklere uğradı. Bu dönem, Brezilya’da önemli bir sendikal hareket ve işçi hareketi patlak verdi, birçok sektörde işçiler greve gittiler. Orada, Partinin konumundan ayrılan bizler, PT (İşçi Partisi) örneğinde olduğu gibi, ortaya çıkmakta olan sınıf güçleriyle birlikte bir Sol Cephe için, Demokratik Cephe politikasının değiştirilmesi ihtiyacını savunmaya başladık. PT o zamanlar bugünün reformist partisi değil, kendilerini sosyalist olarak gören bazı akımların olduğu militan bir PT idi.

Gelgelelim, PCB tüm 80’li yıllar boyunca, burjuvazinin sözümona ‘demokratik merkez’inin bölmeleriyle ittifak halinde kalmaya devam etti. Bazı yoldaşlar, esas olarak içimizde sendikal harekette aktif olanlar, bu soruları tartışmaya başladı ve bizler çeşitli kereler reformizm ile karşı karşıya gelmeye başladık. Merkez Komitesi, demokratik geçişi “engelledikleri” için uygunsuz oldukları iddiasıyla grevlere karşı çıkmamız için bize bir yönelim dayattı. Biz aksini düşündük, grevler ve kitlesel mücadeleler, askeri nitelikteki diktatörlüğün ömrünü kısalttı, çünkü yönetici sınıflar, diktatörlük biçimlerini, bu kez bir burjuva demokrasisi olarak, değiştirme zamanının geldiğine dair işaretler veriyorlardı.

1982/83 yılları arasında, PCB Merkez Komitesinde hegemonik olan reformistler, onlara “solcu” göründüğü için PT ile birlikte inşa ettiğimiz Merkezi İşçi Sendikasından kopmamızı dayattılar. Gerçek şu ki, öncelikli ittifak, Demokratik Cepheye liderlik eden burjuva partisi Brezilya Demokratik Hareket partisi MDB ile oldu. CUT’nin kuruluşuna katılmadık ve bürokrat sendikacıların önderliğinde başka bir merkezi, uzlaşmacı ve ılımlı oluşumuna katkıda bulunmadık.

Derinleşen, on yıllık bir iç mücadeleydi. Prestes’in (Luis Carlos Prestes)[4] 1980’de Partiden ayrıldığında “Komünistlere Mektup” ile yaptığı eleştirilere her zaman katıldım. Ama Partiden ayrılma kararına katılmadım, çünkü o hâlâ, iç mücadeleyi engelleyecek koşulların var olduğunu düşünüyordu…

Çeşitli zamanlarda reformizme karşı iç mücadelelerimize rağmen, 1980’lerin sonunda, avro-komünistler ve bürokratlar Merkez Komitede hâlâ çoğunluktaydı. Temmuz 1991’de, Berlin Duvarı çoktan yıkılmışken ve perestroyka ilerlerken, 9. Kongremizde Partiyi tasfiye etmeye çalıştılar.

Bunu öngörerek bir iç eğilim oluşturduk ve üyeliğimizi kamuoyuna beyan ettik. “Komünisttik, komünistiz, komünist kalacağız” diye bir belge yayınladık, PCB’yi Savunmada Ulusal Hareketi kurduk ve zaten ulusal olarak örgütlenmiş olan Kongreye gittik ve küçük bir oy farkıyla Partiyi tutmayı başardık ve partide yüzde 10’un altındaki bir azınlıktan ilerledik ve Merkez Komitenin yaklaşık üçte biri olduk.

Buna rağmen, Sovyetler Birliğinin düşüşünden birkaç gün sonra, Siyasi Komisyon on beş gün sonra bir Merkez Komite toplantısı düzenlemeye karar verdi ve bu toplantıda çoğunluk, 25 ve 26 Ocak’ta São Paulo’da Olağanüstü Kongre çağrısını onayladı; tek amacı, “yeni bir siyasi oluşum” yaratmak, yani PCB’yi tasfiye etmek ve sosyal demokrat bir parti yaratmaktı.

Bu kongre çağrıldığında, delegelerin çoğunluğunu seçmeye çalışmak için hemen ulusal bir çaba başlattık. Her hücre ve Bölge Komitesi konferansında agresif bir mücadeleydi. Ancak delege seçimlerine katılabilecek Parti üyesi olmayanların onaylanmasıyla tezler üzerindeki tartışmaları dönüştüren tasfiyecilerin kullandığı hileye güvenmedik.

Bu “kongre”de delegelerin üçte biri civarının Parti dışından olduğunu tahmin ediyoruz. Bu nedenle, Aralık 1991’de Rio de Janeiro şehrinde, farklı eyaletlerden yoldaşların katıldığı, PCB’yi Savunma Hareketi Ulusal Genel Kurulunu bu şekilde topladık ve orada, sahte kongreyi tanımamaya ve Partiyi sürdürmek ve yeniden örgütlemek için aynı günlerde bir Ulusal Siyasi Konferans düzenledik.

25 Ocak 1992 sabahı, São Paulo şehrinde, ilk genel kurulumuzda yaklaşık 400 yoldaş topladık, ardından bu “kongreyi” tanımamamızın nedenlerini ortaya çıkarmak ve politik bir beyanda bulunduğumuz, yeni bir Merkez Komitesi seçtiğimiz ve bir sene sonra yaptığımız X Kongresine çağrıda bulunduğumuz PCB Ulusal Örgütlenme Konferansını yapmak üzere toplantı yerine döneceğimizi bildirmek için tasfiyecilerin toplantı yerine yürüyüşe gitmeye karar verdik ve orada konuşabilmeyi talep ettik.

Burada Partinin devrimci yeniden yapılandırılmasına başladık; bu, 1990’lı yıllarda acayipti, çünkü, SSCB’deki karşı devrimin ötesinde, aramızda Partiyi sürdürmek isteyen ama onun devrimci yeniden yapılandırılması ile hemfikir olmayan yoldaşlarımız vardı. Bu hedef, yalnızca 2005’teki 13. Kongreden itibaren, bizim 2003’te başlayan birinci Lula hükümetini desteklemeye devam etmemizi isteyenler Partiden ayrıldıktan sonra efektif bir biçimde geliştirilebildi.

2005 Kongremiz etapismo’dan (sosyalizmi aşamalar halinde inşa etme fikri) koptu, devrimin sosyalist stratejisini ve Partinin Marksist-Leninist karakterini tanımladı. Kendimizi Lula hükümetine karşı yerleştirdik ve devrimci yeniden yapılandırmada ilerledik; son tarihi olan bir süreç olarak değil, daha çok gidilmesi gereken, uzun bir yol olarak.

Ardından, Mart 2008’de Ulusal Örgütlenme Konferansını ve Ekim 2009’da PCM ve KKE’nin [Yunanistan Komünist Partisi] katıldığı 14. Parti Kongresini yaptık; o sırada, önemli bir Uluslararası Semineri teşvik ediyor ve o zamana kadar ilk sayılarını çevirip yayımladığımız International Communist Review’u[5] inşa etmekte olan partilerin yanında yer alıyorduk.

EM: “Sol” örgütler, devrimin sosyalist karakteri ve Lula hükümetinden kopuş siyaseti hakkında ne düşündü? Brezilya ve Latin Amerika’nın siyasi ortamında olup bitenlerden bahsediyorum. Diğer komünist partiler ve örgütler partiniz hakkında ne düşündü? Davranışınız net ve cüretliydi, çünkü ilericiliğin yükselişte olduğu bir zamanda meydana geldi.

IP: PCB Lula hükümetinden koptuğu için, hatta onun ilk hükümetinin ortasında, Latin Amerika’daki ilk ‘ilerici dalga’nın ortasında koptuğu için ve FARC-EP’yi açıktan destekleyen birkaç partiden biri olduğu için, aralarında bazı komünist örgütlerin de olduğu “sol”, bizi hizipçi ve ultra-sol olarak değerlendirdi. 13. Kongremiz için yapacağımız hiçbir özeleştiri yok. Bilakis, ikinci ve şimdiki “ilerici dalga”da daha da açık hale gelen, sınıf mücadelesini uyuşturmaya hizmet eden ve sermaye ile emek arasında uyumu destekleyen ilericiliği açıkça suçlayacak yürekliliğe sahiptik.

Bu yüzyılın ilk yıllarına kadar diğer komünist örgütlerle ilişkilerimiz çok zayıftı. Siyasi ve maddi zorluklar büyüktü. Bunun sonucu, uluslararası ilişkilerimizi genişletmeyi başaramadık. Önceliğimiz hayatta kalmaktı. Sovyetler Birliği tepemize çökmüştü. Başka hiçbir örgüt Rus Devriminin bütün tarihine bu kadar bağlı değildi. Örneğin PCdoB, Çin ve Arnavutluk yanlısı olmuştu. İnsanlar birkaç aydan fazla yaşayamayacağımızı söylüyordu. Uluslararası komünist harekette, PCdoB halihazırda güçlüydü, milletvekilleri vardı, Lula ile müttefikti ve uluslararası toplantılarda boy göstererek PCB’nin artık var olmadığını söylüyordu. Dolayısıyla, uluslararası komünist harekette görünmeye ve ilişki kurmaya ancak 2000’lerin başında, özellikle de 2005’ten sonra başladık ve o andan sonra, doğru bir biçimde, Latin Amerika’yı ilk temas çevresi olarak seçtik ve Meksika, Paraguay ve Venezuela KP’leriyle daha uyumlu olduk.

EM: Bizim için, Lula’ya ve ilericiliğe (ilericiliğin sözde ilk dalgasına) verilen desteğe, bu olgu ortaya çıkarken ve diğer örgütler tarafından olumlu bakılırken eleştirel bir tutum takındığınızı görmek önemliydi. İlericiliğe yönelik erken dönem eleştiriniz ve sosyalizm için mücadeleyi olumlamanız, mevcut siyasi durumda üzerinde düşünülmesi gereken bir örnektir. Partinizin militanları tüm bu tarihi biliyorlar mı? Tüm bu unsurları özetleyen bir belge veya kitap var mı?

IP: Militanlarımız ve dostlarımız, birçok ders çıkarabileceğimiz bu tarihi iyi bilirler. Bu konuda çok sayıda video, metin, tartışma ve belge bulunmaktadır. Özellikle, PCM’nin 2019’da düzenlediği Uluslararası Seminerde sunduğum bir makale (“PCB’nin Devrimci Yeniden İnşası”) de dahil olmak üzere, bu konuda bazı makaleler yazdım.

EM: İlericiliğin, ‘Lula yeniden’in vs. komünistlere herhangi bir şekilde yardımcı olabileceği fikri hangi anda ortaya çıktı? Eğer güzergah onlardan bir kopuş idiyse, bu yakınlaşma hangi anda yeniden başladı? Bu yakınlaşmayı ne etkiledi?

IP:  2002 seçimlerinde, Merkez Komite bu konuda neredeyse ortadan ikiye bölünmüş olmasına rağmen, ilk turda Lula’yı destekledik. Aramızda, uygunsuz bir anda bölünme riskinden kaçınmak için imkansız hale gelen bir tezi, başkanlık seçimleri için kendi adaylığımızı savunanlar vardı. 2006 yılında artık Lula’yı desteklemiyorduk ancak PT’den koparak ortaya çıkan ve sol bir söyleme sahip olan Sosyalizm ve Özgürlük Partisi – PSOL ile bir Cephe kurmaya çalıştık. İkinci turda, Lula’ya açık ve resmi bir destek yerine, kaderin bir cilvesi ve PT’nin fırsatçı dönüşünün bir kanıtı olarak, şu anda Lula’nın üçüncü hükümetinde başkan yardımcısı olan Geraldo Alckmin’in rakibine karşı oy kullanılmasını tavsiye ettik.

PT ile herhangi bir diyaloğa girmeden ve zaten daha önce hükümetine muhalefet ettiğimizi ilan ederek, zafer durumunda, Alckmin’e karşı Lula’yı, “Alckmin’i sandıkta, Lula’yı sokaklarda yenilgiye uğratın” adlı bir belgeyle eleştirel bir şekilde destekledik. Bu, Lula’nın lehine olmaktan çok Alckmin’in aleyhine bir oylamaydı, yani “kötünün iyisi” için açık bir seçimdi.

2010 ve 2014 seçimlerinde artık sol cephelerde yer almadık ve herhangi bir uzlaşma veya seçim illüzyonu olmaksızın, kapitalizmi ve burjuva demokrasisini kınayan siyasi çizgimizi sunmak amacıyla Cumhurbaşkanlığı ve diğer pozisyonlar için kendi adaylarımızı sunduk.

2018’de Parti Merkez Komitesi, kanımca yanlış bir şekilde, sol cephe politikasına geri döndü ve kuruluşundan 12 yıl sonra sosyal demokrat bir parti olarak misyonunu önemli ölçüde derinleştirmiş olan PSOL’nin başkan ve vali adaylarını desteklemeye geri döndü, kapitalizmin insanileştirilmesi ve demokratikleştirilmesine ve sözde “demokratik sosyalizmin” kademeli ve barışçıl inşasına odaklanan bir söylemle parlamenter mücadeleye yöneldi. 2020 yılında yapılan belediye seçimlerinde PCB, PSOL ile bu ittifak politikasını tekrarladı.

Şimdi 2022’de PSOL, oportünist dönüşünü radikalleştirerek, Alckmin’in başkan yardımcısı adayı olacağı ve PT’nin burjuvazinin sektörleriyle bir ittifak kurarak öncekilerden daha fazla sınıf uzlaşmacısı bir hükümet hedeflediğinin açık olduğu ilk turdan bu yana Lula’yı ve PT ve müttefikleri tarafından gösterilen eyalet valisi adaylarını desteklemeyi seçti.

PSOL’nin bu kararı, PCB’nin daha uygun bir seçim politikasını tercih etmesinde, ilk turda Cumhurbaşkanlığı için yeni bir aday göstererek Partinin bağımsızlığını işaret etmesinde ve hedeflerini ve önerilerini sunmasında şüphesiz önemli bir ağırlığa sahipti.

Daha ikinci turda PCB, Bolsonaro’ya karşı Lula’yı resmen desteklemiş ve bu hükümetin [Bolsonaro’nun] aşırı sağcı eğilimini, halk karşıtı politikalarını ve darbe niyetlerini doğru bir şekilde kınamıştır. Bana göre sorunlar, ikinci turda Lula’yı destekleme yolunda, işçilere Lula’nın üçüncü hükümetinin, Bolsonaro’nun gerici, insanlık dışı ve hatta soykırımcı politikalarını ve yasalarını doğru bir şekilde yürürlükten kaldırsa bile, temelde sermayenin çıkarlarına, sınıf uzlaşmasına, sendika ve halk hareketinin kooptasyonuna ve ılımlılaştırılmasına hizmet edeceği için herhangi bir yanılsamaya kapılmamaları gerektiği açıkça belirtilmediğinde ortaya çıktı.

Lula’nın açlık ve aşırı yoksulluğu azaltmak için telafi edici önlemler alacağı, fakat Brezilya’daki çarpık gelir dağılımını hiçbir şekilde değiştirmeyeceği de doğrudur. Toplumsal bir patlama halk kitlelerini ayağa kaldırmadıkça ve sorumluluklarını yerine getirecek bir öncü bulmadıkça, yeni hükümetten işçi haklarını küçülten karşı reformların ve halihazırda gerçekleştirilmiş olan özelleştirmelerin geri alınmasını ya da liberal ekonomi politikasının temellerinin değiştirilmesini beklemeyelim.

Yeni hükümetin, son darbe girişimiyle daha da kötüleşen, devrimci stratejilere sahip partiler de dahil olmak üzere sözde solda hüküm süren bu coşku, sınırsız destek ve Lula ile tam bir uzlaşma atmosferinin üstesinden gelmek için burjuva kesimlerle yapılan bir anlaşmanın sonucu olduğunu; Brezilya burjuvazisinin, sistemin krizinin ortasında sermayenin yeniden üretimini sürdürmek ve genişletmek için ihtiyaç duyduğu tüm karşı reformları parlamentoda onaylamak için kullandığı 4 yıllık hükümeti boyunca “Bolsonaro dışarı” pankartına öncelik vermesine yol açan Brezilya’da faşizmin yerleştirilmesi riskine olduğundan fazla değer verildiğini anlamak gerekir.

EM: Kesinlikle, Bolsonaro’nun bazı faşist fikirlere sahip olması, burjuvazinin Brezilya’da sermayeyi yönetmenin bir yolu olarak faşizme karar verdiği anlamına gelmez.

IP: PCM’nin yakın zamandaki 7. Kongresinde bir bildiri sunma onurunu bana bahşedildiğinde bunu açıkça söyledim.

Eğer [işler] sadece Bolsonaro’nun iradesine bağlı olsaydı, görev süresi boyunca Kongreyi kapatır, yargı organını susturur ve Brezilya’da bazı faşist önlemler alırdı. Sadece, Brezilya’nın mevcut konjonktüründe burjuvazi bununla ilgilenmiyor. Faşizm, burjuvazi yalnızca ona ihtiyaç duyduğunda kullanılan bir silahtır.

Geçtiğimiz 8 Ocak’ta Brezilya’da meydana gelen olaylar önemli sonuçlar çıkarmamıza olanak tanımaktadır.

Bu satırları yazdığım ana kadar tablo Lula’nın lehine, aşırı sağın ise aleyhinedir. Neredeyse tüm kurumlar ve burjuva liderler darbe girişimini şiddetle reddetti ve Bolsonaro ve çevresine ulaşabilen finansörleri ve organizatörleri de dahil olmak üzere darbe faillerinin cezalandırılmasını talep etti.

Ancak Bolsonaro’dan uzaklaşan kesimler de dahil olmak üzere egemen sınıfların bu kararlı desteğinin, Lula için ekonominin yönetiminde daha fazla uzlaşma şeklinde, özellikle de yeni hükümetin son yıllardaki karşı reformlara ve özelleştirmelere, sözde “mali disiplin” ve Merkez Bankasının özerkliğine dokunmaması için geleceğini düşünmek gerekir.

İlk sonuç, Brezilya’da en radikal Bolsonarocu kesim tarafından yapılan ve hüsranla sonuçlanan darbe girişiminin, Brezilya burjuvazisinin bu noktada faşizmle ilgilenmediğini ortaya koymasıdır; her şeyden önce Brezilya’nın parya bir ülke haline gelmemesi için, zira bu durum buradaki kapitalizmin krizini aşmak için ihtiyaç duyduğu yabancı yatırımlara zarar verecektir. Bu, yeni darbe girişimlerinin olmayacağı, aşırı sağın ortadan kalkacağı ya da burjuvazinin demokrasisini evrensel bir değer olarak görüp darbeleri, diktatörlüğü ve hatta faşizmi bir kenara bırakacağı anlamına gelmiyor.

İkincisi, şu anda –sermaye lehine ana karşı reformların uygulanmasından sonra ve açlık ve sefalet kuyunun dibine ulaşmışken– bir sınıf uzlaşması hükümetine sahip burjuva demokrasisinin, ekonominin büyümesini ve sermayenin kar oranlarını yeniden canlandırmak için en iyi yatırım formülü olduğudur.

Üçüncüsü, sadece Brezilya’da değil, darbelere ve sağcı diktatörlüklere ordu değil, genellikle hizmetinde oldukları egemen sınıflar karar veriyor. Brezilya’da 1964 darbesiyle ortaya çıkan diktatörlük sadece biçim olarak askeriydi ama burjuvazi tarafından kararlaştırıldı ve sürdürüldü ve artık onun için uygun olmadığı ana kadar devam etti. Burjuvazinin ideolojisi yoktur, çıkarları vardır!

Dördüncü sonuç ise tarihin bize öğrettikleridir: burjuvaziler, faşizme ancak güçler korelasyonu kendi aleyhlerine olduğunda ve proleter isyanlar ve devrimler riskiyle karşı karşıya kaldıklarında başvururlar. Yozlaşmış bir sendikal hareket ve hegemonik olarak reformist, kurumsal ve giderek kimlikçi bir sol karşısında burjuva hegemonyasının tartışılmaz olduğu Brezilya’da durum bundan çok uzaktır.

Sorun şu ki, aşırı sağcı darbe girişiminin hüsranla sonuçlanması, sözde solda, hatta bazı komünistler arasında, Lula’nın ve burjuva demokrasisinin yönetilebilirliğini garanti altına almak için sosyalizm sorununu erteleme eğilimini artırıyor. Benim endişem, Lula hükümetinin günün 24 saati faşist bir darbe tarafından tehdit edileceğini ve bu nedenle onunla safları sıklaştırmamız gerektiğini düşünme hatasına düşmememizdir. “Demokratik” burjuvaziden ayrı sokaklarda yürüyerek darbe girişimlerine ve aşırı sağ diktatörlüklere karşı mücadele etmek doğru ve çok önemlidir. Fakat sınıf uzlaşmacı bir hükümeti destekleyemeyiz. Lula seçilip göreve geldiğinde, bu sol bir hükümet değil, sosyal demokrat da olsa bir burjuva hükümetidir.

“Sol” olarak adlandırdığımız kampta yapılan bir diğer hata da, Dilma Rousseff’in Petista (PT) hükümetinin inisiyatifi sayesinde yürürlükte olan terörle mücadele yasasını hatırlatarak darbe faillerinin cezalandırılmasını şiddetle talep etmek ve 4 yıl boyunca darbe girişimleriyle uzlaşan ve halkların isyan hakkını kullanmaya cesaret edersek çok daha hızlı, etkili ve sert olacak kişi ve kurumlara kahraman ve cüretkar olarak değer vermektir!

Bir Komünist Partinin enerjisini faşizm ve neo-liberalizme karşı mücadeleye yoğunlaştıracağını ilan etmesi de bana büyük bir hata olarak görünüyor. “Demokratik hukuk devletini” savunmaya ve daha insancıl bir kapitalizm için mücadele etmeye devam edeceğini söylemek gibi. Bugün Brezilyalı komünistlerin temel görevi, özellikle işçi sınıfının ve genel olarak proletaryanın, karşı reformların yürürlükten kaldırılması, daha fazla sosyal, ekonomik ve siyasi haklar için ve mümkün olan tek yol olan sosyalist devrim yoluyla kurtuluşları perspektifiyle mücadelede seferber edilmesi, bilinçlendirilmesi ve örgütlenmesidir!

EM: Yoldaş Ivan Pinheiro’ya bize verdiği röportaj için teşekkür ediyor ve PCM’nin 7. Kongresi çerçevesinde kendisine verdiği militan liyakat nişanından dolayı kendisini kutluyoruz.


Dipnotlar

[1] Partido Comunista Brasileiro (PCB), 1922 yılında Ekim Devriminin etkisi ile kuruldu. Tenente isyanına ve 1930 devrimine önderlik eden parti, Sovyet-Çin ayrışmasında bölündü; PCB Sovyet çizgisini savunurken, Partido Comunista do Brasil (PCdoB) Çin’den yanaydı. PCdoB, tüm Lula hükümetlerini destekledi ve İşçi Partisinin (PT) seçim kampanyalarına aktif olarak katıldı. (ç.n.)

[2] 1964’te, askeri diktatörlüğe karşı silahlı mücadeleyi savunup PCB’den kopan üniversite öğrencilerinin kurduğu bir örgüt. (ç.n.)

[3] Brezilya’da askeri diktatörlük 1 Nisan 1964’teki askeri darbe ile kuruldu. ABD’nin ve Katolik Kilisesinin desteklediği darbe, sola yatkın Başkan João Goulart’a karşı faşizan bir programı ülke gündemine soktu. İşçi sınıfının örgütlerine ve komünistlere yönelik suikastler ve işkencelere, yüksek enflasyon ve özelleştirmeler eşlik etti. 1980’li yılların başında büyük kitle eylemleri sonucunda, 1982 yılında darbeden sonraki ilk serbest seçimler yapıldı. (ç.n.)

[4] Luis Carlos Prestes (1898-1990): Brezilya’da komünist hareketin efsanevi isimlerinden. 1943-1980 arasında PCB Genel Sekreteri olan Prestes, Brezilya senatosuna da seçilmişti. Prestes, 1922’de başlayıp aralıklarla 1927’ye kadar süren ve genç subayların önderlik ettiği, Brezilya’da tenente olarak bilinen silahlı isyanın da örgütleyicilerinden biriydi. İsyandaki Prestes Birliği, Bolivya’ya iltica etmeden önce 25 bin kilometrelik bir ‘uzun yürüyüş’ yapmış ve ikonikleşmişti. Prestes, 1980 yılında PCB’nin Marksizm-Leninizm’den uzaklaştığını söyleyip bayrak açınca görevden alındı, 1984’te partiden atıldı. Hayatının son yıllarında yoksullukla boğuşan ve ünlü Brezilyalı mimar Oscar Niemeyer tarafından maddi olarak desteklenen Prestes, 1990 yılında hayatını kaybetti. (ç.n.)

[5] Yunanistan Komünist Partisi, Meksika Komünist Partisi, Türkiye Komünist Partisi gibi partilerin öncülüğünde, yeni bir uluslararası komünist odak yaratmak amacıyla 2009 yılında yayına başlayan dergi. (ç.n.)

Dünya Basını

Global Times: Xi-Putin-Trump zirvesi uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı

Yayınlanma

Çin’in Global Times gazetesi, Xi-Putin-Trump zirvesini uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirdi. Gazeteye göre üç büyük gücün ilk kez aynı masada buluşması, aralarındaki rekabetin çatışmaya dönüşmesini önlemek ve küresel istikrarı güçlendirmek açısından tarihi bir adım. Global Times makalesinde zirvenin, Çin’in küresel diplomaside artan ağırlığını ve uluslararası düzenin şekillenmesinde üstlendiği rolü de ortaya koyduğu vurgulandı. Pekin’in, ABD ile Rusya’yı bir araya getirerek yalnızca kendi ulusal çıkarlarını gözeten değil, dünya barışı için sorumluluk üstlenen bir güç olduğunu gösterdiği ifade edildi. Nükleer risklerin azaltılması, enerji güvenliği ve BM reformu konularındaki mutabakat, üç ülkenin ciddi anlaşmazlıklara rağmen ortak hareket edebileceğine işaret ediyor. Gazetenin öne çıkardığı temel mesaj ise büyük güçler arasındaki rekabetin kaçınılmaz olsa da çatışma ve savaşın kaçınılmaz olmadığı.

***

Global Times, Zhao Yusha ve Sun Langchen

Xi, Çin, Rusya ve ABD devlet başkanlarının ilk kez yüz yüze bir araya gelmesinin çığır açıcı bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, perşembe öğleden sonra Guangdong eyaletine bağlı Shenzhen kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump ile Çin-Rusya-ABD zirvesi düzenledi.

Zirvede varılan temel mutabakatları değerlendiren Xi, Çin-Rusya-ABD zirvesinin olumlu, yapıcı ve verimli geçtiğini söyledi. Üç ülkenin dünya barışının korunması konusunda ortak bir anlayışı paylaştığını belirten Xi, tüm tarafların büyük güçlüklerle kazanılan barışın kıymetinin bilinmesi gerektiğini vurguladığını ifade etti.

Zirvenin ardından yayımlanan “Barışa Yönelik Çin-Rusya-ABD Devlet Başkanları Bildirisi”nde, Rusya ve ABD devlet başkanlarının bu tarihi üçlü zirveye ev sahipliği yaptığı için Çin’e teşekkür ettikleri belirtildi. Bildiriye göre üç lider, mevcut uluslararası durum hakkında kapsamlı görüş alışverişinde bulundu ve stratejik istikrar ile uluslararası güvenliğin korunması konusunda taahhütte bulundu.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin üç daimi üyesinin liderlerini bir araya getiren tarihi zirve, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Uzmanlar, zirvenin yanlış anlamaları ve riskleri azaltmak amacıyla diyalog ve koordinasyonu güçlendirerek büyük güçler arasındaki ilişkilere yeni bir yön verdiğini ve dünyaya çok ihtiyaç duyduğu istikrar duygusunu kazandırdığını belirtti.

Tarihi zirve

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, büyük güçlerin birbirleriyle doğru ilişki kurmasının ve dünya barışını birlikte desteklemesinin yollarına ilişkin dört ilke ortaya koydu.

Xi, zirvede yaptığı konuşmada büyük güçlerin karşılıklı saygı, barış içinde bir arada yaşama, karşılıklı kazanca dayalı işbirliği, diyalog ve istişare ilkelerine bağlı kalması gerektiğini söyledi.

Çin lideri, ülkelerin birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, kendi tercih ettikleri toplumsal sistemlere ve kalkınma yollarına, ayrıca temel çıkarlarına ve başlıca kaygılarına saygı göstermeleri gerektiğini belirtti.

Ülkelerin birbirlerinin iç işlerine müdahale etmemesi gerektiğini vurguladı.

Xi, tarafları ilgilendiren önemli ve hassas meselelerde önceden iletişim kurulmasının, olaylara karşı tarafın bakış açısından yaklaşılmasının, ihtiyatlı davranılmasının ve özellikle birbirlerinin kırmızı çizgilerine meydan okunmamasının önemine dikkat çekti.

Çin Devlet Başkanı, Çin, Rusya ve ABD’nin ortak ve dost olması gerektiğini söyledi. Üç ülkenin kendi aralarında çatışma veya cepheleşme yoluna gitmemesi, barış içinde bir arada yaşama ilkesine bağlı kalması ve Thukydides Tuzağı’na düşmemek için çaba göstermesi gerektiğini vurguladı.

Çin lideri, İkinci Dünya Savaşı’nın başlıca galipleri olan Çin, Rusya ve ABD’nin savaş sonrası uluslararası düzeni kararlılıkla koruması gerektiğini ifade etti.

Basında yer alan haberlere göre zirve yaklaşık bir buçuk saat sürdü.

Kremlin, Putin’in zirvenin düzenlendiği yerden ayrılırken Xi’ye veda ettiği anları gösteren bir video yayımladı. Putin, Xi’ye “Bunu organize ettiğiniz için teşekkür ederim” dedi.

AP’nin aktardığına göre Trump, üçlü görüşmeye ilişkin değerlendirmesinde, “Bu ziyaretin bize ABD, Rusya ve Çin liderleri arasında tarihte ilk kez düzenlenen üçlü toplantıyı gerçekleştirme fırsatı vermesinden büyük memnuniyet duyuyorum” ifadelerini kullandı.

Trump, “Bu anlamda ve bence başka birçok açıdan gerçekten tarih yazıyoruz” diye ekledi.

Pekin Yabancı Diller Üniversitesi Bölgesel ve Küresel Yönetişim Akademisi profesörlerinden Cui Hongjian, Global Times’a yaptığı değerlendirmede, büyük güçler arasındaki ilişkilere rekabet ve cepheleşmenin damga vurduğu bir dönemde düzenlenen tarihi üçlü zirvenin gerilimleri azaltmaya, koordinasyonu geliştirmeye ve ülkeler arasındaki ilişkilere daha fazla istikrar kazandırmaya yardımcı olabileceğini söyledi.

Cui, zirvenin üç ülkeyi ortak zemin bulmaya ve karşılıklı tavizler vermeye teşvik edebileceğini belirtti. Üç ülke arasında daha istikrarlı ilişkilerin kurulmasının, dünyanın karşı karşıya olduğu en acil sorunlardan bazılarının çözümü açısından hayati önem taşıyacağını savundu.

Cui, açıklamanın Çin’in büyük güçler arasında yeni bir ilişki modeli oluşturma yönündeki uzun süredir devam eden kararlılığını ortaya koyduğunu belirterek, “Tarih, belirli ülkelerin deneyimlerini yansıtır ancak bu deneyimler, büyük güçlerin birbirleriyle nasıl ilişki kurması gerektiğini zorunlu olarak belirlemez” dedi.

Çin Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Yang Xiyu ise Global Times’a yaptığı açıklamada, üçlü zirvenin Çin’in büyük güçler arasındaki ilişkilerin yönetiminde giderek artan rolünü ortaya koyduğunu söyledi.

Yang, Pekin’in yıl boyunca hem Moskova hem de Washington ile yakın diplomatik temaslarını sürdürerek tarihi görüşmenin zeminini hazırladığını belirtti.

Yang’a göre Çin, yalnızca uluslararası düzenin şekillenmesinde etkin bir rol oynamakla kalmıyor, aynı zamanda birbiriyle rekabet eden stratejik çıkarlara sahip büyük güçler arasında diyalog fırsatları yaratarak köklü anlaşmazlıkları bulunan ülkeleri müzakere masasında buluşturuyor.

Yang, bu çabaların Pekin’in küresel meselelerdeki etkisini güçlendirebileceğini, aynı zamanda Çin’in kendi ulusal çıkarlarının ötesine geçerek uluslararası barış ve istikrar konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu gösterebileceğini ifade etti.

Dünya barışının istikrar sağlayıcısı

Zirvenin ardından üç ülke, “Barışa Yönelik Çin-Rusya-ABD Devlet Başkanları Bildirisi”ni yayımladı.

Bildiride, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri olan Çin, Rusya ve ABD’nin, BM’nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi ve uluslararası barış ile güvenliği korumaya yönelik temel misyonuna daha uygun hareket edebilmesi amacıyla örgütte reform yapılması konusunda taahhütte bulunduğu belirtildi.

Üç ülke, tüm devletlerin yararına olacak şekilde rafine petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı planlıyor. Bildiride, istikrarlı enerji akışlarının önemi de yeniden teyit edildi.

Bildiride ayrıca üç devlet başkanının, devletlerin rızası ilkesinin ve devlet yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesinin son derece önemli olduğunu kabul ettiği belirtildi. Liderler, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yargı yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda mutabık kaldı.

Bildiride, üç devlet başkanının “Nükleer bir savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır” ilkesini yeniden teyit ettiği de ifade edildi.

Üç ülke, nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyalog yürütecek.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi Rusya, Doğu Avrupa ve Orta Asya Araştırmaları Enstitüsünden araştırmacı Li Yonghui, Global Times’a yaptığı değerlendirmede, bildirinin enerji güvenliği ve nükleer silahların kontrolü gibi dünyanın karşı karşıya bulunduğu en acil sorunlardan bazılarını ele aldığını söyledi.

Li, bu alanların üç ülkenin ortak çıkarlara sahip olduğu ancak aynı zamanda önemli görüş ayrılıkları yaşadığı konular arasında bulunduğunu belirtti.

Li’ye göre bildiri, büyük güçler arasındaki rekabet ve anlaşmazlıkların kaçınılmaz olmasına rağmen bunların uluslararası düzeni zayıflatmaması, hele hele dünyayı savaşa sürüklememesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Li, “Barışın korunması, ulusal egemenliğe saygı gösterilmesi, ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi ve küresel güvenlik konusunda ortak sorumluluk üstlenilmesi, uluslararası ilişkilere yön veren temel ilkeler olmalıdır” dedi.

Uzun vadeli etkiler

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, zirvede yaptığı konuşmada, insanlığın üzerinde Demokles’in kılıcı gibi sallanan nükleer silahların zaman içinde tamamen yasaklanması ve bütünüyle ortadan kaldırılması gerektiğini, böylece nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya oluşturulabileceğini söyledi.

Cui Hongjian, dünyanın çeşitli bölgelerinde devam eden çatışmaların, nükleer güvenlik mekanizmalarının zayıflamasından kaynaklanan risklere ilişkin endişeleri yeniden artırdığına dikkat çekerek nükleer silahların kontrolünün üçlü zirvenin temel gündem maddelerinden biri olduğunu belirtti.

Cui, bu koşullar altında Çin’in ABD ve Rusya’yı silahların kontrolüne yönelik çabalarını güçlendirmeye teşvik etmeye çalıştığını söyledi.

Üçlü görüşme diğer ülkelerde de yankı uyandırdı.

Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto, zirveden yapıcı sonuçlar çıkmasını umduğunu ifade etti.

Endonezya haber ajansı Antara’nın aktardığına göre Prabowo, “Bu vesileyle, APEC Zirvesi kapsamında dünyanın üç büyük gücünün liderleri arasında gerçekleşen tarihi görüşmeye duyduğumuz takdiri ve bu görüşmeden beklentilerimizi de ifade etmek istiyorum” dedi.

Yang Xiyu ise üç büyük gücün diyalogu güçlendirmek, yanlış anlamaları önlemek ve görüş ayrılıklarını yönetmek amacıyla bir araya gelmesinin yalnızca küresel barış ve istikrara katkı sağlamakla kalmayacağını, aynı zamanda diğer ülkeleri de uluslararası alanda daha fazla sorumluluk üstlenmeye teşvik edebileceğini belirtti.

Okumaya Devam Et

Dünya Basını

Senatör Sanders’tan yapay zeka uyarısı: “Tamamen yasaklanmalı”

Yayınlanma

ABD Senatörü Bernie Sanders, konuk olduğu programda gelir eşitsizliği, sağlık sistemi ve yapay zeka tehlikesine dair değerlendirmeler yaptı. Milyarderlere yıllık yüzde 5 servet vergisi ve “Herkes için Sağlık Sigortası” çağrısı yapan Sanders, süper zeka geliştirilmesinin ise tamamen yasaklanması gerektiğini belirtti.

ABD Kongre tarihinin en uzun süre görev yapan bağımsız üyesi ve iki kez başkan adayı olan Vermont Senatörü Bernie Sanders, Steven Bartlett’ın “A Dairy of a CEO” adlı YouTube kanalına konuk olarak ülke siyasetinden ekonomiye, yapay zeka tehlikesinden dış politikaya kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.

Geride kalan ara seçimlerin Amerikan tarihindeki en önemli seçim olabileceğini belirten Sanders, bu seçimin sağlık, eğitim ya da ekonomi üzerine bir tartışma olmadığını, doğrudan ABD’nin demokrasi olarak kalıp kalmayacağına dair bir karar niteliği taşıdığını söyledi.

Sanders, “Bu seçim, ABD’nin bir demokrasi olarak kalıp kalmayacağına ya da demokrasiye inanmayan, patolojik bir yalancı olan, yozlaşmış bir yönetim yürüten, dünyanın kendi etrafında döndüğünü sanan inanılmaz bir narsiste, kendisi için daha fazla güç isteyen otoriter bir başkana boyun eğip eğmeyeceğimize dair bir seçimdi” ifadelerini kullandı.

“Mesele çalışan ailelerin yanında durup durmayacağımız”

Demokrat Parti içinde önemli bir bölünme yaşandığını dile getiren Sanders, parti yönetiminin büyük kısmının yalnızca yüzeysel değişikliklerle yetinmek istediğini aktardı.

Partideki bazı kesimlerin Donald Trump’ı eleştirmekle yetindiğini ancak büyük sermaye çıkarlarına karşı durmaya ve çalışan aileler için gereken adımları atmaya hazır olmadığını kaydeden Sanders, “Dünya tarihinin en zengin ülkesiyiz ancak halkımızın yüzde 60’ı maaştan maaşa yaşıyor” diye konuştu.

ABD’deki çocuk yoksulluğu oranının çok yüksek olduğuna ve yaşlıların yüzde 20’sinin yılda 15 bin dolar veya daha az bir gelirle geçinmeye çalıştığına dikkat çeken Sanders, mevcut gidişat değişmezse genç neslin ebeveynlerinden daha düşük bir yaşam standardına sahip olacağı uyarısını yaptı.

Sanders, “Trump’ı sonsuza kadar soruşturabiliriz, bunda sorun yok ama nihayetinde çalışan ailelerin yanında durup hayatlarını iyileştirecek gerçek bir değişim yapacak mıyız, mesele bu” dedi.

“İki partide de parası olanlar süreci kontrol ediyor”

Hem Demokrat Parti hem de Cumhuriyetçi Parti içindeki aday belirleme ve yasa yapma süreçlerinin halkın iradesinden uzaklaştığını anlatan Sanders, ABD Yüksek Mahkemesi’nin “Citizens United” kararı sonrası kampanya finansman sisteminin tamamen sermayenin kontrolüne girdiğini vurguladı.

Mevcut sistemin yasal ancak yozlaşmış olduğunu ifade eden Sanders, “Bana gelip ‘Bernie, kampanyana siyasi eylem komitesi üzerinden 100 milyon dolar bağışlayacağım’ derseniz bu tamamen yasal ama ‘Sana 5 dolar vereceğim, şu yönde oy kullan’ derseniz bu yasa dışı ve yolsuzluk” sözleriyle sistemdeki çelişkiye işaret etti.

Elon Musk’ın Cumhuriyetçi kampanyalara 400 milyon dolardan fazla para aktarabilmesini örnek gösteren Sanders, “Her iki partide de parası olanların ne olup bittiğini kontrol ettiği bir durumumuz var” değerlendirmesini yaptı.

Cumhuriyetçi Parti’nin geçmişte büyük sermaye, bankacılar ve şirket yöneticilerinin hakim olduğu merkez sağ bir parti olduğunu hatırlatan Sanders, Trump’ın partiyi ele geçirerek lider kültüne dayalı, ırkçı, bölücü ve beyaz milliyetçi bir aşırı sağ harekete dönüştürdüğünü söyledi.

“Siyasi devrim tam da gözlerimizin önünde gerçekleşiyor”

Siyaseti tepeden inme bir yapıdan çıkarıp tabana yaymak için mücadele ettiğini belirten Sanders, sıradan insanların ve işçi sınıfından gelen aktivistlerin kongre yarışlarını kazanmaya başladığını aktardı.

New York ve ülke genelindeki diğer seçimlerde taban hareketlerinin başarılar elde ettiğini kaydeden Sanders, “Bu enerjiyi ve Amerikan halkının iradesini, bu ülkenin işçi sınıfının hayatını iyileştirecek somut yasalara dönüştürmek bizim görevimiz” ifadelerini kullandı.

Trump’ın Michigan’da tıp doktoru olan Abdul El-Sayed’i terörist ve cihatçı olarak nitelendirmesini iğrenç bulduğunu dile getiren Sanders, Trump’ın zihinsel olarak dengesiz olduğunu ve her yere kendi adını vermek isteyen bir narsist gibi davrandığını söyledi.

İnsanların geçim sıkıntısı ve gelecek kaygısı yaşadığı dönemlerde öfkenin yanlış hedeflere yönlendirildiğini belirten Sanders, “İki yol var: Ya çalışanlar zorlanırken çok zenginlerin daha da zenginleşmesini demokratik ve akılcı biçimde tartışacağız ya da suçu belgesiz göçmenlere atıp onlardan nefret edeceğiz” diye konuştu.

“Sağlık sistemimiz sigorta ve ilaç şirketlerini zengin ediyor”

ABD’deki mevcut sağlık sisteminin tamamen çökmüş durumda olduğunu vurgulayan Sanders, kişi başına diğer tüm ülkelerden iki kat fazla harcama yapmalarına rağmen 90 milyon kişinin sigortasız veya yetersiz sigortalı olduğunu açıkladı.

Her yıl 60 bin kişinin doktora gidemediği için hayatını kaybettiğini ve yarım milyon insanın tıbbi faturalar yüzünden iflas ettiğini aktaran Sanders, “Kanserle mücadele ederken bir de ailenizin finansal olarak mahvolup olmayacağını düşünmek zorunda kaldığınızı hayal edebiliyor musunuz?” sözleriyle tepki gösterdi.

İlaç şirketlerinin Washington’da 535 Kongre üyesi için 1500’den fazla lobici çalıştırdığını belirten Sanders, şirketlerin kendi çıkarlarına uygun yasa maddelerini bizzat kaleme alıp milletvekillerine sunduğunu söyledi.

Çözüm olarak Kanada modeline benzeyen “Herkes için Sağlık Sigortası” sistemini öneren Sanders, dört yıllık bir geçiş süreciyle ilk yıl yaş sınırını 65’ten 55’e düşürüp tüm çocukları kapsama alacaklarını, diş, işitme ve görme hizmetlerini ekleyeceklerini, sonraki yıllarda ise yaş sınırını kademeli olarak 45’e ve 35’e indirip herkesi sisteme dahil edeceklerini anlattı.

“Sistemin hileli olduğunu Amerikan halkı biliyor”

Sunucu Steven Bartlett’ın, milyarder yatırımcı Chamath Palihapitiya’nın ekonominin çöktüğüne dair açıklamalarını hatırlatması üzerine Sanders, mevcut düzenin yalnızca varlık sahiplerine yaradığını teyit etti.

Rand Şirketi’nin tahminlerine göre son 50 yılda alt yüzde 90’dan üst yüzde 1’e 80 milyonluk bir servet transferi yaşandığını aktaran Sanders, bugün ABD’de Rockefeller dönemindeki “Yaldızlı Çağ”dan bile daha büyük bir gelir ve servet eşitsizliği yaşandığını söyledi.

Kendi çocukluğunda babasının boya satıcılığı yaparak tek maaşla iki çocuk büyütüp tüm faturaları ödeyebildiğini hatırlatan Sanders, “Bugün bunca teknolojiye ve bilgisayara rağmen bir işçi sınıfı ailesi geçinmek için iki kişinin çalışmasına muhtaç, nerede kaldı ilerleme?” sorusunu yöneltti.

“Milyarderlere yıllık yüzde 5 servet vergisi getirmeliyiz”

Gelir adaletsizliğini gidermek için milyarderlere yönelik yıllık yüzde 5 oranında bir servet vergisi yasa tasarısı sunduğunu açıklayan Sanders, bu düzenlemenin yalnızca yaklaşık 2 bin kişiyi kapsayacağını ve yılda 400 milyar dolar, 10 yılda ise 4 trilyon dolar gelir sağlayacağını belirtti.

Bu kaynakla çocuk yoksulluğunu tamamen ortadan kaldırabileceklerini ifade eden Sanders, “Evrensel ve ücretsiz çocuk bakımı sağlayabilir, 150 bin doların altında kazanan her çalışana ilk yıl 3 bin dolar destek verebilir, devlet üniversitelerini ücretsiz yapabilir ve 7 milyon düşük gelirli konut inşa edebiliriz” dedi.

Milyarderlerin hisse senetlerini satmak yerine bunları teminat göstererek vergisiz kredi çektiğini ve bu sayede bir kamyon şoföründen ya da hemşireden daha düşük oranda vergi ödediğini kaydeden Sanders, Kaliforniya’daki tek seferlik servet vergisi girişimine karşı milyarderlerin 300 milyon dolardan fazla harcama yaptığını ve eyaleti terk etmekle tehdit ettiğini söyledi.

Asgari ücretin federal düzeyde saatlik 7,25 dolarda kaldığını hatırlatan Sanders, bu rakamın en az 20 dolara çıkarılması gerektiğini, ayrıca yıllık 1 trilyon doları aşan askeri harcamaların azaltılıp İran’daki savaş ile İsrail’e yapılan askeri yardımların durdurularak bu kaynağın çalışan ailelerin sosyal ihtiyaçlarına aktarılmasını istedi.

“Yapay zeka insanlık tarihinin en dönüştürücü teknolojisi”

Yapay zeka ve robotik teknolojilerinin Sanayi Devrimi’ni bile yavaş gösterecek kadar büyük bir dönüşüm yarattığını söyleyen Sanders, Kongre’deki ilgili komitelerin bu konuda hiçbir adım atmamasını eleştirdi.

Jeff Bezos’un fabrikaları otomatikleştirmek için 100 milyar dolarlık bir fon kurduğunu, Teksas yollarında şoförsüz tırların dolaştığını ve ulaşım sektöründeki 67 milyon işin tehlikede olduğunu belirten Sanders, üniversite mezunları için giriş seviyesi işlerin de ciddi tehdit altında olduğunu aktardı.

Bu teknolojinin sıradan insanların talebiyle değil, Musk, Bezos, Ellison ve Walton gibi dünyanın en zengin kişileri tarafından daha fazla güç ve servet elde etmek amacıyla dayatıldığını vurgulayan Sanders, yapay zekanın yalnızca ekonomik değil, mahremiyet ve insan ilişkileri açısından da büyük riskler taşıdığını dile getirdi.

Gençlerin sohbet botlarıyla arkadaşlık kurup telefonla konuşmaktan çekinir hale geldiğini anlatan Sanders, savaşların da artık bir düğmeye basılarak yürütüldüğünü ve liderlerin askerlerin ceset torbalarıyla dönmesi endişesini taşımadığı bir dünyaya gidildiğini söyledi.

“Süper zekanın geliştirilmesi tamamen yasaklanmalı”

Yapay zeka öncülerinden Geoffrey Hinton’ın, yapay zekanın insanlardan daha zeki hale gelip kontrolden çıkabileceğine dair uyarılarını hatırlatan Sanders, insanlıktan daha zeki bir teknolojinin geliştirilmesinin kesinlikle yasaklanması gerektiğini belirtti.

Gelişmiş yapay zeka çalışmalarının, insanlığı ve çalışanları koruyacak yeterli güvenlik önlemleri oluşturulana kadar durdurulması gerektiğini ifade eden Sanders, Çin ile bu konuda Ronald Reagan ve Mihail Gorbaçov’un nükleer silahsızlanma anlaşmasına benzer küresel bir mutabakat sağlanabileceğini kaydetti.

Büyük yapay zeka şirketlerinin yüzde 50’sinin kamuya ait olması gerektiğini de dile getiren Sanders, “Musk, Bezos veya Altman’ın on milyonlarca insanın hayatını etkileyecek kararları tek başına almasını istemiyorum, yönetim kurullarının yarısında halkı temsil eden kişiler bulunursa süreç yavaşlar ve hesap verebilirlik sağlanır” dedi.

“Ana akım medya zenginlerin kontrolünde”

2028 başkanlık seçimleri için şimdiden aday ismi tartışmanın yanlış olduğunu söyleyen Sanders, medyanın seçimleri bir güzellik yarışmasına çevirdiğini ve asıl odaklanılması gereken konunun sağlık ve yapay zeka gibi temel meseleler olduğunu belirtti.

Kendi başkanlık adaylığı dönemlerinde valilerden ve belediye başkanlarından neredeyse hiç destek görmediğini, yalnızca bir senatörün kendisini desteklediğini hatırlatan Sanders, kurumsal medyanın da zenginlerin elinde olduğu için gelir eşitsizliği ve sağlık sistemi gibi konuları gündeme getirmediğini söyledi.

İnternet ve bağımsız yayınların bu tekeli kırdığını ifade eden Sanders, dünyadaki en başarılı ekonomik modelin yoksulluğu azaltan, ücretsiz eğitim ve sağlık sunan İskandinav ülkeleri olduğunu dile getirdi.

“Babasının ailesini Hitler yok etti”

Siyasi görüşlerinin iki temel kaynağa dayandığını anlatan Sanders, bunlardan ilkinin Yahudi kimliği ve babasının Polonya’daki ailesinin Adolf Hitler tarafından yok edilmesi, diğerinin ise işçi sınıfı bir ailede parasızlığın yarattığı stresi görerek büyümesi olduğunu söyledi.

Annesi Dorothy’nin geçirdiği kalp rahatsızlığı nedeniyle 46 yaşında hayatını kaybettiğini, babası Eli’nin ise birkaç yıl sonra vefat ettiğini belirten Sanders, annesinin o dönemde ücretsiz ama kaliteli bir sağlık hizmeti alabildiğini ve bunun tüm Amerikalılar için bir insan hakkı olması gerektiğine inandığını aktardı.

İsrail’in Gazze’de Filistin halkına yaptıklarının korkunç olduğunu dile getiren Sanders, Rosa Luxemburg’un “Ya sosyalizm ya barbarlık” sözünü hatırlatarak insanlığın en iyi yanlarını ortaya çıkarmak için mücadele ettiklerini vurguladı.

“İran savaşı bir yalana dayanıyor”

Dış politikada Vietnam, Irak ve İran savaşlarının tamamının yalanlara dayandığını söyleyen Sanders, İran hükümetinin ABD’ye saldırmaya hazırlandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu belirtti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 40 yıldır ABD’yi İran’la savaşa sokmaya çalıştığını ifade eden Sanders, “İran otoriter bir toplum ve terör eylemleri gerçekleştirdi ancak benim görüşüme göre bu savaşın temel nedeni, İsrail’in İran’ı istikrarsızlaştırmak için bu savaşı Trump’a dayatmasıdır” diye konuştu.

2028 yılında yeniden başkan adayı olup olmayacağına ilişkin soruya “Muhtemelen hayır” yanıtını veren Sanders, 87 yaşında göreve başlayıp 91 yaşında ilk dönemini tamamlamanın insanlara ilham vermeyeceğini söyledi.

Kendisi gibi çalışan sınıfın yanında duracak ve oligarklara karşı çıkacak cesur adayları destekleyeceğini belirten Sanders, Alexandria Ocasio-Cortez, Ro Khanna, Abdul El-Sayed, Peggy Flanagan, Troy Jackson, Greg Casar ve Pramila Jayapal gibi isimlerin önemli işler başardığını kaydetti.

Okumaya Devam Et

Dünya Basını

SCMP: Tarihi Xi-Putin-Trump üçlü zirvesi dünya barışı yolunda olumlu bir adım

Yayınlanma

Üçlü görüşmenin ardından yayımlanan ve nükleer risklerin azaltılması için çalışma taahhüdünü içeren ortak bildiri, üç büyük güç arasındaki diyaloğun önemini ortaya koyuyor.

South China Morning Post, Editoryal Değerlendirmesi

Çin, ABD ve Rusya liderleri arasında tarihte ilk kez düzenlenen üçlü zirvenin ardından Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, toplantının “öncü niteliğine” dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin tarihe geçtiğini söylerken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üç gücün dünya barışını koruma konusunda ortak sorumluluk taşıdığını vurguladı.

Üçlü zirve, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Ekonomik Liderler Toplantısı kapsamında düzenlenen ve iki gün süren ikili liderler görüşmelerinin ardından gerçekleştirildi. Diyalog ve müzakere, ülkeler arasında barışçıl ilişkilerin sürdürülmesi açısından kritik öneme sahip olduğundan, zirve kapsamında yapılan bu görüşmeler dünya barışının, uyumun, güvenliğin, istikrarın ve refahın korunmasında önemli rol oynuyor.

Xi, perşembe günü Putin ve Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeyi “olumlu, yapıcı ve verimli” olarak nitelendirdi. Çin, Rusya ve ABD’nin birbirinden farklı üç ülke olduğunu vurgulayan Xi, bu ülkelerin birbirlerini değiştiremeyeceklerini, dolayısıyla doğru yaklaşımın karşılıklı saygıyı korumak ve farklılıklara rağmen ortak zemin aramak olduğunu belirtti. Xi ayrıca üç ülkenin küresel enerji piyasasının güvenliğini ve istikrarını korumak için birlikte çalışması gerektiğini ifade etti.

Üç lider, zirvenin ardından yayımladıkları ortak bildiride, “Nükleer bir savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır” ilkesi üzerinde uzlaştı. Ortak açıklamada, dünyanın en büyük üç nükleer gücünün nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda görüşmeler gerçekleştireceği belirtildi. Trump, üç ülkenin dünyadaki nükleer silahların sayısının nasıl azaltılabileceğini tartışmak için “benzersiz bir konumda” bulunduğunu söyledi. Böylece dünyanın en büyük nükleer güçleri arasında silahsızlanma çabalarının yeniden canlandırılması yönünde bir adım atılmış oldu.

Çin devlet haber ajansı Xinhua tarafından yayımlanan ortak bildiriye göre Xi, Putin ve Trump, Birleşmiş Milletler reformunu ilerletme konusunda da taahhütte bulundu. BM Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri olan ülkelerin liderleri, örgütün “küresel sorunlara yanıt vermede daha etkili hale gelmesi” ve uluslararası barış ile güvenliği koruma yönündeki temel misyonunu yerine getirmesi için çalışacaklarını açıkladı.

APEC üyesi 21 ekonominin katıldığı genel oturuma başkanlık eden Xi, küresel ekonomik büyümenin yavaşladığı bir dönemde bölgesel ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi, ticaretin daha serbest hale getirilmesi ve yeni büyüme kaynaklarının geliştirilmesi çağrısında bulundu. Xi, kapanış konuşmasında, “Ekonomik küreselleşme gerilemeler yaşayabilir ancak Asya-Pasifik işbirliği geriye gitmemelidir” dedi.

APEC yalnızca üç büyük güç arasındaki ilişkilerden ibaret değil

APEC’in önemi yalnızca liderler zirveleriyle sınırlı değil. Nitekim üç ülke uluslararası siyasette ne kadar büyük bir ağırlığa sahip olursa olsun, bu yılki APEC toplantısının yalnızca Çin-ABD-Rusya ilişkilerinden ibaret olmadığını vurgulamak gerekiyor. Toplantı, bunun yerine ev sahibi Çin’in ve APEC forumunun, üye ekonomilere aralarındaki farklılıklardan ve ekonomik büyüklüklerinden bağımsız olarak görüşlerini ifade edebilecekleri bir platform sunabildiğini gösteriyor.

Bu görüşler bölgenin yararına olduğu sürece, üye ekonomilerin APEC toplantılarına katılımı diyaloğun sürdürülmesine katkı sağlıyor. Shenzhen’de gerçekleştirilen çok sayıda ikili görüşme, liderler arasında yüz yüze ve açık sözlü fikir alışverişlerinin önünü açtı. APEC üyesi bir ekonominin lideri olarak Hong Kong Baş Yöneticisi John Lee Ka-chiu da Shenzhen’de çeşitli liderlerle görüş alışverişinde bulunan isimler arasındaydı.

Shenzhen’deki APEC etkinlikleri ve bunlarla bağlantılı toplantılar, Çin’in küresel meselelerde artan etkisini ve özellikle ABD kaynaklı tek taraflı politikaların yükselişe geçtiği bir dönemde, ülkenin Birleşmiş Milletler kurallarına dayanan İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası düzenin korunmasında nasıl önemli bir rol oynayabileceğini ortaya koyuyor.

Bu bağlamda Xi’nin APEC’e 20 milyon dolar finansman sağlanacağını açıklaması önem taşıyor. Xi’nin de belirttiği gibi, Shenzhen’deki APEC toplantıları dünya barışına katkıda bulunuyor.

Üç büyük gücün liderleri arasında üst düzey diyalog kanallarının kurulabilmesi ve sürdürülebilmesi başlı başına önem taşıyor.

Xi-Trump görüşmesinde stratejik istikrar vurgusu

Bununla birlikte, tarihte ilk kez düzenlenen üçlü zirve, Xi ile Trump arasında bu yıl üçüncü kez yüz yüze gerçekleştirilen ikili görüşmenin önemini gölgede bırakmadı.

Trump ile görüşmesinin ardından Xi, Çin ile ABD arasında yapıcı bir stratejik istikrar tesis etmenin daha önce benzeri görülmemiş bir girişim olduğunu belirtti. Xi, iki tarafa da ikili ilişkilerde yakalanan olumlu ivmeyi sürdürme çağrısında bulundu.

Üç liderin gelecek ay Miami’de düzenlenecek G20 Zirvesi’nde yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.

Diyaloğun karşılıklı yarar sağlayan ve her iki tarafın da kazançlı çıktığı sonuçlar üretmeye devam etmesini umalım. Hemen çözülemeyen anlaşmazlıklar ise dünya barışı adına yapıcı bir şekilde yönetilmelidir.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English